Dinsdag 26/10/2021

'Inpakken met iets kleins'

kindertheater

anna's steen viert tiende verjaardag met herneming van 'ik ben een held'

Kindertheatergezelschap Anna's Steen is tien jaar ver gerold. Mensen gekomen, mensen weggegaan. Vette en magere stukken gekend. Altijd voor de betere kinderliteratuur gekozen. De verjaardag is goed voor een herneming uit de begindagen: Ik ben een held, naar Ted Van Lieshout. Bezielers Bart Embrechts en partner An Lombaerts maken een standje van zaken op. 'We willen dicht bij onszelf blijven.'

Antwerpen Van onze medewerkster Annelies De Waele

M et de ochtendlijke koffie en koekjes komt meteen het heikele onderwerp 'subsidies' op tafel. De vorige productie van Anna's Steen, Samen in bed (naar een boek van Gerda Dendooven), was geen hoogvlieger. Ondertussen heeft medeoprichter Eric Vanthillo de deur zachtjes achter zich dichtgetrokken en moeten regisseur Embrechts en zakelijk leidster Lombaerts het zonder projectsubsidie voor hun Schaap met laarsjes (van Maritgen Matter) stellen. "Anna's Steen heeft leuke ideeën maar een te wisselvallige kwaliteit", luidde het verdict. Merkwaardig als je weet hoeveel geld productiehuizen krijgen om uiteindelijk hetzelfde te doen wat dit kleine gezelschap doet: lopen, struikelen, vallen en opnieuw beginnen.

Bart Embrechts: "Subsidies zijn altijd dubbel. Aan de ene kant is het plezant om geld te krijgen, anderzijds kun je het niet eisen en biedt het zeker geen garantie voor betere producties. Wel moet je een zekere basis hebben (Anna's Steen ontvangt een som van de provincie Antwerpen, ADW), want met uitkoopsommen van voorstellingen alleen kun je niet én op tournee gaan én nog eens elk jaar iets nieuws creëren. Gelukkig zijn wij spaarzame mensen en hebben we nu wat geld over voor het maken van het kleinschalige Schaap met laarsjes. Zo moeten we jaar per jaar bekijken. Of wij strenger beoordeeld worden dan productiehuizen weet ik niet. Het lijkt wel zo, omdat we per voorstelling worden geëvalueerd en niet per periode. Als de ene productie tegenvalt, hoef je al niet te rekenen op geld voor de volgende."

An Lombaerts: "Terwijl er dan wel weer verwacht wordt dat je experimenteert en dingen uitprobeert. Iets artistieks maken, op korte tijd en met een kleine groep mensen, is gewoon aartsmoeilijk."

Maar Anna's Steen is jarig, dus we gaan niet te veel klagen. Hoe is het allemaal begonnen?

Embrechts: "Aan de normaalschool, eigenlijk. Samen met Eric Vanthillo heb ik toen mijn eindwerk over jeugdtheater gemaakt. In die jaren 1960-'70 bestond er in Vlaanderen nauwelijks iets met die noemer. Je had Bart Peeters, en Stekelbees, en misschien waren Marc Maillard en Froe Froe al begonnen. Maar we zagen gewoon heel veel waarvan we dachten: dit kunnen we beter. Toen hebben we Grasspriet opgericht, een klein gezelschapje waarbij we ook kinderen lieten spelen. We wilden verder gaan en deden toen Ik ben een held. Het heeft twee jaar geduurd voor ik zo'n regie zelf aandurfde."

Met Ik ben een held begon Anna's Steen. Pikt u om die reden precies deze productie nu weer op?

Embrechts: "Ik heb er goede herinneringen aan. De voorstelling werd positief ontvangen en Anna's Steen kreeg er wat bekendheid door. Bovendien is er een verhaaltje uit dat boek dat we nog nooit speelden. Dat we minder repetitietijd nodig hebben, komt ons nu financieel goed uit (lacht). Eerst wilden we de vorm actualiseren, maar daar zijn we van afgestapt. Uiteindelijk zat de sfeer heel juist. Het stuk zit wel niet meer zo dicht bij onze leefwereld. Toen hadden we zelf kleuters en konden we ons goed herkennen in de bange vader die zijn kindje niet meer de baas kan. Nu kan een andere generatie daar iets mee aanvangen."

U heet 'te braaf' te zijn, zei u net. Soms woedt de discussie dat kindertheater boven de hoofden van de kinderen gaat. Misschien is dat bij u ondubbelzinnig niet zo?

Embrechts: "Ik probeer in elk geval toegankelijk theater te maken. Maar toch met iets van vervreemding erin, en verschillende lagen. Er was een tijd dat we ons afvroegen wat de theatercommissie nu eigenlijk wou, maar dan drijf je verder weg van jezelf en ben je fout bezig. We willen vooral dicht bij onszelf blijven."

U stond zelf tien jaar in het ervaringsgerichte kleuteronderwijs. Theater en onderwijs hebben niet altijd een even rooskleurige relatie. Is dat ook uw ervaring?

Embrechts: "In de opleidingen wordt er toch veel moeite gedaan, merk ik. Normaalschoolklassen komen op bezoek, houden nabesprekingen. Al moet ik toegeven dat de pedagogen vaak enthousiaster en geïnteresseerder zijn dan hun studenten. Maar ik begrijp ook dat theater slechts een onderdeel van hun opleiding en job is. Wij zijn er alle dagen mee bezig, al tien jaar lang, we merken de evoluties. Zij blijven vaak met oude theaterdenkbeelden zitten. We zorgen er dus voor dat onze stukken niet veel voorbereiding nodig hebben en maken een verwerkingsmap. Soms doe ik wel eens een voorwoordje, om kinderen de theatercodes uit te leggen. Dat kan schoolmeesterachtig overkomen, maar liever dat dan een mislukte voorstelling doordat kinderen gaan roepen of zo."

Hoe kan het medium theater zich staande houden in een wereld waarin kinderen overstelpt worden met lekkers als Plop, zoete musicals en moderne televisie?

Lombaerts: "Het aantal toeschouwers is beperkt, waardoor het contact directer is. Dat geldt ook voor de inhoud. Ze verliezen zich niet in iets groots, het ligt dichter bij hun leefwereld."

Embrechts: "Wij proberen toch iets verder en dieper te gaan. Het is zoeken naar de echte schoonheid, iets wat ze niet kennen of niet altijd verwachten, bijvoorbeeld muziek die ze niet direct herkennen als kindermuziek (in Ik ben een held wordt jazz gebruikt, ADW). Soberheid ook: het is gemakkelijk om trucjes te gebruiken als licht, rook, orkest of dansers, maar ik houd daar zelf niet van. Dat is inpakken. En inpakken doen wij ook, maar dan met iets kleins, iets puurs."

Ik ben een held (5+) toert nog tot 28/3 langs de Vlaamse culturele centra. Info: 03/541.79.39, info@xlp.be of www.annassteen.tk.

'Wij zoeken naar de echte schoonheid'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234