Dinsdag 17/05/2022

AnalyseAfghanistan

Inlichtingendiensten VS waarschuwden voor de aanslagen. Waarom werden ze niet voorkomen?

De locatie op het vliegveld van Kabul waar donderdag twee aanslagen werden gepleegd. Beeld Wakil Kohsar / AFP
De locatie op het vliegveld van Kabul waar donderdag twee aanslagen werden gepleegd.Beeld Wakil Kohsar / AFP

De Amerikaanse inlichtingendiensten hadden gewaarschuwd voor aanslagen aan de luchthaven van Kaboel. Hoe kwamen ze aan die informatie? En als ze die informatie hadden, waarom lukte het dan toch niet om het bloedbad te voorkomen?

Huib Modderkolk

Antwoorden zijn moeilijk te geven. De veiligheidssituatie in Afghanistan en specifiek rondom het vliegveld is chaotisch en onvoorspelbaar. De dreigingsinformatie die de Amerikanen hebben ontvangen, kan van verschillende kanten komen.

De Amerikaanse inlichtingendiensten hebben ooit een gigantisch surveillancesysteem opgetuigd in Afghanistan. Volgens in 2014 gelekte documenten had dat tot doel om haast alle binnenlandse en buitenlandse telefoongesprekken op te nemen en op te slaan. Zij zullen proberen hun manschappen zo goed en kwaad als dat gaat te beschermen.

Dat betekent dat bijvoorbeeld de afluisterdienst NSA probeert om door interceptie dreigingsanalyses voor de militairen en diplomaten te maken. Het is mogelijk dat daarbij bewegingen van de Afghaanse tak van Islamitische Staat zijn waargenomen. Ook de CIA, de buitenlandse inlichtingendienst, probeert permanent dreigingen in kaart te brengen en zet daarvoor informanten in. Ook die kunnen hebben gewezen op verdachte activiteiten, zoals de zoektocht naar explosieven, de aanwezigheid of het veranderende gedrag van bepaalde kopstukken van IS in Afghanistan.

Taliban

Bovendien zijn er nauwe contacten en afspraken met de taliban. CIA-directeur William J. Burns had begin deze week een geheime ontmoeting met Abdul Ghani Baradar, talibanleider in Kaboel, onder meer om over de veiligheidssituatie te praten.

Waarom het toch op een bloedbad uitliep, laat zich raden. De situatie rondom de luchthaven maakt het ondoenlijk voor de Verenigde Staten om een sluitende beveiliging af te dwingen. Amerikaanse militairen bewaken het vliegveld zelf: de enkele poorten, het burgergedeelte en het militaire gedeelte. Ze zijn niet betrokken bij de beveiliging daarbuiten, op de toegangswegen naar het vliegveld. Daar zijn de taliban verantwoordelijk.

De Amerikaanse generaal Kenneth McKenzie zei na de aanslag dat een zelfmoordterrorist door de checkpoints in de ring buiten het vliegveld was gekomen. Hij had zich tussen de duizenden wanhopige Afghanen gemengd, die voor de poorten van het vliegveld wachtten. Volgens een verklaring van het Pentagon ging zijn bommenvest af toen militairen hem wilden fouilleren bij de ingang van het vliegveld zelf.

McKenzie zei erbij dat hij niet geloofde dat de taliban de man moedwillig hadden doorgelaten. Naast dertien Amerikaanse militairen en tientallen Afghaanse burgers kwamen ook 28 talibanstrijders om. De taliban maakten na de aanslag bekend meer manschappen naar het vliegveld te sturen om de beveiliging in de buurt op te schroeven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234