Maandag 27/06/2022

InterviewPatrick Deboosere

‘Inhaalbeweging zorgde voor stijging geboortecijfer in tweede helft van 2021’

null Beeld Shutterstock / MikeDotta
Beeld Shutterstock / MikeDotta

Het Agentschap Opgroeien schat dat het aantal geboorten in 2021 in het Vlaams Gewest met zo’n 4 procent is toegenomen tegenover 2020. Een ware babyboom? En hebben corona en de bijbehorende lockdown daar iets mee te maken? Demograaf Patrick Deboosere (VUB): ‘Mensen hadden weer perspectief.’

Samira Atillah

Hoe verklaart u deze stijging in de huidige coronacontext ?

Deboosere: “In 2020 zagen we eigenlijk een heel sterke daling van het geboortecijfer: bijna 3 procent voor België. Dat was een eerste effect van corona: mensen stelden hun kinderwens uit, want ze waren onzeker over hun werk of toekomst. De cijfers voor 2021, waarbij er volgens het agentschap Opgroeien sprake is van een verwachte stijging van 4 procent, compenseert een deel van die daling. Maar de definitieve cijfers kennen we pas in januari.”

De stijging doet zich niet in elke maand even sterk voor. Vooral in de maanden augustus, september en november waren er met 9 à 11 procent heel wat meer geboorten te zien ten opzichte van 2020. Wat is daar de verklaring voor?

“We zagen de epidemie in de zomermaanden van 2020 afnemen. In juli waren er minder besmettingen maar tegelijkertijd kwam ook vaccinatie in beeld. Mensen begonnen toen in te zien dat ze wel weer een perspectief hebben op lange termijn. Er was op dat moment ook geen sprake meer van totale lockdowns, en mensen hadden dus ook meer zekerheid op financieel vlak. Dat heeft gezorgd voor een inhaalbeweging die resulteerde in een hoger geboortecijfer in de tweede helft van 2021.”

Een stijging van het geboortecijfer lijkt tegenwoordig uitzonderlijk?

“In de jaren tachtig en negentig was er een totaal vruchtbaarheidscijfer van ongeveer 1,5 kind per vrouw. Vanaf de jaren 2000 zagen we dan een stijging die tot 2010 duurde: we zaten toen op ongeveer 1,8 kinderen per vrouw. Vervolgens zagen we weer een daling van de cijfers. Eén hypothese is dat de bankencrisis, die in 2008 gestart is, een negatief effect heeft gehad op het geboortecijfer per vrouw.

“Nagenoeg alle vrouwen zijn ook beroepsactief vandaag. Daar zit een enorme verschuiving. Want trouwen of samenwonen vindt meestal pas na de hogere studies plaats, en dat zorgt ervoor dat men later aan kinderen begint. De gemiddelde leeftijd van mama’s bij de geboorte van hun eerste kind ligt vandaag op 29 jaar.

Demograaf Patrick Deboosere Beeld Tim Dirven
Demograaf Patrick DeboosereBeeld Tim Dirven

“Gezinsuitbreiding heeft bovendien ook te maken met hoe we als samenleving de combinatie gezin-werk kunnen organiseren. In bepaalde landen, bijvoorbeeld in Zweden, is er een hoger geboortecijfer per vrouw, ondanks het feit dat ook Zweedse vrouwen studeren en werken. Het verschil met Zweden is dat er daar een groter aantal mogelijkheden zijn om gezin en werk te combineren, door bijvoorbeeld een langer ouderschapsverlof, ook voor vaders.”

In ons land zijn er minder mogelijkheden?

“Ja. We zouden de kinderopvang meer kunnen optimaliseren. Die staat in ons land een beetje onder spanning. Er zijn te veel kinderen per kinderverzorger, bijvoorbeeld. Maar ook gewoon kinderopvang vinden is vaak moeilijk. Niet iedereen kan zijn kind naar de opvang brengen, omdat er een tekort aan plaatsen is. Ook deze beleidskeuzes beïnvloeden dus de geboortecijfers.”

Hoe ziet u de cijfers evolueren in de toekomst?

“Ik ben geen waarzegger. (lacht) “Het is weinig waarschijnlijk dat de geboortecijfers zullen blijven stijgen, maar overheidsmaatregelen die de combinatie gezin-werk bevorderen kunnen een kinderwens wel ondersteunen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234