Vrijdag 18/10/2019

Vrouwendag

Ingrijpen bij seksueel geweld: uw wettelijke plicht

Beeld thinkstock

Niet meer aan de zijlijn toekijken. Naar aanleiding van Internationale Vrouwendag vandaag roepen negen mannelijke BV's de hele week op om tussen te komen in situaties van seksueel geweld. Een boodschap die niet alleen uw morele, maar ook uw wettelijke plicht is.

Een hallucinant cijfer - en eigenlijk maar het topje van de ijsberg - dat al vaker de media haalde: 10 procent van de meisjes en 8,5 procent van de vrouwen krijgt te maken met verkrachting. Om nog maar te zwijgen van het seksueel grensoverschrijdende gedrag waarmee nog veel méér meisjes en vrouwen moeten afrekenen. Met aan de zijlijn: een horde omstanders die alles zien gebeuren, maar niets ondernemen.

"Seksuele plegers rekenen op de oogkleppen van omstanders, op hun gêne en inertie", luidt het in de nieuwe '#1is1teveel'-campagne van de Vrouwenraad en de organisatie 'Wij spreken voor onszelf'. Daarin maken Adil El Arbi, Jonas Geirnaert, Ivan De Vadder, Guga Baúl, Wouter Torfs, Thomas Vanderveken, Ozark Henry, Bart Schols en Guy Swinnen komaf met de oogkleppen rond seksueel geweld. Wie ziét dat vrouwen geïntimideerd of aangerand worden, moét ingrijpen, zeggen ze. Op de werkvloer, op school, op straat. Zelfs met gevaar voor eigen veiligheid. De angst voor de - niet ongevaarlijke - gevolgen is voor de omgeving vaak veel te groot, want wie zich mengt, kan ook weleens in de klappen delen.

Zelfverdediging

Toch blijkt dat juridisch gesproken minder erg dan het omgekeerde. Wie niet reageert, kan schuldig verzuim verweten worden, luidt het bij de FOD Justitie. "De tussenkomst van een persoon in dergelijke situaties wordt geval per geval beoordeeld, maar moet natuurlijk altijd proportioneel zijn: wie een tik krijgt van de aanrander, kan niet reageren met bijvoorbeeld een wapen. Maar op basis van de wettelijke zelfverdediging mag je jezelf én de ander altijd zo goed mogelijk verdedigen."

Wettelijke zelfverdediging geldt namelijk niet alleen voor situaties waar je niet zelf aan deelneemt, maar heeft ook betrekking op de veiligheid van anderen. En stel dat iemand door de tussenkomst zélf een duw uitdeelt, zal die persoon door het principe van de wettelijke zelfverdediging niet vervolgd kunnen worden voor slagen en verwondingen.

Ook voor verzekeraars speelt de opzettelijkheid van eventueel bijkomend geweld een rol. "De vraag is: doe je iets verkeerd of vervul je je plicht als medemens?", zegt Wauthier Robyns van Assuralis, de Belgische koepel van verzekeringsmaatschappijen. "Geef je - per ongeluk - een duw aan de aanrander in kwestie, zal je familiale verzekering die 'onzorgvuldigheid' dekken, zoals altijd. Voor het geweld dat de aanrander bijkomend nog pleegt, zal de dader je zelf moeten vergoeden en zal je ook kunnen rekenen op je hospitalisatieverzekering. Enkel voor opzettelijke schade zal een verzekering niet tussenkomen."

Geen enkele reden om niét luid en duidelijk op te staan tegen seksueel geweld, dus. "Iemand moet de eerste stap zetten, en uiteindelijk volgt de rest", luidt het bij Vrouwenraad. In de loop van de week zal dagelijks een interview met een van de negen BV's die de campagne ondersteunen, op het YouTube-kanaal van '#1is1teveel' worden gedeeld.

Beeld YouTube/#1is1teveel
Jonas Geirnaert (boven) en Wouter Torfs: twee van de mannelijke BV's die deelnemen aan de campagne #1is1teveel. Beeld YouTube/#1is1teveel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234