Dinsdag 15/10/2019

Ingreep raadkamer zorgt voor gemengde gevoelens

De reacties op de voorlopige invrijheidstelling van Marc Dutroux in twee dossiers liepen gisteravond flink uiteen. Sommigen vinden het een goede zaak, anderen begrijpen er dan weer niets meer van. Een overzicht.

Kabinet van Justitie: 'Scheiding der machten respecteren'

Op het kabinet van minister van Justitie Tony Van Parys (CVP) reageert men laconiek op de beslissing van de raadkamer van Neufchâteau. "Dutroux werd door de raadkamer in voorlopige vrijheid gesteld in het kader van twee concrete dossiers", zegt kabinetswoordvoerder Chris Lecluyse. "Het dossier 86/96 in verband met Laetitia Delhez en het dossier 87/96 met betrekking tot de moord op Weinstein. Dat waren de twee enige dossiers waarvoor Dutroux formeel onder aanhoudingsmandaat was geplaatst. Aan het dossier 86/96 zijn systematisch alle andere dossiers toegevoegd die betrekking hadden op kinderontvoering en kindermoord én waar Dutroux in het geding was. Hij is daarvoor dus niet meer apart aangehouden, want dat is niet gebruikelijk. Dutroux zit trouwens andere straffen uit, heel precies tot 13 maart 2002, voor vroeger gepleegde feiten."

"Over de eigenlijke beslissing van de raadkamer van Neufchâteau onthouden wij ons van elke commentaar", besluit Lecluyse. "We moeten de scheiding der machten respecteren. Maar het spreekt vanzelf dat procureur Bourlet verzet aantekende tegen deze beslissing."

Ook minister van Justitie Tony Van Parys liet zich in dezelfde zin uit, in een reactie aan de VRT-radio. Maar hij gaf tegelijk toe dat de beslissing van de raadkamer bijzonder moeilijk is uit te leggen aan de publieke opinie. Van Parys wees erop dat iedereen zijn verantwoordelijkheid heeft. Het Openbaar Ministerie heeft onmiddellijk beroep aangetekend tegen de beslissing omdat hij het er niet mee eens is, aldus de minister. Hijzelf zal er, als verantwoordelijke voor de strafuitvoering, op toezien dat Dutroux zijn gevangenisstraf wegens vroegere feiten zal uitzitten.

Procureur-generaal Anne Thily:

'Onmogelijk'

Procureur-generaal Anne Thily belde onmiddellijk naar het parket van Neufchâteau toen ze de beslissing hoorde. Het parket moest onmiddellijk beroep aantekenen, beval ze. "Dit kon volgens mij gewoon niet", zegt ze. "Een vrijlating in alle dossiers? Zowel de moord op Weinstein als de ontvoering en opsluiting van kinderen? Onmogelijk! De mensen zouden dat nooit begrijpen. Daarom heb ik zo snel gereageerd. De motivering van de raadkamer? Die kan ik niet meedelen. Beroepsgeheim, weet u wel."

Vzw Marc & Corine: 'Dutroux verdient geen voorlopige vrijheid'

"Los van de juridische complicaties vind ik de beslissing van de raadkamer in tegenspraak met alles waar wij de laatste jaren voor geijverd hebben", reageert François Kistemann van de vzw Marc & Corine. "Alleen al het idee. Een man als Marc Dutroux verdient geen voorlopige vrijheid, zelfs al kan dat de advocaten helpen. Bij mij komt het over alsof men niet genoeg elementen heeft om hem vast te houden in die twee dossiers. Ik begrijp het niet. Een dergelijke uitspraak, sec en zonder uitleg, getuigt vooral van het gebrek aan respect voor de slachtoffers. Men had ze moeten waarschuwen en uitleg geven."

Gino Russo en Victor Hissel: 'Belgisch surrealisme'

De ouders Russo en Lejeune waren gisteren - in tegenstelling met de vorige zitting - niet aanwezig bij de raadkamer die in de gevangenis van Saint-Hubert plaatsvond. Het waren journalisten die hen op de hoogte brachten van de beslissing. "Zoals gewoonlijk", zucht Gino Russo. "Voor ons komt de beslissing weer eens over als een flink staaltje van Belgisch surrealisme. En wat nog vreemder is: Michèle Martin en Michel Lelièvre zijn in dezelfde dossiers niét vrijgelaten." Maar Russo vindt dat Dutroux' vrijlating door de raadkamer voor het onderzoek eigenlijk geen slechte beslissing zou zijn. "Hij kan op die manier zijn dossier niet meer verder inzien. En hij zou toch in de gevangenis moeten blijven voor zijn vroegere straf. Daarom begrijp ik Thily ook niet. Ze wil doen geloven dat zij zeer begaan is met de veiligheid van de burger. Maar ze zorgt er gewoon voor dat Dutroux zijn dossier verder kan consulteren."

Ook Victor Hissel, de voormalige advocaat van de ouders Russo en Lejeune onthaalt de beslissing op ongeloof. "Ik weet niet wat de raadkamer bezield heeft. Ik ken het juiste motief niet. Een van de verklaringen is dat hij zijn conditionele straf moet uitzitten tot 2002. Maar volgens mij is dat geen juridische beslissing. Ja, hij kan dan zijn dossier niet meer kan inzien. Maar ook dat is geen juridische argumentatie, enkel een mooie verklaring voor journalisten en burgers."

Tiny Mast: 'Bijzonder pijnlijk'

"Ik sta met mijn mond vol tanden", zucht Tiny Mast. "Het kan allemaal wel zijn dat het een goede zaak is dat Dutroux voorlopig vrij is in die zaak en het dossier niet meer mag inkijken. Maar niemand vraagt zich blijkbaar af wat Laetitia en Sabine zélf van zo'n technische beslissing denken. De ouders en de advocaat mogen nog volledig akkoord zijn. Ik vind dit bijzonder pijnlijk, ondanks de perfect logische uitleg, en een nieuwe kaakslag voor de slachtoffers."

"Trouwens", vervolgt Mast, "Men moet zich geen illusies maken: ik ben er zeker van dat Dutroux ondanks de uitspraak toch zijn dossier nog zal kunnen inkijken. Hij vindt vast wel een achterpoortje. Ik stel me bovendien vragen bij dat soort tactische zetten. Het gerecht heeft precies hetzelfde gedaan, destijds, met Michel Nihoul. Wie spreekt nu nog over die man, wie denkt nog aan het verband tussen Nihoul en de dossiers van de verdwenen kinderen. Wil men nu echt dat het ook met Dutroux dezelfde kant opgaat. En wie kan me eigenlijk vertellen wat voor écht voordeel deze juridische spitsvondigheid oplevert? Het staat toch vast dat Dutroux Sabine en Laetitia heeft ontvoerd. Zij hebben toch getuigd?"

Advocaat Jean-Philippe Rivière: 'Bijzonder opgetogen'

"Het kan eigenaardig klinken, maar wij zijn bijzonder opgetogen over de beslissing van de raadkamer van Neufchâteau", zegt advocaat Jean-Philippe Rivière enthousiast. Rivière verdedigt Laetitia Delhez, die samen met Sabine Dardenne levend uit Dutroux' kelder werd bevrijd. "Concreet betekent de beslissing dat Dutroux zijn dossier niet meer mag inkijken en dat we nu eindelijk op gelijke voet kunnen strijden."

Volgens Rivière zijn ook de ouders van Laetitia tevreden met de ontwikkelingen in de zaak. "De voorlopige vrijheid van Dutroux in deze zaak betekent overigens niet dat het onderzoek al is afgerond. Dat zal nog zeker minstens een maand of vijf duren. Wat betreft de andere ontvoeringszaken, meer concreet de zaak-An en Eefje én de zaak-Julie en Mélissa, voorziet men zelfs de reconstructies pas in september van volgend jaar."

Over het feit dat Dutroux met deze beslissing ook voor de andere dossiers in voorlopige vrijheid is gesteld, kan Rivière niets kwijt. HIj beweert dat de uitspraak van de raadkamer, volgens de informatie die hij kreeg van de VTM-redactie, enkel slaat op de deeldossiers 86C en 86B, met name de zaak-Laetitia Delhez en de zaak-Sabine Dardenne.

Paul Marchal:

'Dit kan niet'

Ook Paul Marchal werd op de hoogte gebracht door journalisten. "Dit kan niet", stamelt hij. "Iemand wordt toch pas vrijgelaten als hij geen gevaar meer vormt voor de maatschappij. Is Dutroux dat dan plots niet meer? Of ben ik gek aan het worden? Als voorzien is in de wet dat iemand in voorlopige vrijheid wordt gesteld indien hij geen gevaar meer is voor de maatschappij, moet men die toch toepassen? Net zo streng als men indertijd geweest is met het spaghettiarrest. Dat hij zijn dossier niet meer kan inzien of dat hij sowieso niet vrijkomt, zijn allemaal bijkomstige zaken. Waarvoor hebben we wetten, als we ze niet toepassen?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234