Vrijdag 30/10/2020

InterviewDe Vragen van Proust

Ingeborg: ‘We hebben elkaar gekwetst, er was ontrouw. Maar hoe kon het ook anders?’

Ingeborg: ‘Het is verschrikkelijk vermoeiend geweest om jarenlang keer op keer te moeten horen dat meditatie voor zwevers is, dat het een sekte is.’Beeld © Stefaan Temmerman

Schrijver Marcel Proust beantwoordde ze ooit in een vriendenboekje, nu geeft De Morgen er een eigenzinnige draai aan. Achtentwintig directe vragen, evenveel openhartige  antwoorden. Vandaag: zangeres en voormalig tv-presentator Ingeborg (53). Wie is zij in het diepst van haar gedachten?

1. Hoe oud voelt u zich?

“Ik heb het uitgerekend: 253 miljoen jaar oud. Het reptielenbrein, dat enkel gericht is op overleven, zou 500 miljoen jaar oud zijn, terwijl het emotionele brein zo’n 200 miljoen jaar oud is en de neocortex, het rationele deel, maar 3,5 miljoen jaar. Ik behoor zeker niet tot de jonge categorie neocortex-people die alles beredeneren en van daaruit beslissingen nemen. Ik ben het meest vertrouwd met het emotionele deel, dus een dikke 200 miljoen jaar oud. Dit is geen leven van 53 jaar, dat is al te belachelijk. 

BIO * volledige naam: Ingeborg Sergeant * geboren in Menen, 15 oktober 1966 * zangeres en voormalig tv-presentatrice * won in 1988 met West-Vlaanderen twee prijzen op de Baccarabeker * bracht in 1988 met Clouseau de hit ‘Verlangen’ uit * nam in 1989 deel aan Eurosong met ‘Door de wind’, eindigde als 19de * werkte sinds 1990 als presentator voor VTM (Blind Date, All you need is love, De keuze van de kijker, Wondere wereld, Ik wil je iets vertellen, Bluf! en Schuif af! * sinds 1999 docent meditatie en yoga. Kreeg dat jaar van SKEPP De Skeptische Put, een prijs voor wie de popularisering van kennis en wetenschap totaal verkeerd heeft begrepen* werkte sinds eind 2007 als eindredacteur en presentator voor Vitaya en Vitaliteit * sinds 2017 bij de VRT als mental coach voor de nieuwslezers * is getrouwd en heeft een zoon

“Soms ontmoet je twintigers van wie je denkt: die zijn veel ouder. Ze dragen een soort bewustzijn mee, moeten heel veel dingen niet meer meemaken, kiezen veel sneller voor datgene waar ze echt voor staan. Bij mij heeft dat bewustwordingsproces veel langer geduurd. Ik heb het gevoel dat ik heel veel moest uitkristalliseren. En herkauwen. En dat ik iedere keer opnieuw met mijn kop tegen de muur ben gelopen.”

2. Wat vindt u een belangrijke eigenschap van uzelf?

“Enthousiasme. Heel lastig soms om mee te leven. Want dan moet alles en iedereen wijken.

“Enthousiasme betekent ‘entheos’: in het goddelijke, in de geestkracht zijn, bevlogen zijn. Ik moet zeggen: als ik niet enthousiast kan zijn, heb ik het gevoel dat ik niet leef. Ik vind het zalig om enthousiast te zijn. Ook al werkt dat op sommige mensen hun zenuwen. Er zijn mensen die er heel hun leven zo wat duf bij lopen en als ze dan met iemand te maken krijgen die bevlogen is, tja dan werkt dat op hun systeem. Ik wil niet duf rondlopen.”

3. Wat is uw passie?

“De zoektocht naar jezelf, naar je diepere ik, naar het transpersoonlijke, naar dat wat jezelf overstijgt en wat je met anderen verbindt. Toen ik zo’n twee-, drieëndertig was ben ik met meditatie begonnen omdat ik mij vanbinnen volledig leeg voelde. Het woord burn-out bestond nog niet, en ik weet ook niet of het dat was, want ik voelde me niet moe. Ik was het leven gewoon moe.

“Ik had eigenlijk alles gerealiseerd waarvan ik gedroomd had, maar ik was niet gelukkig. Ik wilde zingen, ik wilde een gouden plaat behalen, ik wilde optreden in Willem Ruis-shows, ik wilde een eigen kinderprogramma hebben, ik wilde theatertournees doen, en dat was allemaal gebeurd, in tien jaar tijd. En ik was niet gelukkig. Die confrontatie was ontzettend heftig. Ik ontdekte dat geluk niets te maken had met uiterlijke dromen en daarom moest ik op zoek naar binnen, een duik in de diepte.

“Wat begonnen is als een persoonlijke zoektocht is met de jaren uitgegroeid tot een wetenschappelijke passie. Ik ben een opleiding psychotherapie én een opleiding toegepaste psychologie gaan volgen. Mijn scriptie over de invloed van meditatie op ons welzijn is nu klaar. Via stoelgang- en urineanalyse van een grote groep proefpersonen kunnen we nu aantonen dat mediteren wel degelijk een effect heeft op onze darmfuncties en op de balans van onze neurotransmitters. Na vijf maanden mediteren blijkt dat je hersenen veel meer dopamine aanmaken, waardoor je vervuld raakt van een diep tevredenheidsgevoel.

“Mijn enthousiasme kan niet meer stuk nu professor Manuel Morrens (Universiteit Antwerpen, red.) op mijn onderzoek verder wil werken met het oog op een publicatie. Voor mij is dat de top van erkenning. Eindelijk.

“Want het is verschrikkelijk vermoeiend geweest om jarenlang keer op keer te moeten horen dat meditatie voor zwevers is, dat het een sekte is. Wat ik allemaal naar mijn kop gekregen heb! Natuurlijk, ik was te vroeg. Al in 1999 hadden we het programma Wondere wereld op VTM over alternatieve therapieën. Nu zou dat onder de noemer spiritualiteit vallen. In die twintig jaar tijd hebben we een echte kentering meegemaakt dankzij de mindfulness-boys, die meditatie op de kaart hebben gezet en het pad hebben geëffend voor wetenschappelijk onderzoek. Wat een fantastische evolutie is. Eindelijk hebben we de wetenschap aan onze zijde.”

4. Is het leven voor u een cadeau?

“Ja. Het is een cadeau om te voelen dat je in de illusie van afgescheidenheid eenheid kunt vinden. Voor mij is het leven een examen. Slaag ik erin om voorbij de illusie kijken, voorbij datgene wat mensen doen of zeggen, dan is het leven een cadeau. Als ik daar niet in slaag, dan heb ik het vlaggen, want dan oordeel en veroordeel ik, dan hoor of zie ik maar een fractie van de werkelijkheid. Voor mij is het leven een uitdaging om steeds verder te kijken en mezelf open te stellen voor de ander.”

5. Welke geluksscore geeft u zichzelf?

“Deze ochtend heb ik mezelf toch een 7,75 gegeven. Het neigt naar 8.”

6. ‘Blijf in uw kot’, hoe ging u daarmee om?

“Ik heb het in die periode enorm druk gehad. Ik ben overbevraagd. Voor een stuk door de media, die ineens iets hadden van: we moeten de mening van die Ingeborg nog eens vragen, die zal er wel een showbizzsausje over gieten (lacht), maar ook omdat ik zo bezorgd was om mijn clientèle. Ik voelde heel veel angst en onzekerheid bij mensen, relaties die onder spanning kwamen te staan en daarom ben ik begonnen met onlinetherapie, terwijl ik ook nog bezig was met mijn scriptie.

‘Goed dat ik zo’n nuchtere man heb die zegt: keer maar eens terug naar de aarde.’Beeld © Stefaan Temmerman

“Op een dag zei mijn man: ‘Zou je niet eens boodschappen doen in mijn plaats om te voelen hoe het hier is op aarde?’ En ik moet zeggen: ik was onder de indruk. Mensen droegen maskers en handschoenen, en het toiletpapier was écht op, terwijl ik dacht dat dat een kluchtje was. Goed dat ik zo’n nuchtere man heb die zegt: keer maar eens terug naar de aarde. Ik ben ook eens in Brugge gaan rondlopen en toen schrok ik wel. Een stad waar jaarlijks acht miljoen mensen langskomen, en nu die stilte. Zo bijzonder, zo fris.”

7. Welke kleine gebeurtenis kan u blij maken?

“Ontbijten. De dag ligt nog voor je. Volgende week heb ik een ontbijtmeeting in het hartje van de stad. Dan kun je ook de beste gesprekken voeren. ’s Avonds komt er te veel drank bij kijken en wordt het te chaotisch. ’s Ochtends is alles nog mogelijk.”

8. Hoe was de band met uw ouders?

“Mijn jongste broer zou zeggen dat ik rebels was en ik zou zeggen: dat is helemaal niet waar, ik was heel braaf. (lacht) Ik heb drie broers en een zus. Vergeleken met die hooligans van broers vind ik mezelf wel meevallen. Ik zei wel waar het op stond, dat wel, ik kon weleens scherp uit de hoek komen. In elk geval: ons gezin bestond uit vrije vogels. We kwamen wel naar huis, maar wanneer, dat wist niemand. Bij momenten ging het er te los aan toe. Er werd nooit ingegrepen. Toen ik dan later leerde wat een kluwengezin is, waarin iedereen heel close is met elkaar, besefte ik dat wij te veel aan de andere kant van het spectrum zaten. Rond mijn dertigste ging ik één keer per jaar naar huis, met kerst, zo simpel was het. Later is een nieuw soort band tussen ons ontstaan, veel intiemer. Zeker toen mijn moeder begon te dementeren, raakten we veel meer verbonden. En nu voel ik dat ik de tijd ook aan het inhalen ben met papa.”

9. Wat is uw zwakte?

“Ik zeg te snel en te vaak ja. Ze kunnen mij snel verleiden.”

10. Waar hebt u spijt van?

“Dat ik te vaak ja heb gezegd, vooral professioneel dan. Ik ben te vaak op voorstellen ingegaan waar ik geen zin meer in had. Maar ik heb zeker geen spijt dat ik er goed betaald voor ben geweest en dat ik een fantastische manager heb gehad: mijn man. (lacht) Dat heeft ervoor gezorgd dat ik kon studeren in het buitenland, dat ik zes jaar lang naar India kon trekken, dat ik heel veel heb kunnen doen wat anderen gewoonweg niet kunnen.”

11. Wat is uw grootste angst?

“Dat mijn man zou sterven. We zijn nu 32 jaar samen en miljaar zeg, die kent mij zo goed. Neem hem weg en er is niemand die mij echt kent.

“We hebben als koppel heel uitdagende periodes meegemaakt. Dat ik me afvroeg: is dit het nu? Is dit de realiteit waarin ik wil leven? We hebben elkaar gekwetst, er was ontrouw. Maar hoe kon het ook anders? Ontrouw was een logische afspiegeling van hoe ik mij voelde. Ik was al zo lang ontrouw aan mezelf, ik wist niet meer wat mijn prioriteiten waren. Tot we ons afvroegen: wat zou er gebeuren als niets ons nog bindt?

“Op een bepaald moment hebben we dan ook alles verkocht vanuit het idee: het materiële is geen reden om samen te blijven, waarvoor gaan we kiezen als we echt vrij zijn? Dat hele proces hebben we samen doorgemaakt. In elk geval, acht jaar geleden hebben we besloten om samen all the way verder te gaan. En dan komt natuurlijk die angst dat de ander wegvalt, want als je je volledig engageert ben je heel kwetsbaar. Ik vraag dus telkens weer: laat mij alsjeblieft eerst gaan.”

12. Bent u ooit door het lint gegaan?

“In India, tijdens geleide meditaties. Eerst laten ze je zes uur opgesloten in een ruimte zitten, daarna stuwen ze je zo ver dat je alle controle verliest en uiting geeft aan het donkerste, slechtste en gruwelijkste in jezelf. Al die lijfelijke processen hebben mij enorm geholpen, maar ze waren natuurlijk opgewekt. Spontaan door het lint gaan, daarvoor moet ik terug naar mijn studiejaren aan Herman Teirlinck. Een medeactrice besloot tijdens een voorstelling ineens om haar tekst te veranderen en dat bracht mij zo van streek, ik vond dat zo onprofessioneel, getuigen van zo’n gebrek aan respect, dat ik haar tijdens de pauze in de kleedkamer tegen een kleerkast heb gesmeten. Ik moet zeggen dat ik er zelf niet goed van was. Ik was er heel hard van onder de indruk dat die agressie in mij zat.” (lacht)

13. Wanneer hebt u het laatst gehuild?

“Tijdens The OA op Netflix. De vrouw van Peter Van de Veire, die psychiater is, had gezegd: ‘Ingeborg, die serie is echt iets voor jou.’ Het gaat over bijna-doodervaringen, over trauma’s, over niet geloofd worden, over heldhaftig kunnen zijn, over connectie. Op het einde van deel 1 begon ik te huilen. De verbondenheid, de solidariteit tussen de protagonisten raakten mij zo diep dat mijn man vroeg: gaat het? Zo hard heb ik zitten snikken.”

14. Welk boek zou u aanraden?

Boek van het eeuwige leven. Een cursus in sterven van Willem Glaudemans. Een heel erudiete man, die ook de Nag Hammadi-geschriften (in 1945 in Egypte gevonden Koptische geschriften over het begin van het christendom, red.) vertaald heeft.

“Aan iedereen die het boek wil lezen, zeg ik: lees het, niet als een cursus in sterven, maar als een cursus in leven, want hij beschrijft de verschillende sferen waarin je kunt terechtkomen na dit leven, naargelang je bewustzijn. Dat is zo’n verhelderend boek, want als je iets meer weet over het leven na dit leven, weet je ook hoe hier te leven. Je neemt je bewustzijn gewoon mee naar de volgende trip.

“Hoe ik mij de dood voorstel? Als energie die uit je lichaam stroomt naar een soort abstract bewustzijnsveld waar je reïncarneert en de film van je leven te zien krijgt vanuit diverse perspectieven.”

‘Was die religieuze, transcendente ervaring er niet geweest, dan zou ik niet zo bevlogen zijn. Ze was zo intiem dat ze heel mijn belevingswereld voortstuwt’Beeld © Stefaan Temmerman

15. Hebt u ooit een religieuze ervaring gehad?

“Ja. (wordt even stil) Een religieuze, spirituele, transcendente, buitenlichamelijke ervaring. Ja. En ik heb mezelf beloofd om er niets over te delen, want alle pogingen om er iets over te vertellen doen die ervaring onrecht aan. Straks schillen ze aardappelen op deze woorden, snap je. (lacht)

“De sjamanen zeggen: telkens als er een foto van je wordt gemaakt, is er een stuk van je ziel weg. Ik heb al pogingen gedaan om erover te praten, maar ik vind de woorden niet. Ik heb te weinig woorden. Je hebt er poëzie voor nodig, anders wordt het zo banaal. Was die ervaring er niet geweest, ik zou niet zo bevlogen zijn. Ze was zo sacred, zo intiem dat ze heel mijn belevingswereld voortstuwt.”

16. Hoe voelt u zich in uw lichaam?

“Ik voel me soms toch echt wel 53, hoor. Om je jeugd te behouden moet je je hartslag af en toe eens versnellen, maar ik vertraag hem liever. September, na mijn studies, lijkt me een goede maand om toch weer iets actiever te worden. Lijfelijk hè.”

17. Wat vindt u erotisch?

“Een frisgewassen man met een hemdje achter het stuur van een bus.” (hilariteit)

18. Wat is uw goorste fantasie?

“De therapieën in India zijn heel erg gericht op je schaduwkant, maar ik heb daar weinig voeling mee. Hebben jullie Luk Alloo al geïnterviewd? Zou hij daar niet beter in zijn?” (lacht)

19. U belandt in de gevangenis, wat zou de reden kunnen zijn?

“Opstandigheid. Als het systeem begint te overdrijven met wetten en regels, dan word ik opstandig.”

20. Bent u een goede vriend?

“Ik heb dat toch eventjes gecheckt bij twee vriendinnen, want ik zou nee antwoorden. Maar zij zeggen dat het wel meevalt. Vooral als het brandt. Als het brandt, dan ben ik er. Maar als het gewoon om te koffiekletsen is, neen, dan zeg ik wel eens dat ik geen tijd heb.

“Tijdens een yogasessie moesten we eens een ranglijstje opmaken van de rollen die we spelen: moeder, dochter, zus, yogadocent, zangeres, presentatrice, enzovoort. Het woord vriendin kwam bij mij op de zestiende plaats. Bij twee van mijn vriendinnen stond het op twee en vier. Ik heb dus vooral goede vriendinnen. (lacht)

“Wat bij mij op één stond? Moeder. Een goede moeder zijn, dat is voor mij verschrikkelijk belangrijk. Mijn grootste betrachting is altijd geweest om mijn kind de basis voor een gezonde eigenwaarde mee te geven. Want een gebrek aan eigenwaarde is een van de grootste schaduwen op aarde. En ik denk dat ik daarin geslaagd ben, ja.”

21. Hoe definieert u liefde?

“Voor mij heeft liefde te maken met aanwezigheid. Ik ben bij je. In vreugde, in haat, in schuld, in alles. Voor mij is liefde een staat van zijn. Liefde is geen hunkering, geen verwachting. Want dan moet je weer aan voorwaarden voldoen.”

22. Hoe hebt u uw eerste liefde ervaren?

“Tof, leuke lieve gast. Ik was 14, 15, hij een beetje ouder. Na twee jaar heeft hij het uitgemaakt. Maar hij deed dat zo goed. (lacht) Je moet dat kunnen hè. Om het op een respectvolle manier uit te maken heb je klasse nodig.”

23. Hoe zou u willen sterven?

“Ik hoop dat ik kan sterven in dankbaarheid voor wat er geweest is.

“Wat ik zou wensen als laatste avondmaal? Mag het ook een ijsje zijn? Met aardbeien?”

24. Wat zou u nog graag willen doen?

“De hele reden waarom ik opnieuw ben gaan studeren, is dat ik met jongeren wil gaan werken. De adolescentie is een zeer gevoelige leeftijd – in West-Vlaanderen ligt het aantal zelfdodingen bij jongeren onrustwekkend hoog. Om hun de juiste zorg en een soort netwerk te kunnen bieden, wil ik starten met groepstherapieën.”

‘Als het systeem begint te overdrijven met wetten en regels, dan word ik opstandig.’Beeld © Stefaan Temmerman

25. Waarover bent u de laatste tijd anders gaan nadenken?

“Over het basisinkomen. Ik had daar eigenlijk geen mening over, maar ik heb nu onlangs die Nederlandse historicus Rutger Bregman ontdekt. Ik vind het ongelooflijk belangrijk om collectief in een betere wereld, Utopia, zoals hij dat noemt, te durven geloven. Met zorg voor onszelf en voor onze planeet.”

26. Is de mensheid op de goede of de slechte weg?

“Ik schipper tussen beide, maar ik ben dan ook een Weegschaal. De pessimisten doen niets, want die zeggen: het komt niet meer goed. De optimisten doen niets, want die zeggen: het komt wel goed. Ik zit zeker ergens in het midden. Als je dan een jonge gast als Bregman leest, hij is 32, ben ik hoopvol. Maar het is dan wel tijd om eerst de oude leeuwen vriendelijk uit de politiek te verwijderen. Zet ze allemaal samen in een villa in Toscane en laat ze wat mediteren. En dan, komaan, the new version!”

27. Welke gebeurtenis uit uw leven zou een goed filmscenario opleveren?

“Wel, ik had onlangs een gesprekje met de regisseur van Girl, Lukas Dhont, over wat goede televisie zou zijn. En dan denk ik aan een wake-workshop, waar mensen samenkomen in een cirkel, elk met hun verhaal, hoe ze elkaar dan vinden, hoe er inzichten komen door hun interacties en hoe dingen op hun plek vallen; voor mij is dat telkens een film, en hij begreep mij. Het proces dat mensen samen doormaken, het verhaal dat ontstaat door een week lang in de diepte te duiken, ver weg van alles, dat lijkt me wat.”

28. Wat is de titel van uw biografie?

“‘Ik ben’ op de voorkant en als je het boek omdraait ‘jouw spiegel’.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234