Woensdag 01/12/2021

Inge vervotte Vlaams minister van Welzijn (de jongste minister ooit)

'Let op, ik ben ook gelovig. Ik geloof bijvoorbeeld erg sterk in de wijsheid van de geschiedenisInge Vervotte: 'Ik kan er niet tegen als mensen hun brieven of hun mails beginnen met de woorden 'als je mijn stem wil hebben dan...'.' (Foto Tim Dirven)

'Roes is overdreven, maar ik leef wel op adrenaline'

CD&V'ster Inge Vervotte (26) werd deze week de nieuwe Vlaamse minister van Welzijn. En tegelijkertijd de jongste minister ooit. Faalangst is er niet, zegt ze. Wel veel adrenaline en nuchterheid waarmee ze zowel de collega-politici als de kiezers oproept om realistisch en eerlijk te zijn. Ook die van het Vlaams Blok. 'Als een politicus enkel doet wat de kiezers vragen, ondermijnt hij de democratie.'

Koen Vidal

W e treffen Vervotte aan op haar kabinet, dat enkele dagen daarvoor werd verlaten door haar voorgangster Adelheid Byttebier (Groen!) Vervotte komt rechtstreeks van het parlementaire debat waar ze met de andere ministers de regeringsverklaring heeft verdedigd. In de wandelgangen van het kabinet is niemand. "Ik ben volop op zoek naar medewerkers." Vervottes kantoor is groot en leeg. Op haar bureau staan enkele ruikers bloemen: 'Gefeliciteerd met uw benoeming.' Op de grond: dozen vol dossiers die zo snel mogelijk bestudeerd moeten worden.

"Of ik nu in een roes leef? Het klopt dat het allemaal erg snel gaat. Ik probeer heel alert te zijn. Moet heel snel leren. Ik ben nog maar enkele dagen geleden benoemd en er zijn ondertussen al twee ministerraden en een parlementair debat geweest. En er is niemand die er rekening mee houdt dat het voor mij en voor de andere nieuwkomers allemaal nieuw is. Tegelijkertijd is er het bewustzijn dat ik de eindverantwoordelijke ben op een belangrijk departement. Als er iets misgaat, is het mijn fout. Roes is misschien wat overdreven, maar ik leef momenteel wel op adrenaline. Elke minuut is nodig, elke minuut is nuttig. Ik moet heel efficiënt met mijn tijd omgaan. Maar door de adrenaline voel ik dat ik fysiek enorm veel aankan. Dat vind ik dan weer heel leuk, dat ik opnieuw in een fase zit waar ik meer dan gemiddeld kan presteren."

U zegt dat u het gewicht van de verantwoordelijkheid erg aanvoelt. Is er ook faalangst?

Vervotte: "Faalangst is te negatief uitgedrukt. Want faalangst werkt belemmerend. Maar ik ben mij natuurlijk wel bewust van het belang van het dossier. Hoe ik daarmee omga? Mijn filosofie is heel eenvoudig: als je hard werkt en je doet je uiterste best, dan kun je je achteraf niets kwalijk nemen. Ik weet dat de verwachtingen hooggespannen zijn en ik weet dat het een immens moeilijke opdracht is. Maar ik zal alles geven."

U hebt net uw eerste parlementaire debat achter de rug. Omdat de fractie van het Vlaams Blok zo groot is, leek het bijwijlen op een boksmatch tussen de tripartite en het Blok. Zal dit de komende vijf jaar de sfeer zijn in het Vlaams Parlement?

"Ik vond het eigenlijk wel een fijn debat. In vergelijking met het federale parlement vind ik dat er op Vlaams niveau veel meer gedebatteerd wordt. Als een verkozene een vraag stelt, gebeurt het vaak dat een ander parlementslid daarop inspeelt. Zo stelde de Groen!-fractie verschillende kritische vragen aan de regering, maar op een bepaalde moment trokken de groenen ook hard van leer tegen het Blok. Die levendigheid heb je veel minder in het federale parlement."

Maar is de numerieke sterkte van het Blok niet dermate groot dat het Vlaams Parlement de komende vijf jaar het strijdperk zal worden tussen extreem-rechts en de democratische partijen?

"Uiteraard is het Vlaams Blok zeer groot geworden. Het is een oppositiepartij binnen de oppositie. Maar voor mij zijn er momenteel twee oppositiepartijen: Groen! en het Vlaams Blok. Mijn uitgangspunt is dat ik bereid ben om met die twee partijen samen te werken. Punt aan de lijn. De mensen van het Vlaams Blok zeggen dat ze constructief oppositie willen voeren. Wel dat ze dat dan maar eens bewijzen."

Samenwerken met het Vlaams Blok, hoe ziet u dat?

"Een voorbeeld: tijdens het debat over het regeerakkoord zei Marijke Dillen dat er in de regeernota geen apart hoofdstuk staat over het gezinsbeleid. Dillen heeft daar gelijk. Ik zal die opmerking au sérieux nemen en zal haar uitleggen dat de huidige regering het gezinsbeleid als een horizontale bevoegdheid ziet die we in overleg met alle ministers zullen uitwerken. Met andere woorden: ik luister, ga in debat en ben bereid om correcte opmerkingen van het Vlaams Blok in het debat mee te nemen."

Heeft het u erg verrast dat het Vlaams Blok op 13 juni groter bleek te zijn dan CD&V?

"Ik had voor de verkiezingen een prognose gemaakt waarin ik voor het Vlaams Blok nog een grotere vooruitgang voorspelde. Tijdens de campagne ben ik erg veel op de baan geweest. Wie goed luisterde naar de mensen kon de forse winst van het Blok wel voelen aankomen. Die vooruitgang heeft met heel veel zaken te maken en ik vind het heel erg moeilijk om daarover een allesomvattende analyse te maken. Wel vind ik dat het hoog tijd wordt om een debat over de invulling van de democratie te houden. Democratie is natuurlijk rekening houden met de verzuchtingen van de kiezer. Maar democratie is evengoed verantwoordelijkheid nemen in functie van het algemeen belang. Dat betekent dat je als minister en als politicus ook zaken moet verdedigen die niet noodzakelijk populair zijn en die niet meteen inspelen op de directe behoefte van de individuele kiezer. Als een politicus enkel doet wat de kiezers vragen, ondermijnt hij de democratie."

Nog nooit gechanteerd door potentiële kiezers? Zo van: mevrouw Vervotte, als u niet snel iets doet aan die scheve kassei voor mijn deur, stem ik niet op u?

"O, maar als er íets is waar ik niet tegen kan, dan is het ruilhandel in de politiek. Ik kan er niet tegen als mensen hun brieven of hun mails beginnen met de woorden 'als je mijn stem wil hebben dan...'."

U smijt zulke brieven in de prullenmand?

"Dat niet, nee. Die mensen hebben recht op een antwoord. Ik reageer op de inhoud van hun argumenten maar laat duidelijk merken dat ik het niet apprecieer om op zo'n manier benaderd te worden."

Maakt u een onderscheid tussen mensen die Blok-mails schrijven en de mandatarissen van die partij?

"Eigenlijk niet, nee. Als politicus is het niet mijn taak om andere politici te beoordelen. Omdat het in de politiek essentieel is dat er verschillende visies op de samenleving zijn. Dat er meningsverschillen zijn. Ja, ik ben daarin erg genuanceerd, juist omdat ik van het debat hou en omdat het debat een wezenlijk onderdeel is van de democratie."

Maar moeten democratische politici in het debat met Blok-mandatarissen soms niet wat meer tegengas geven en duidelijk maken dat de grenzen van de democratie niet zomaar overschreden kunnen worden. Is het ook niet uw plicht om de democratie te bewaken?

"Als politicus moet je uiteraard zoveel mogelijk mensen van je visie trachten te overtuigen. In een debat met Dewinter heb ik onlangs duidelijk uitgelegd waarom ik wél geloof in de multiculturele samenleving. Maar ik beschouw het niet als mijn taak om op dat moment een oordeel te vellen over Dewinter en zijn partij. Dat moet de kiezer doen. Ik moet ervoor zorgen dat ik mijn visie zo duidelijk mogelijk en zo enthousiasmerend mogelijk uitleg.

"Het Vlaams Blok beoordelen en kritisch doorlichtingen, is volgens mij eerder een taak van wetenschappers, filosofen, sociologen en journalisten. Zoals ze dat ook moeten doen voor de andere politieke partijen. Wetenschappers en journalisten hebben de vrijheid om dat te doen. Als je als politicus andere politici met de grond gelijk maakt, zullen de mensen al snel denken dat je dat uit plat opportunisme doet en verlies je aan geloofwaardigheid. Mensen zullen zich als snel afvragen: 'Waarom probeert die Vervotte Dewinter te tackelen?' Ik gebruik liever mijn tijd om de mensen uit te leggen wat ik belangrijk vind en wil niet te veel energie steken in het beoordelen van anderen."

Dus de strijd tegen extreem-rechts is niets voor politici?

"Ik geef er de voorkeur aan om mensen te enthousiasmeren voor mijn visie. Momenteel zijn misschien te veel politici bezig met het rechtstreeks bekampen van het Vlaams Blok. Dat lijkt mij contraproductief. Omdat je op die manier alleen maar publiciteit maakt voor het Blok-programma. Ik stel ook vast dat het Vlaams Blok erin slaagt om zijn visie op zeer overtuigende wijze over te brengen aan de mensen. Dat is wat wij misschien te weinig doen: vertrekken vanuit onze eigen visie, en zoveel mogelijk mensen proberen te overtuigen. Strijden voor je ideeën. Dat is politiek."

Houdt u niet onvoldoende rekening met het feit dat u met ongelijke wapens strijdt? Als minister bent u gebonden aan bepaalde budgetten en tal van andere beperkingen. Het Vlaams Blok belooft aan de Rechteroever dat ze de Antwerpse haven zullen uitbreiden en aan Linkeroever dat ze de havenuitbreiding zullen tegenhouden.

"Ja maar, ook volksvertegenwoordigers van de oppositie hebben een verantwoordelijkheid. Je kunt niet zomaar dingen zeggen die niet correct zijn. Zelfs vanuit de oppositie moet je als politicus rekening houden met de realiteit. Ik heb het gevoel dat heel veel mensen dat belangrijk vinden. Als mensen kunnen kiezen tussen iemand die hen voortdurend naar de mond praat en iemand die de zaken correct voorstelt, dan ben ik ervan overtuigd dat ze voor eerlijkheid kiezen."

13 juni heeft toch het tegendeel bewezen?

"Bij de analyse van de verkiezingsuitslag mag je niet over een nacht ijs gaan. Momenteel beschikken we over te weinig gegevens om een definitief oordeel te vellen over 13 juni. Dat het Blok gewonnen heeft, is duidelijk. Maar waarom, dat is veel minder duidelijk. Waardoor hebben al die Blok-kiezers zich laten leiden? Welk signaal hebben al die mensen willen geven? Of beter gezegd: welke signalen? Want dat het hier om een veelheid aan signalen gaat is wel duidelijk. Dus om nu te zeggen dat het Blok gewonnen heeft omdat ze iedereen naar de mond kunnen praten, lijkt mij iets te simplistisch."

Welke beleidspunten wilt u als minister van Welzijn benadrukken?

"Qua aanpak is het voor mij heel belangrijk dat elke beslissing het resultaat is van een dialoog tussen alle spelers van de sector: de patiënten, het personeel en de instellingen. Mijn uitgangspunt is dat binnen de sector alle nodige kennis aanwezig is om toekomstige uitdagingen aan te gaan: de vergrijzing, de dualisering, het uitbouwen van een betaalbare en kwalitatieve zorgverzekering, vermijden dat de sector te veel commercialiseert enzovoort.

"Daarnaast zijn er een aantal specifieke domeinen die voor mij prioritair zijn. Het is erg belangrijk dat we de wachtlijsten in de gehandicaptensector wegwerken. Waaraan ik persoonlijk heel veel belang hecht, is de geestelijke gezondheidszorg. In Vlaanderen zijn er zeven zelfmoorden per dag. We hebben hier met andere woorden te maken met een samenlevingsprobleem waar je als politicus niet meer omheen kunt."

Waarom zijn er hier zoveel zelfmoorden. Uit het nieuwe UNDP-rapport blijkt dat België inzake onderwijs en gezondheid het op vijf na beste land is om te wonen.

"Ik vind het heel moeilijk om daarover uitspraken te doen. Maar volgens mij zijn mensen niet per definitie gelukkig als al hun behoeften vervuld zijn. Ik geloof er nogal sterk in dat mensen naast welvaart nog altijd behoefte hebben aan een zekere zingeving. Ik ben er zeker van dat veel jonge mensen zich afvragen: wat kom ik hier doen? Wat is de bedoeling van dit leven? Wil ik hierin wel meedraaien? Ik merk dat heel veel mensen bewust over het leven nadenken en ik merk ook dat nogal wat mensen een negatieve eindbalans maken van hun leven. Met alle mogelijke gevolgen van dien.

"Ik zeg niet dat ik dit probleem als minister zomaar zal kunnen oplossen. Wel wil ik het zelfmoorddebat stimuleren. Heeft het te maken met de druk die momenteel op de leeftijdscategorie van de actieven ligt? Verwachten we te veel van de jongeren? Uit het Sabena-verhaal heb ik geleerd dat mensen die een drama meemaken goed begeleid moeten worden zodat ze niet in een negatieve spiraal terechtkomen. Daarom moeten we iets doen aan de spiraal die ertoe leidt dat mensen zelfmoord plegen."

U gebruikte daarnet een typisch CD&V-begrip: zingeving. Welke betekenis geeft Inge Vervotte eigenlijk aan de 'C' van de CD&V?

"Die 'C' betekent voor mij dat iedereen van ons thuishoort in een groter geheel, van een samenleving, en dat eenieder van ons met zijn/haar talenten in dat groter geheel een rol heeft. Wij zijn hier niet vrijblijvend."

Die 'C' betekent niet dat u gelovig of praktiserend bent?

"Maar ik heb geen probleem met gelovige, praktiserende mensen. Let op, ik ben ook gelovig. Ik geloof bijvoorbeeld erg sterk in de wijsheid van de geschiedenis. Het komt erop aan die wijsheid aan te wenden voor de toekomst. De wijsheid die uit samenlevingen is ontstaan, is erg belangrijk. Niet enkel de wijsheid die uit de christelijke samenlevingen voortkomt. Ik zie dat veel breder. Al moet ik zeggen dat ik altijd van de christelijke samenleving heb gehouden omdat er een zeer sterk gemeenschapsgevoel uit spreekt."

CD&V'ers die de 'C' met het woord 'conservatief' invullen, wekken uw toorn op. Tijdens de campagne reageerde u erg boos toen enkele CD&V'ers een probleem maakten van het homohuwelijk.

"Ik haat het dat mensen andere mensen misbruiken om ideologische redenen. Ik vind het onaanvaardbaar dat conservatieven zich tegen homo's verzetten om duidelijk te maken dat ze conservatief zijn. Net zozeer vind ik het onaanvaardbaar wanneer iemand allochtonen gebruikt om zich een progressief imago aan te meten. Wie dat doet zegt eigenlijk dat niet iedereen gelijk is. Op die manier blijf je mensen stigmatiseren en discrimineren."

Vraagt u zich soms af waarom u op 13 juni zoveel voorkeurstemmen haalde?

"Ik weet dat niet. (zucht) Eerlijk, ik probeer daar niet te veel over na te denken. Mijn hoofd zit al vol genoeg. Maar ik denk dat het te maken heeft met het feit dat ik mijn taak heel au sérieux neem. Mensen vinden dat volgens mij heel belangrijk. Verder ga ik erg veel de baan op en kom ik in contact met heel veel mensen.

"Natuurlijk speelt ook mijn bekendheid mee. Sinds Sabena ben ik een bekend persoon en dat maakt het voor mij natuurlijk makkelijker. Maar nogmaals, ik probeer daar zo weinig mogelijk mee bezig te zijn. Anders kom ik met mezelf in een kluwen terecht. Spontaniteit is erg belangrijk voor mij. Ik wil mij niet voortdurend afvragen hoe ik mij moet gedragen om zo goed mogelijk over te komen. Mensen merken dat heel snel. Wie zo denkt wordt al snel voorspelbaar en een karikatuur van zichzelf. Dat wil ik mezelf besparen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234