Dinsdag 20/04/2021

Informeer je voor je naar de Kaaimaneilanden vertrekt

null Beeld unizo
Beeld unizo

Caroline Deiteren, adviseur op de studiedienst van UNIZO, reageert op Maarten Inghels' blog van deze ochtend, waarin hij zich erover verbaast dat hij aangemaand wordt om sociale bijdragen te betalen in het sociaal statuut voor de zelfstandigen.

Maarten Inghels verbaast er zich over dat hij aangemaand wordt om sociale bijdragen te betalen in het sociaal statuut voor de zelfstandigen (DM 16/07/13). "Een zelfstandige associeer ik nog steeds met een slager, een cafébaas of een internetentrepeneur. Niet met een jonge schrijver", poneert hij. "Die moet toch geen sociale bijdragen betalen", zie ik tussen de lijnen staan.

Terwijl ik verder lees, stijgt mijn verwondering. Ik leid af dat Maarten Inghels gedurende 4 jaar buiten elk sociaal stelsel viel en zich daar blijkbaar geen vragen over stelde. Dacht hij nooit na over zijn sociale rechten, over zijn pensioen of over wat gebeurt bij een ongeluk?

Hoewel hij in 2009 en 2010 auteursrechten inde en fiscaal aangaf, wist hij niet dat hij daardoor een zelfstandige was. Jammer dat deze informatie via een ambtelijke brief van het RSVZ tot hem moest komen. Misschien had hij zich op voorhand beter moeten informeren. Dat laat ik even in het midden. In ieder geval wil ik wat inzicht verschaffen in dat zogenaamde sociaal statuut der zelfstandigen. De 1 miljoen zelfstandigen in dit land informeren en bijstaan behoort nu eenmaal tot onze core business.

Iemand is een zelfstandige wanneer hij een beroepsactiviteit uitoefent, maar dit niet doet als werknemer of als ambtenaar. In principe moet een zelfstandige zich zelf aanmelden bij het sociaal statuut en sociale bijdragen beginnen betalen. Dit geldt ook voor wie weinig of geen inkomen uit de zelfstandige activiteit haalt. Voor personen die auteursrechten genieten, geldt een gunstiger systeem. Zij krijgen een vrijstelling van bijdragen wanneer ze een sociaal statuut hebben dat minstens gelijkwaardig is aan het zelfstandigenstatuut. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die naast zijn dagtaak boeken of dichtbundels schrijft.

Maarten Inghels had van 2009 tot 2013 echter geen eigen sociaal statuut, hij betaalde nergens sociale bijdragen en bouwde nergens sociale rechten op. Terwijl hij - zonder afbreuk te willen doen aan de romantiek van het schrijverschap - wel degelijk een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefent. Hij publiceert boeken, columns en dichtbundels en haalt daar een inkomen uit. Omwille van die auteursrechten beschouwt het RSVZ Maarten Inghels dus als zelfstandige.

Een zelfstandige in hoofdberoep betaalt minstens de minimum sociale bijdrage van 727,21 euro per kwartaal. In ruil daarvoor krijgt hij een sociaal statuut met recht op kinderbijslag, gezondheidszorg, arbeidsongeschiktheidsuitkering, faillissement en de opbouw van pensioenrechten. Dat bedrag komt overeen met de sociale bijdragen op een jaarlijks inkomen van 12.830,63 euro. Wie meer verdient, betaalt meer bijdragen. Tussen wie 5 of 5 miljoen euro verdient, is dus zeker een verschil. De sociale rechten in ruil voor die bijdragen, zijn wel ongeveer voor iedereen dezelfde.

Maar hoe komt het RSVZ nu aan 14.000 EUR sociale bijdragen? Moeten alle Maarten Inghelsen dat bedrag betalen voor 4 jaar sociale verzekering? Waarschijnlijk niet. Het RSVZ gaat bij gebrek aan andere informatie waarschijnlijk uit van het worst case scenario. Het rekent voor vier jaar sociale bijdragen en boetes aan voor een zelfstandige in hoofdberoep.

Maar misschien kan Maarten Inghels aantonen dat die periode korter was. Bovendien bestaat er voor beperkte inkomens, onder bepaalde voorwaarden, de gelijkstelling met bijberoepers. Die moeten niet minstens de minimumbijdrage betalen. Voor wie de bijdragen echt niet kan betalen, bestaat trouwens nog de Commissie voor de Vrijstelling van Bijdragen.

De zaken liggen dus net iets gecompliceerder. Ik kan de Maarten Inghelsen van deze wereld dan ook alleen maar adviseren zich voldoende te (laten) informeren en nog even te wachten met zijn vertrek naar de Kaaimaneilanden. Ons land kan geen schrijvers genoeg hebben.


Nawoord:
Intussen hebben Caroline Deiteren en Maarten Inghels met elkaar contact gehad. Dat leverde heel wat bijkomende informatie op. Beide auteurs bekijken samen hoe het dossier verder kan worden behandeld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234