Zondag 01/08/2021

Drugssmokkel

Indonesië kent geen genade

null Beeld © REUTERS
Beeld © REUTERS

Indonesië stelt vandaag een groep drugssmokkelaars terecht, onder wie twee Australiërs. Elke poging van Andrew Chan en Myuran Sukumaran om hun straf te laten herzien, is op niets uitgedraaid. Ook internationale verontwaardiging haalt niets uit. "De kritiek is hypocriet."

Terdoodveroordeelden verliezen niet graag tijd. Met de wetenschap dat vanaf middernacht lokale tijd hij elk moment voor het vuurpeloton kan verschijnen, huwde Andrew Chan (31) gisteren met zijn Indonesische vriendin Febyanti Herewila. Hij leerde haar kennen in de gevangenis, waar ze als dominee regelmatig veroordeelden opzocht.

Sinds zijn veroordeling als drugssmokkelaar, negen jaar geleden, vond Chan naar eigen zeggen zijn geloof terug. Zijn laatste wens is om zo veel mogelijk tijd door te brengen in de gevangeniskapel. Chans landgenoot Myuran Sukumaran (34) wil dan weer zijn laatste uren slijten achter de schildersezel, een passie die hij in de gevangenis heeft ontwikkeld. Lange tijd hielden ze hun onschuld staande, maar in 2010 gaven ze toe dat ze betrokken waren bij de smokkel. "Voor mij leek het gewoon snel verdiend geld", vertelde Chan.

Samen met zeven andere veroordeelden (de Bali Nine) - uit Brazilië, Nigeria, de Filipijnen en Indonesië zelf - kregen ze na negen jaar wachten en vruchteloos procederen hun doodvonnis. Vorige maand werden ze van Bali overgebracht naar Nusa Kambangan, een eiland in de jungle waar al sinds de Nederlandse koloniale tijd een zwaar bewaakte gevangenis staat. Daar wachten nog zeker 45 veroordeelden op hun terechtstelling. Na jarenlang uitstel begon Indonesië in 2013 opnieuw met het executeren van smokkelaars. Drie maanden geleden kregen zes mannen de kogel, onder wie een Nederlander en enkele Brazilianen. Beide landen trokken hun ambassadeur daarop terug uit Indonesië. Zelfs de persoonlijke tussenkomst van koning Willem-Alexander om zijn landgenoot Ang Kiem Soei te redden, haalde toen niets uit.

null Beeld RV
Beeld RV

Gesterkt door publieke opinie

En dat zal deze keer niet anders zijn. Ook al is het protest een stuk groter. Amnesty International en VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon roepen de Indonesische president Widodo op de terechtstelling te annuleren. De Australische premier Tony Abbott heeft een brief geschreven naar Widodo, na mislukte pogingen om de man aan de lijn te krijgen. In Frankrijk waarschuwden Abbott en president François Hollande voor de gevolgen als Jakarta de veroordeelden voor het vuurpeloton laat verschijnen. Ook Frankrijk telt een landgenoot op de Indonesische death row.

In Australië loopt een campagne op sociale media om Bali als toeristische bestemming te boycotten en zijn er sinds dit weekend wakes voor Chan en Sukumaran in Sydney, Brisbane en Melbourne. In de media duiken opnieuw berichten op van corruptie bij de procesgang.

Maar Widodo weigert toe te geven aan de internationale druk. Al in december maakte de toen kersverse president zich sterk "geen genade" te kennen voor drugssmokkelaars. "Deze misdaad verdient geen vergevingsgezindheid", verklaarde hij, gesterkt door de publieke opinie. Volgens de overheid sterven elke dag dertig Indonesiërs ten gevolge van drugs. Ook de vorige president, Susilo Bambang Yudhoyono, kende geen genade. Alleen kreeg Widodo bij zijn aantreden een vrij liberaal etiket opgeplakt in het Westen. Ooit begonnen als meubelhandelaar klom hij op tot de populaire gouverneur van Jakarta, geroemd voor zijn volks en clean imago. "Alleen is hij geen echte hervormer", zegt Indonesië-expert Michael Buhler van het SOAS-onderzoeksinstituut in Londen. "Widodo is een populist en dat tonen die executies pijnlijk aan. Pure symboliek, zonder de echte oorzaken van het drugsprobleem aan te pakken."

Zittend, hurkend of staand

Niet dat Indonesië hoeft te vrezen voor zware sancties, politiek of economisch. De voorbije jaren kende de economie er een hoogbloei en het land met de vierde grootste bevolking ter wereld heeft heel wat potentieel voor buitenlandse investeerders. Ook uit Australië, ondanks de nog altijd fragiele relatie tussen beide landen. "Daarom is de Australische en internationale verontwaardiging ook zo hypocriet. Er zal dus niets gebeuren als ze die gevangenen terechtstellen, behalve wat verontwaardiging. En dat beseffen ze in Indonesië maar al te goed."

Intussen wachten de veroordeelden op die fatale klop op de celdeur. De lijkkisten zijn geleverd. Ze mogen zelf kiezen of ze zittend, hurkend of staand verschijnen voor het vuurpeloton - een speciale eenheid van de nationale politie. Amper een op de vier geweren is geladen, zodat ze niet weten wie het dodelijke schot lost.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234