Woensdag 01/02/2023

NieuwsNatuur en milieu

Indische zeekoe, zeeoren en zuilkoraal met uitsterven bedreigd: ‘Rampzalige omgang met oceanen’

Een doejong, ook wel een Indische zeekoe genoemd, in een verblijf in Sydney, Australië. Beeld AFP
Een doejong, ook wel een Indische zeekoe genoemd, in een verblijf in Sydney, Australië.Beeld AFP

Doejongs, ook wel Indische zeekoeien genoemd, worden in delen van de wereld met uitsterven bedreigd. Dat blijkt uit de nieuw bijgewerkte Rode Lijst. Die bevat meer dan honderdvijftigduizend soorten, waarvan er zo’n 42.000 met uitsterven worden bedreigd.

Niels Waarlo

De Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN), die de gezaghebbende lijst vrijdag presenteerde, vestigde speciale aandacht op de kwetsbaarheid van het zeeleven. Dat wordt onder meer bedreigd door illegale en niet-duurzame visserij, klimaatverandering, vervuiling en ziektes. Bijna een tiende van de zeedieren en –planten die wetenschappers voor de lijst onder de loep hebben genomen, lopen inmiddels het risico om uit te sterven.

Een van de dieren die de IUCN eruit licht, zijn de doejongs. De populaties in Oost-Afrika en Nieuw-Caledonië, een eiland in de Grote Oceaan, staan vanaf nu te boek als respectievelijk ernstig bedreigd en bedreigd. Zo leven er in Oost-Afrika nog maar 250 volwassen individuen, schat de IUCN. In deze regio speelt mee dat de dieren per ongeluk in netten verstrikt raken, en dat olie- en gaswinning, visserij met bodemsleepnetten en vervuiling zeegrassen verwoesten. Dat is voor de doejongs een onmisbare voedselbron.

Verder gelden 20 van de 54 soorten zeeoren, of abalones, als bedreigd. Dit zijn zeeslakken die veel waard zijn, omdat ze in grote delen van de wereld een delicatesse zijn. Stroperij en niet-duurzame visserij vormen dan ook een belangrijk gevaar, naast onder andere hittegolven in zee, waterverontreiniging en oceaanverzuring. Specialist Howard Peters van de IUCN noemt ze vanwege de lange lijst bedreigingen ‘kanaries in de kolenmijn’: ‘Abalones weerspiegelen de rampzalige omgang van mensen met oceanen.’

Ook de status van het zuilkoraal (Dendrogyra cylindrus), dat in het Caribisch gebied leeft, is veranderd van kwetsbaar in ernstig bedreigd. Volgens de IUCN is de populatie sinds 1990 in het grootste deel van het verspreidingsgebied met meer dan 80 procent achteruit gegaan.

Recentelijk is de situatie rap verslechterd door het opduiken van een besmettelijke ziekte, enkele jaren geleden, die het zachte weefsel van sommige koraalsoorten afbreekt. Vervuiling, een overschot aan antibiotica en koraalverbleking – een gevolg van opwarming van het zeewater – zouden de verzwakte koralen extra kwetsbaar voor de ziekte maken.

De presentatie van de Rode Lijst vond, niet geheel toevallig, plaats tijdens een VN-top in Canada, bedoeld om wereldwijd iets te doen aan de steeds verdere achteruitgang van de natuur. Bijna tweehonderd landen proberen het er eens te worden over een plan van aanpak. Dit moet een soort ‘akkoord van Parijs voor de natuur’ worden, over zaken als het terugdringen van pesticidegebruik en het actief beschermen van meer natuurgebieden. Een trage voorbereiding dreigt grote stappen in de weg te zitten, waarschuwden insiders.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234