Woensdag 18/05/2022

Indiaanse speren tegen politiegeweld

De crisis in en om de stad Bagua is de zwaarste die Alan García te doorstaan kreeg sinds hij in 2006 zijn tweede mandaat opnam. Terwijl Lima focust op de slachtoffers die onder de politie zijn gevallen, beschikken mensenrechtenorganisaties over foto’s die compromitterend zijn voor de ordetroepen.

Bagua, in het Peruaanse departement Amazonas, kleurt rood van het bloed. Terwijl in ziekenhuizen met schaarse middelen tientallen gewonden werden verzorgd, heerste buiten een gespannen rust, volgens ooggetuigen nu en dan doorbroken door het ratelen van geweren: de ordetroepen hebben een uitgangsverbod afgekondigd, enkel bij kwesties van leven of dood mogen ambulances de weg op. Zowel bij de politie als onder de inheemsen werd intussen de dodentol opgemaakt. Twee dagen van hevige confrontaties hebben minstens 25 politieagenten en vermoedelijk tientallen burgers het leven gekost, in elk geval meer dan de drie doodgeschoten manifestanten die premier Yehude Simon eerst wou toegeven. Mensenrechtenorganisaties als de Coordenadora de Derechos Humanos pakten met foto’s uit waarop verkoolde en gefolterde lichamen te zien waren. Dokters in de regionale hoofdstad Chachapoyas gewagen van 29 door kogels omgebrachte inheemsen, terwijl de Asociación Interétnica de la Selva Peruana (Aidesep), de koepelbeweging die sinds twee maanden het protest leidt in naam van 1.200 gemeenschappen in het Amazonegebied, van meer dan vijftig doden spreekt. Marijke Deleu en Thomas Quirynen, twee Belgische vrijwilligers die voor de zich op mijnbouw toespitsende ngo Catapa in het gebied waren, zagen hoe de politie lijken meenam. “Zo proberen ze de officiële dodentol te verlagen”, aldus Deleu in een persbericht. Volgens de lokale radio La Voz zijn politieagenten in het plaatsje Utcubamba een ziekenhuis binnengedrongen, waar ze gewonde inheemsen “naar een onbekende bestemming meenamen” - nieuws dat later overgenomen werd door de nationale radiozenderAlleszins is het vrijdag en zaterdag hard tegen hard gegaan, daar in Bagua. De voorbije uren waren het kookpunt in een protestgolf die aanvankelijk vreedzaam was, maar zich stukje bij beetje radicaliseerde. Al weken lang werden wegen geblokkeerd en petroleum- en gasinstallaties bezet. De inheemsen kunnen het niet verkroppen dat de regering van president García er enkele decreten heeft doorgejaagd die zij strijdig met de grondwet noemen. De decreten werden goedgekeurd in uitvoering van het vrijhandelsakkoord dat Peru met de Verenigde Staten heeft afgesloten, en moeten olie- en gasboringen op voorouderlijke grond makkelijker maken. Ofschoon het Congres een deel van de nieuwe normen herzag en de regering zich op zeker ogenblik tot gesprekken bereid toonde, kon er geen compromis uit de brand worden gesleept. De inheemse bevolkingsgroepen zijn zeer beducht voor een verdere aantasting van hun leefmilieu, voor de vergiftiging van bodem en rivieren.

Lichtend Pad

Een vooral met speren gewapende minderheid onder de demonstranten greep ten lange leste naar geweld, in antwoord op het brutale politieoptreden dat tot de ontzetting van een strategische doorvoerroute had moeten leiden. Ter hoogte van de Curva del Diablo (‘Duivelsbocht’) ontspoorde de zaak. Bij wijze van represaille tegen de politie gijzelden de inheemsen 38 agenten, waarna een deel van deze groep weer vrijgelaten werd, en een andere volgens officiële bronnen “in koelen bloede” omgebracht werd. Op televisiebeelden was te zien hoe massa’s betogers, voornamelijk afkomstig van de Awayúnethnie, in paniek wegliepen terwijl de politie chargeerde. Intussen zou de leider van de protestbeweging, de 44-jarige leraar Alberto Pizango, volgens het radiostation RPP naar buurland Bolivia zijn gevlucht, waar hij politiek asiel zou hebben aangevraagd. Tegen Pizango loopt een arrestatiebevel wegens rebellie, opstandigheid, samenzwering, muiterij, het in gevaar brengen van de openbare orde en sabotage van het openbaar vervoer. Hoe dan ook nam premier Simon het nadrukkelijk voor de politie op, terwijl president García de methodes van de betogers “identiek aan die van het Lichtend Pad” noemde. Die in de jaren ‘90 onder de toenmalige president Fujimori uitgeschakelde maoïstische guerrilla en terreurgroep doet de jongste jaren opnieuw van zich spreken, zopas nog toen op televisiezender Canal 2 beelden verschenen van kinderen die met geheven linkervuist slogans over de “proletarische en socialistische wereldrevolutie” scandeerden, volgens de journalisten in een opleidingskamp van het Pad.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234