Zondag 17/10/2021

Indexfondsen domineren nog steeds het passief beleggen

Maar concurrentie neemt toe

Kurt Kegels

De discussie tussen aanhangers van actief en die van passief beleggen is zo oud als de straat. Actieve beleggers geloven traditioneel dat ze beter kunnen presteren dan de markt en stellen zich dan ook niet tevreden met een portefeuille die gewoon een beursindex imiteert. Neen, zij beleggen enkel in aandelen die volgens hun fundamentele of technische analyse koopwaardig zijn. De filosofie van passieve beleggers staat daar diametraal tegenover. Volgens hen is niemand in staat om een beursindex consequent te kloppen, althans niet op lange termijn. Die beleggers kiezen dan ook het zekere voor het onzekere en beleggen simpelweg in dezelfde aandelen als de beursindex. Wie opteert om passief te beleggen, hoeft niet langer de koerstabellen af te schuimen op zoek naar ondergewaardeerde aandelen. Beleggen kan dan nog moeilijk als hobby worden beschouwd (voor zover het daarvoor ooit was bedoeld), maar veeleer als een automatisch imitatieproces. Een proces dat bovendien veel tijd en geldmiddelen vergt. Veel beleggers aarzelen dan ook niet om een passief beheerde portefeuille uit handen te geven aan een gespecialiseerde organisatie. Indexfondsen die op grote schaal een beursindex kopiëren, beantwoorden perfect aan die behoefte.

Financiële instellingen schotelen hun beleggingscliënteel die indexfondsen maar al te graag voor. Het beheer ervan is immers een stuk goedkoper dan van actief beheerde fondsen, aangezien er flink kan bespaard worden op het dure analysewerk. De taak van een beheerder van een indexfonds mag echter niet al te lichtzinnig worden ingeschat. Zo moet een beheerder tot vervelens toe alle wijzigingen in de indices nauwlettend in de gaten houden. De geregelde herschikkingen van de Bel20-index gedurende de voorbije jaren werden door hen alvast met weinig enthousiasme onthaald. De beheerders in kwestie moeten immers telkens de samenstelling van hun fondsen aanpassen aan de gewijzigde situatie. Zulke herschikkingen gaan bovendien meer dan eens gepaard met de nodige koersschommelingen.

De strikte wetgeving op instellingen voor collectieve beleggingen (icb's) maakt de taak van de beheerders van een indexfonds er niet makkelijker op. Zo mag een icb bijvoorbeeld nooit meer dan 20 procent van zijn middelen in één bepaald effect investeren. Als het indexfonds een bepaalde index moet imiteren die enkele zware kleppers in zijn rangen telt, zit de beheerder vanzelfsprekend met de handen in het haar. Noodgedwongen zoekt hij dan meestal zijn toevlucht tot diverse afgeleide producten.

Nieuwe producten

De financiële instellingen lieten zich de voorbije jaren niet onbetuigd op de passieve beleggingsmarkt en de indexfondsen kenden dan ook een steile opmars. In België was de groei vooral te danken aan het overweldigend succes van een bepaalde deelsoort, met name de klikfondsen. Er komt langzaam wel sleet op het succes van die klikfondsen en op dat van de gewone indexfondsen. Die laatste zullen vermoedelijk steeds meer moeten afrekenen met nieuwe, concurrerende producten. Zo werd vorig jaar nog even luidop gespeculeerd dat het einde van het rijk van de indexfondsen in de maak was. De Belgische beurs introduceerde toen de 'mini's', een nieuw beleggingsproduct dat, net zoals de indexfondsen, een bepaalde index kopieert. Het grote verschil is dat het voor de belegger een stuk goedkoper is omdat hij geen instapkosten moet betalen, maar enkel de (lagere) beursheffingen. Wie dacht dat de mini's de indexfondsen van hun troon zouden stoten, kwam echter bedrogen uit. Een transactie in mini's vereist namelijk eerst de ondertekening van een optiecontract en dat bleek voor veel beleggers een brug te ver.

Bovendien kregen de mini's vrij kort na hun lancering af te rekenen met de concurrentie van de Franse en Nederlandse beurzen, die met 'trackers' op de proppen kwamen. Die zijn ruwweg gebaseerd op hetzelfde concept als de mini's, maar ditmaal zonder het optiestatuut. Bovendien groeit het aanbod aan trackers met rasse schreden, waardoor de belegger over een ruimere keuze kan beschikken.

Waar de fondsenbeheerders niet wakker lagen van de mini's zou dat voor de trackers mogelijk wel eens anders kunnen zijn. Voorlopig stellen de fondsbeheerders zich nog stoer op. Bij monde van Annemie Roppe, secretaris-generaal van Belgische Vereniging der Instellingen voor Collectieve Beleggingen (BVICB), verwacht de sector in de nabije toekomst weinig tot geen impact van die nieuwkomers. Aangezien de trackers voorlopig niet genoteerd zijn op Euronext Brussel zouden de Belgische beleggers moeilijk warm te maken zijn voor dat nog vrij onbekende product. Niettemin lijkt het slechts een kwestie van tijd vooraleer ook Brussel de stap zal zetten. De VS hebben al aangetoond dat trackers een belangrijk deel van de passieve beleggingsmarkt naar zich toe kunnen trekken. Beleggers in België zullen vermoedelijk nog even geduld moeten oefenen. Eens de trackers voldoende naamsbekendheid verwerven, zullen de indexfondsen toch verplicht zijn om hun kostenstructuur naar beneden te herzien. De fondsensector maakt zich sterk dat die kosten momenteel al vrij goed meevallen. Het wordt uitkijken hoe de belegger daarover denkt als hij het kostenplaatje van de indexfondsen naast dat van de trackers legt.

De VS hebben al aangetoond dat 'trackers' een belangrijk deel van de passieve beleggingsmarkt naar zich toe kunnen trekken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234