Dinsdag 03/08/2021

Inclusief onderwijs nog veraf

Na vijf jaar les op de Sint-Lutgardisschool in Schoten kregen de ouders van Maxim De Mondt (7), een jongen met het syndroom van Down, te horen dat geen enkele juf hem nog in de klas wil. Of hoe inclusief onderwijs ondanks het M-decreet, dat begin dit schooljaar ingevoerd werd, geen realiteit is. 'In de praktijk is weinig veranderd.'

Een koude douche was het, toen Babs De Wacker te horen kreeg dat geen enkele juf in de Sint-Lutgardisschool in Schoten haar zoon Maxim nog les wou geven. De jongen heeft het syndroom van Down en zat daar al vijf jaar op school. "Zonder problemen", verzekert De Wacker.

Voor de overgang naar het tweede leerjaar organiseerde de directie een rondvraag, om na te gaan wie hem wilde begeleiden. Al hadden de ouders van Maxim helemaal niet verwacht dat geen enkele juf hem nog in de klas wil. "Dat was een schok", geeft De Wacker toe. "Dat niet iedereen hiervoor openstaat, kan ik begrijpen. Maar wij hadden toch gehoopt dat drie of vier leerkrachten 'ja' zouden antwoorden."

In een communiqué laat de school weten dat ze ervan overtuigd is dat de betrokken leerling een betere begeleiding kan krijgen in een aangepaste omgeving.

Geen revolutie

Hoe dan ook gaat De Wacker nu op zoek naar een andere school voor Maxim. "Hij verdient een goeie begeleiding. Als niemand hem daar nog wil, dan moet hij daar ook niet meer naartoe. Ook al staan we juridisch in ons recht en hebben we de bevoegde instanties hiervan op de hoogte gebracht."

Het verhaal van Maxim toont hoe inclusief onderwijs in Vlaanderen nog steeds een enorme uitdaging is. Bij het begin van dit schooljaar ging het M-decreet van kracht, dat stelt dat elk kind het recht heeft zich in te schrijven in een gewone school. Scholen mogen dus niet zomaar meer leerlingen met een beperking of leerstoornis weigeren.

Voor een grote revolutie heeft het M-decreet niet gezorgd, zeker niet als je naar de cijfers kijkt. In het lager onderwijs waagden net geen 2.000 leerlingen de overstap van buitengewoon naar gewoon onderwijs, op een totaal van 30.000. In het secundair ging het om een kleine 400 leerlingen op zo'n 21.000.

"Er is nog steeds veel weerstand op het terrein", zegt Jo Lebeer, professor Handicapstudies (Universiteit Antwerpen). "Wat opvalt: scholen die lang voor het M-decreet probeerden om inclusief onderwijs te bieden, doen dat nu nog meer. En de scholen die hier niet voor openstaan, strubbelen nog steeds tegen. Het M-decreet is vooral een stok achter de deur."

Wat niet betekent dat het M-decreet geen waarde heeft. Het zorgt er volgens Lebeer wel voor dat de geesten hiervoor stilaan beginnen te rijpen en dat inclusie op termijn de normaalste zaak ter wereld kan worden.

"Het eerste schooljaar met M-decreet? Dat heeft ons vooral meer administratie opgeleverd", zegt Noëlla De Wachter, directeur van de gemeentelijke basisschool De Molen in Hoboken. "Wij maken al veel langer werk van geïntegreerd onderwijs. In die zin is er weinig veranderd. Het blijft telkens zoeken naar de beste oplossing, per individuele leerling."

De Wachter is zelf moeder van een zoon met een zware beperking. "Ik probeer me altijd in beide kampen te verplaatsen: in die van de ouders, maar ook in die van de leerkrachten. Ook voor hen moet het houdbaar blijven. Leerlingen met zware gedragsproblemen, die echt continu de klas op stelten zetten en bij wie we alles hebben geprobeerd, die moeten we helaas weigeren."

Maar er zijn ook succesverhalen. Een jongen met een zware mentale achterstand bijvoorbeeld, die niet kon aarden in het buitengewoon onderwijs, zit nu in De Molen. "Hij volgt bij ons les, en gaat elk jaar over", zegt De Wachter. "Voor die ouders is het niet belangrijk dat hij een diploma haalt, wel dat hij de nodige sociale vaardigheden opdoet. Dat lukt. Hij kan inmiddels enkele woorden schrijven, kan met geld betalen én hij is gelukkig."

Extra ondersteuning

Of ze sinds het M-decreet minder leerlingen met een beperking krijgt doorverwezen, nu andere scholen die verplicht moeten opnemen? "Nee, eigenlijk niet. Ik hoor dat er nog steeds scholen zijn die leerlingen weigeren." Iets wat andere directies bevestigen.

Vlaanderen staat nog ver van inclusief onderwijs, geeft ook De Wachter toe. "En dat heeft ook te maken met de beperkte middelen. Wil je écht leerlingen met beperkingen of leerstoornissen in je school opnemen, dan moet je op dit moment erg creatief zijn. Extra ondersteuning zou het verschil kunnen maken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234