Donderdag 22/10/2020

Standpunt

Inclusief beleid mag geen alternatief zijn voor het huidige zorgaanbod

In de beschutte werkplaats MIVAVIL in Vilvoorde.Beeld PHOTO_NEWS

 

De beschutte werkplaats bestaat vanaf vandaag niet meer. Of toch niet in naam. Het worden 'maatwerkbedrijven', en daar zit een nieuwe benadering achter. Voortaan krijgen de mensen met een mentale of fysieke beperking een rugzakje met middelen. Die mogen ze zelf gebruiken: om in een maatwerkbedrijf aan de slag te gaan, maar ook om bij een regulier bedrijf een aangepaste werkplek te organiseren.

Eenzelfde evolutie zie je in het M-decreet. Hiermee wil men minder kinderen in het buitengewoon onderwijs en meer inclusieve opvang in het gewone onderwijs. In de zorg voor mindervaliden is er een identieke ontwikkeling: ook daar wordt meer ingezet op middelen voor het individu zelf. Zo kan die een gemengde opvang - thuis én in een instelling bijvoorbeeld - op poten zetten en betalen, in plaats van voltijds volgens het stramien van een instelling te moeten leven.

Op het eerste gezicht klinkt deze 'vermaatschappelijking van de zorg' niet onlogisch. Als we koploper zijn in het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs, dan heeft dat ook te maken met de onwil van gewone scholen om iets moeilijkere gevallen in hun klasjes toe te laten. Het is een publiek geheim dat nogal wat kinderen met een migratieachtergrond bijvoorbeeld iets te makkelijk naar dat onderwijs worden verwezen, liever dan ze intensiever te begeleiden in gewone scholen.

Inclusiviteit klinkt dan wel nobel, tegelijk waarschuwen kenners van het veld ook voor perverse effecten. Door iedereen met een beperking een rugzakje te geven in plaats van een plaats in een instelling, zeg je tegen die mensen dat ze meer hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Of minder vriendelijk uitgedrukt: 'Trek uw plan'.

Neem een ouderpaar met een kind met een beperking dat niet zelfstandig kan wonen. Als die ouders moeten kiezen tussen een wachtlijst voor een instelling en een rugzakje waardoor ze hun woning kunnen aanpassen, dan zullen ze zich snel verplicht voelen om dat laatste te doen. Maar is dat dan nog een vrije keuze? Of is het eerder een morele verplichting die vooral het overheidsbudget goed uitkomt? En wat moet er gebeuren wanneer de ouders zelf onmachtig worden om de zorg waar te nemen?

Rugzakjes, vrijwilligerswerk en mantelzorg zijn zeker behartenswaardig en verdienen alle steun, maar ze in de plaats laten komen van georganiseerde en professionele hulpverlening kan toch niet de bedoeling zijn. Dan is de overheid onder het voorwendsel van enkele mooie begrippen de zorg voor de meest behoevenden aan het afstoten naar die mensen zelf en hun naasten. Alleen als complementair beleid, om het zorgaanbod meer op maat en efficiënter te kunnen organiseren, heeft inclusief beleid een plaats. Niet als alternatief voor het huidige zorgaanbod.

Yves Desmet

Yves Desmet.Beeld Bob Van Mol
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234