Maandag 21/10/2019

Verenigde Staten

In Washington DC overheerst verbijstering over het ontslag van de FBI-directeur

Ex-FBI-directeur James Comey tijdens een hoorzitting in het Congres in maart. Beeld REUTERS

"Een president die de persoon ontslaat die de leiding heeft over een onderzoek waarin diezelfde president betrokken is, onvoorstelbaar." Democraten en andere Trump-critici vallen over elkaars voeten bij hun veroordeling van de politieke ‘bom’ die de Amerikaanse president boven Washington DC heeft gedropt met het ontslag van FBI-directeur James Comey.

Wettelijk gezien deed de Amerikaanse president niets fout. Het ligt in zijn macht belangrijke figuren bij de overheid aan te stellen en te vervangen als hij dat nodig acht. Het was vooral de timing en de reden voor het ontslag die verraste, ook bij een aantal Republikeinen. Comey was pas in 2013 met brede steun van zowel Republikeinen als Democraten door Barack Obama aangesteld en zou normaal gezien tien jaar lang FBI-baas blijven, net om hem immuun te maken van politiek gekrakeel.

Maar Trumps beslissing was volgens het Witte Huis onvermijdelijk en gebaseerd op een onderzoek van minister van Justitie Jeff Sessions en diens adjunct Rod Rosenstein over hoe Comey de e-mailaffaire rond Hillary Clinton slecht heeft aangepakt. Nochtans bevatte Sessions’ en Rosensteins nota niets dat niet al maanden bekend was. Waarom Comey er dan net nu om ontslaan?

Trump en Comey in januari twee dagen na Trumps inauguratie als nieuwe Amerikaanse president. Beeld BELGAIMAGE

"Verspilling van belastinggeld"

Het ontslag had volgens het Witte Huis alvast niets te maken met het FBI-onderzoek naar mogelijke banden tussen Rusland en Trumps campagneteam tijdens de verkiezingen vorig jaar, dat Comey voorzit. Trump heeft zich er al verschillende keren publiek laatdunkend over uitgelaten en noemt het onderzoek een “verspilling van belastinggeld”. De president zou het niet kunnen verdragen dat de Amerikaanse media over die kwestie blijven berichten, onder andere met de getuigenis van zijn voormalige minister van Justitie Sally Yates eerder deze week. 

Trumps meest naaste medewerkers haastten zich om hun baas te verdedigen in de media. “Je moet de timing van het ontslag niet in vraag stellen”, reageerde naaste medewerker Kellyanne Conway kortaf. “Dat is ongepast.”

Doofpotoperatie

Democraten hechten echter weinig geloof aan de officiële uitleg. Volgens verschillende bronnen in de Amerikaanse pers was de beslissing Comey de laan uit te sturen al een week geleden genomen. Trumps oppositie vreest een doofpotoperatie en ziet achter het ontslag een sabotage-actie van de president. Juridisch adviseur Jeffrey Toobin sprak op CNN streng over een "grotesk geval van machtsmisbruik". "Dit gebeurt normaal enkel in niet-democratieën, dat wanneer er een onderzoek is waar de president bij betrokken is, de leider van dat onderzoek ontslagen wordt."

In een reeks tweets verdedigt Trump zijn beslissing en reageert hij verbaasd op de commotie. Volgens de president was Comey het vertrouwen kwijt van vrijwel iedereen in Washington, ook van Democraten. “Zij hebben de meest verschrikkelijke dingen gezegd over hem, waaronder de eis dat hij ontslagen moest worden. En nu doen ze alsof ze zo verdrietig zijn. Als de rust terugkeert, zullen ze me bedanken”, voorspelde hij. Net vanavond ontvangt Trump de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov in het Witte Huis.

Trump viel een aantal Democraten zeer persoonlijk en vilein aan. “De wenende Chuck Schumer (Democratisch Senaatsfractieleider, TT) zei laatst zelf dat hij geen vertrouwen meer had in Comey. En nu doet hij zo verontwaardigd.” 

Democraten, maar ook een aantal kritische Republikeinen, willen dat er een nieuw onafhankelijk onderzoek wordt opgestart over Rusland, geleid door een speciale procureur. Het Witte Huis en de Republikeinse top in het Huis en de Senaat willen daar echter niet van weten. Zij blijven achter hun president staan, die ze nog hard nodig hebben bij hun hervormingsplannen in de gezondheidszorg en het belastingsysteem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234