Dinsdag 07/02/2023

ReconstructieSeoel

‘In veel bars ging het feest gewoon door’: wat ging er mis tijdens het Halloweenfeest in Seoel?

Mensen leggen bloemen neer in de buurt van Seoel waar zaterdagnacht 153 doden vielen. Beeld Getty Images
Mensen leggen bloemen neer in de buurt van Seoel waar zaterdagnacht 153 doden vielen.Beeld Getty Images

Seoel worstelt zondag met één vraag: wat heeft het dodelijke gedrang in gang gezet? Begon het bovenaan een steegje waar jongens ineens gingen duwen? In de Halloween-chaos in ‘het bruisende Itaewon’ kwamen 153 feestgangers om.

Michel Maas

Het hart van Itaewon noemen ze ‘de drie steegjes’, want meer is het niet. Drie smalle steegjes waar de meeste winkeltjes, restaurants, bars, pubs en clubs van de buurt tegen elkaar aan gedrukt liggen. Alle gidsen en websites over Seoel sturen je naar Itaewon, de ‘bruisende buurt’ waar het nachtleven is, de jeugd en de expats.

Het is zaterdag voor het eerst dat Koreanen weer Halloween kunnen vieren, nadat het nachtleven in 2019 wegens corona op slot ging. Onder invloed van de Amerikaanse cultuur is het ook in Zuid-Korea een populair verkleedfeest geworden, waarbij jongvolwassenen in griezelkostuums het uitgaansleven in trekken. In de populaire Zuid-Koreaanse dramaserie Itaewon Class kwam in 2020 ook een Halloween-straatfeest voor.

Elke bar, pub en club heeft zaterdag zijn eigen party. Overal is het vol en het wordt alleen maar voller: mensen sturen elkaar foto’s en filmpjes van de drukte bij wijze van uitnodiging, en de feestgangers blijven komen, tot er helemaal niemand meer bij kan, en zelfs dan blijven ze komen.

Honderdduizend mensen zijn er naar schatting op de been, en dat hoeft geen verrassing te zijn. De BBC sprak met Jennifer Moon, hoofdredacteur van het Koreaanse News Arirang Network, die zegt dat het niet uitzonderlijk is dat het in Itaewon zo druk is. Het was voorgaande jaren met Halloween ook al zo, schrijft ook Jay C (@ShutDa–Ur–Mouth) op Twitter: “Ik heb er gewerkt. Met Halloween kon ik na mijn werk niet eens naar huis, zo druk was het.” Dit jaar werkte hij er niet meer, en meed hij de drukte, die angstaanjagend was.

In golven

Wanneer de drukte omsloeg in een massaal duwen en dringen is onduidelijk. De drie steegjes zijn smal – vaak niet meer dan 4 meter breed – en niet berekend op zoveel mensen. Als iedereen stilstaat gaat het net, maar zodra de massa in beweging komt, is er gewoon geen houden meer aan. Dan ontstaat paniek.

Reddingswerkers moesten massaal uitrukken, maar voor 153 mensen kwam alle hulp te laat.  Beeld REUTERS
Reddingswerkers moesten massaal uitrukken, maar voor 153 mensen kwam alle hulp te laat.Beeld REUTERS

Op filmpjes is te zien hoe mensen tussen de kroegen en de muur van het massieve Hamilton hotel worden samengedrukt, hoe mensen snakken naar adem, hun gezichten vaak pijnlijk vertrokken. En hoe bewakers bij een club in plaats van ze te helpen, de mensen met alle kracht wegduwden van de ingang.

Bewegen gaat in golven, en die golven sleuren mensen mee. The New York Times citeert Janelle, een lerares Engels, die zo’n ‘zee van mensen’ op zich af ziet komen: “Zonder waarschuwing. Het leek zo plotseling te gebeuren.” Uiteindelijk komt er een golf op gang die zal leiden tot de tragedie, waarin uiteindelijk 153 bezoekers bezwijken. Het zijn veelal twintigers, in meerderheid vrouw, die in de verdrukking in ademnood raakten en voor wie de hulpdiensten te laat kwamen. Onder de doden zijn ook zeker twintig buitenlanders.

De tragedie van Itaewon is een van de grootste rampen die Korea de afgelopen decennia heeft getroffen. De grootste en meest dramatische was het kapseizen van de veerboot Sewol in 2014, waarbij 304 opvarenden omkwamen, onder wie 250 leerlingen die een schooluitje hadden. Al snel begonnen condoleances uit de hele wereld binnen te stromen. De Amerikaanse president Joe Biden, de Britse premier Rishi Sunak, de Japanse premier Fumio Kishida, bondskanselier Olaf Scholz van Duitsland, de Franse president Emmanuel Macron en de Chinese leider Xi Jinping betuigden via Twitter of rechtstreeks hun deelneming.

Diepe rouw maakt zich zondag meester van Zuid-Korea. De dag is het toneel van autoriteiten die proberen te achterhalen wat er is misgegaan, maar vooral ook van familieleden en bekenden die angstig op zoek zijn naar mensen die sinds zaterdagavond niet meer van zich hebben laten horen.

Waar was de politie?

Vraag is wat de politie deed, en wat niet. Doorgaans is er in Seoel bij het minste of geringste een behoorlijke politiemacht op de been. Maar ditmaal was er, volgens een bericht in de Korea Joong Ang ‘geen sprake van crowd control’. Veel politie was ingezet om elders politieke betogingen te bewaken en de aanwezige agenten leken niet voorbereid op de drukte.

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Bij de BBC meldt een ooggetuige zondag hoe agenten op het dak van hun auto klommen en wanhopig probeerden de mensen weg te houden die uit het Itaewon-station bleven toestromen. De nieuwkomers begonnen te dringen om de steegjes binnen te komen, waar anderen juist uit probeerden weg te komen.

Veel overlevenden herinneren zich dat mensen ineens met kracht begonnen te duwen. Itaewon is een heuvelachtige wijk en de steegjes lopen tegen een helling op, en boven aan die helling zou op een gegeven moment een groepje jonge mannen mensen naar beneden zijn gaan duwen. The New York Times haalt het Instagram-account aan van Seon Yeo-jeng die hoorde schreeuwen ‘Duwen! Wij zijn sterker!’ en toen maar ternauwernood op de been kon blijven. “Als mijn vriend mij niet had vastgehouden en geholpen... Ik denk dat ik zou zijn flauwgevallen.” Een ander meldt op Twitter dat het duwen begon op de top, waarna “mensen als dominostenen begonnen om te vallen”.

In de Korea Joong Ang beschrijft journalist Anthony Spaeth hoe ook hij in de menigte in Itaewon belandde, en er maar ternauwernood weer uitkwam. Hij werd opgezogen en meegesleurd, schrijft hij, en op een gegeven moment verloren zijn voeten zelfs ‘het contact met de grond’. Twintig minuten werd hij zo meegesleurd tot hij eindelijk ‘uit de menigte werd geperst’ en weg kon. Hij kwam op verhaal in een nachtwinkel, en liep daarna naar huis langs de ambulances. “In veel bars ging het feest intussen gewoon door.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234