Vrijdag 30/10/2020

In staat van halve genade

'Holy Man' met Eddie Murphy

In het begin van de jaren negentig leek de roem van Eddie Murphy voorgoed voorbij. Dé zwarte filmster van de voorgaande decade bevond zich na Harlem Nights duidelijk in een sukkelstraatje en missers als Vampire in Brooklyn bevestigden dat keer op keer. Tot hij in 1996 de trend wist te keren met The Nutty Professor. Vorig jaar overtuigde Murphy met Dr. Dolittle en een verkwikkende rol als draakje in Mulan.

Toch lijkt de opgang enigszins te haperen. Life - waarin Murphy Martin Lawrence terugvond, met wie hij in Boomerang (1992) speelde - stootte dit jaar in zijn openingsweekend The Matrix weliswaar van de eerste plaats aan de box office, maar werd toch geen echte kaskraker. Murphy's voorlaatste, Holy Man, werd dan weer door zowel de critici als het publiek op gemengde gevoelens onthaald.

Dat Holy Man toch positieve reacties uitlokte, hoeft niet te verbazen. Het uitgangspunt van de film is goed, maar de uitwerking kon beter. De competitieve Ricky Hayman, gespeeld door Jeff Goldblum, slaagt er maar niet in om de kijkcijfers van zijn shoppingzender de hoogte in te jagen. Tot overmaat van ramp koppelt de televisiedirecteur McBainbridge (rol van Robert Loggia) hem aan de mediaspecialiste Kate Newell, gespeeld door Kelly Preston. Haar aanwezigheid is voor hem de voorbode van het ontslag.

Wanneer Kate en Ricky een lekke band krijgen biedt de mysterieuze 'G' (rol van Eddie Murphy) zijn hulp aan. Die kaalgeschoren, vreemde vogel was net het gras in de zijberm aan het kussen. Met open armen steekt de goeroe de drukke vierbaansweg over zonder zich te bezeren. Wat nog vreemder is, de auto's die links en rechts voorbij suizen, veranderen niet van rijvak of minderen niet eens vaart. Maar dat ligt waarschijnlijk meer aan de goedkope speciale effecten.

Hoe het ook zij, vanaf dat moment wordt 'G' onherroepelijk een onderdeel van hun leven, zeer tot ongenoegen van Ricky. Zijn gramschap wordt door de goedheilige man al snel ontmaskerd als een fundamentele onvrede met zichzelf en de wereld. 'G' beweegt zich over deze planeet met volstrekte spirituele zelfverzekerdheid. De Onbewogen Beweger wordt wel niet zo expliciet voorgesteld als destijds in Oh God!, waarin John Denver door George Burnes werd opgeroepen om het woord te verspreiden. Toch mag het voor de goede verstaander duidelijk wezen dat de gelukzalige glimlach van Eddie Murphy een bovennatuurlijke inspiratie heeft.

Even wordt het spannend, wanneer de zaligheid zelve zich op de set van de reclamefilmpjes tussen de verkopers beweegt. In plaats van de producten aan te prijzen, wijst hij op het overbodige en vergankelijke karakter van de materiële dingen. Ricky trekt zich de haren uit het hoofd, maar - oh, voorspelbaarheid - de kijkcijfers schieten de lucht in. De twee belangrijkste verslavingen van Amerika, het spirituele en het commerciële, kruisen elkaar en dat lijkt een beloftevol uitgangspunt. Nadien kan de film de verwachtingen echter zelden inlossen.

Eddie Murphy acteert natuurlijk maar op halve kracht in deze atypische rol. Zijn brede grijns straalt een staat van genade uit die elke hoop op verbaal vuurwerk, waarop de acteur toch het patent heeft, in de kiem smoort. Verder loopt de verstrengeling van commercie en religie uit op een scenariosisser (op rekening van Tom Schulman, die eerder Dead Poets Society en What About Bob? schreef), die weinig boodschap of verrassing te bieden heeft. De optredens van hij-die-het-licht-gezien-heeft beperken zich tot clichématige parabels en stereotiepe montages. Ten slotte wordt 'G' regelmatig door regisseur Stephen Herek naar de achtergrond verwezen om een geforceerde romance tussen tegenpolen Ricky en Kate uit te werken. Daardoor duren de ontwikkelingen op beide fronten extra lang, terwijl dat ten langen leste nergens toe leidt. Voor het overige zijn we van mening dat Jeff Goldblum vaak povertjes acteert, maar daarvoor wel de juiste producties kiest (Jurassic Park, The Lost World en Independence Day waren geen filmische hoogtepunten maar wel kassuccessen). Dit keer staat hij gewoon matig te acteren in een matige film. (LW)

TITEL: Holy Man. REGIE: Stephen Herek. SCENARIO: Tom Schulman. FOTOGRAFIE: Adrian Biddle. MUZIEK: Alan Silvestri. PRODUCTIE: Roger Birnbaum, Stephen Herek. VERTOLKING: Eddie Murphy, Jeff Goldblum, Kelly Preston, Robert Loggia, Jon Cryer, Eric McCormac, e.a. Verenigde Staten, 1998, kleur, 114'. Gedistribueerd door Buena Vista.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234