Dinsdag 15/06/2021

Vier vragen aanPaul Bekaert

‘In Spanje is het Franco-regime nog springlevend’

Advocaat Paul Bekaert (l.) en het voormalige Catalaanse staatshoofd Carles Puigdemont.  Beeld EPA
Advocaat Paul Bekaert (l.) en het voormalige Catalaanse staatshoofd Carles Puigdemont.Beeld EPA

Het Belgische gerecht heeft de Baskische Jaione, officiële naam Maria Natividad Jauregui Espina, uitgeleverd aan Spanje. Een politieke afrekening, zegt haar advocaat Paul Bekaert.

Waarvan wordt ze beticht?

“In 1981 is Ramón Romeo, een Spaanse legerkolonel, vermoord op de trappen van een kerk in Bilbao. De aanslag wordt toegeschreven aan de Baskische afscheidingsgroep ETA en Jauregui wordt ervan verdacht die moord gepleegd te hebben. Er staat haar nu levenslange opsluiting te wachten.”

“Of er bewijs is? Dat kan evengoed een getuigenis zijn die medestanders destijds hebben afgelegd. Maar dan moet u goed weten dat het dertig jaar geleden geen uitzondering was in Spanje om bekentenissen af te dwingen met folteringen.”

De vermeende ETA-terroriste Maria Natividad Jauregui Espina. Beeld belga
De vermeende ETA-terroriste Maria Natividad Jauregui Espina.Beeld belga

We zijn bijna veertig jaar later. Hoe komt het dat Spanje haar nu pas vindt?

“Dat doen ze helemaal niet: de Spaanse autoriteiten hebben altijd geweten waar ze was. Jauregui is in de jaren tachtig Spanje ontvlucht naar Frankrijk, waar ETA-leden in die tijd bescherming genoten. Daarna is ze met haar partner naar Mexico gevlucht. Hij is daar in 2002 opgepakt, haar hebben ze ongemoeid gelaten. In 2003 is ze naar Gent verhuisd, maar ze zat hier niet ondergedoken.”

“Dat ze er nu werk van maken, heeft alles te maken met het politieke klimaat in Spanje. De haat tegenover nationalisten in Spanje zit zo diep, dat er geen sprake is van enige toegeeflijkheid. Ook al is de ETA al bijna tien jaar niet meer actief, toch willen ze nog steeds wraak nemen.”

Er is al eerder om haar uitlevering gevraagd. Waarom is dat niet doorgegaan?

“In 2013 heeft Spanje de eerste keer om haar uitlevering gevraagd en in 2016 opnieuw. Twee keer heeft de Gentse Kamer van Inbeschuldigingstelling die vraag geweigerd, wegens het bestaan van de antiterrorismewet in Spanje, speciaal voor politieke gevangenen.”

“Spanje heeft al met zoveel woorden bevestigd dat die wet nog steeds bestaat, maar ze passen ze niet meer toe, zeggen ze. Nochtans weet Jauregui ook al dat ze opgesloten zal worden in Madrid, op 500 kilometer van het Baskenland. Dat doet men expres: willen vrienden of familie haar bezoeken, dan moeten ze 1.000 kilometer afleggen voor een ontmoeting van 45 minuten. Dat neigt ook naar het schenden van de mensenrechten.”

“Dat België nu toch toegeeft, is wellicht onder druk van het Europees Hof van de Rechten van de Mens. Dat heeft na een klacht van de kinderen van die kolonel en de zeer machtige vereniging van slachtoffers van terrorisme geoordeeld dat er onvoldoende bewijs is dat Spanje die antiterrorismewet nog uitvoert. België is daarop veroordeeld. Ik zeg dat Spanje het Europese uitleveringsverdrag misbruikt voor politieke doeleinden. Net zoals ze ook doen bij de Catalanen.”

U bent ook advocaat van Carles Puigdemont. U ziet gelijkenissen tussen de zaken?

“Er zijn natuurlijk grote verschillen, Puigdemont was wettelijk verkozen als president van Catalonië. Maar deze uitlevering is een duidelijke waarschuwing aan alle Basken, Catalanen en iedereen die de eenheid van Spanje in vraag durft stellen.”

“Na de dood van Franco is er amnestie gekomen voor alle folteraars van onder zijn regime, maar nooit is het leger of de magistratuur er uitgezuiverd, zoals dat wel is gebeurd in Noord-Ierland bijvoorbeeld. In Spanje is het Franco-regime vandaag nog springlevend.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234