Dinsdag 22/06/2021

In rechte lijn naar het goud

Zijn wereldrecord verbeterde Wayde van Niekerk dinsdag niet op het WK atletiek in Londen. Er was geen reden toe. De 25-jarige Zuid-Afrikaan wilde liever zijn krachten sparen dan een snelle tijd lopen. Voor hem is de wereldtitel op de 400 meter een tussenstop. Vandaag is hij van plan ook de 200 meter te winnen.

Na de laatste bocht, met 100 meter te gaan, besefte Van Niekerk al dat hij zijn wereldtitel uit 2015 zou prolongeren. Hij registreerde zijn enorme voorsprong op het videoscherm achter de finish en liep de race beheerst uit. Hij won in 43,98, bijna een halve seconde sneller dan de andere medaillewinnaars. Het was de zesde keer dat hij onder de 44 seconden dook.

Van Niekerk is onbekend bij het grote publiek, maar staat hoog aan geschreven bij andere sprinters. Usain Bolt behoort tot zijn bewonderaars. Hij is de enige atleet die op drie afstanden een magische grens heeft doorbroken: de 100 meter onder de 10 seconden (9,94), de 200 meter onder de 20 seconden (19,84) en de 400 meter onder de 44 seconden (43,03).

De 400 meter heeft Bolt altijd angst ingeboezemd. Hoewel hij met zijn lange benen een natuurlijke aanleg had voor die afstand (zonder toegespitste training kwam hij tot 45,28 seconden), vond hij de pijn van de laatste 100 meter onverdraaglijk. Dat Van Niekerk die doorstaat, en per 100 meter ruim een halve seconde sneller is dan hij, vervult hem met eerbied.

Het is niet dat de introverte Van Niekerk, die met zijn bescheiden gedrag een tegenpool is van de extraverte Bolt, de stekende pijn van de verzuring niet opmerkt. Maar hij durft dieper te gaan dan zijn lijf toestaat. Het komt geregeld voor dat hij na een race moet overgeven van vermoeidheid. Na zijn eerste wereldtitel, in 2015, moest hij in een ziekenhuis worden behandeld vanwege oververmoeidheid.

"Je wil het liefst stoppen voor het voorbij is", bekende de 25-jarige loper uit Kaapstad in de aanloop naar de WK met zachte stem. "Dat is de beste manier om het uit te leggen. Het duurt zo'n beetje het hele voorseizoen voordat ik me op mijn gemak voel op de afstand. Ik ben er geen grote fan van."

Van Niekerk heeft een andere loopstijl dan Michael Johnson, de enige atleet die bij een WK atletiek de 200 en 400 meter heeft gewonnen (in 1995). Hij is met zijn lengte van 1,83 meter 2 centimeter kleiner dan de oud-wereldrecordhouder, maar per pas legt hij ruim 20 centimeter meer af (gemiddeld 2,45 meter, tegen Johnsons 2,22 meter). Zijn wereldrecord liep hij in 163 passen, terwijl Johnson er voor zijn beste tijd 180 nodig had.

Volgens sommige bewegingswetenschappers dankt Van Niekerk zijn hoge snelheid aan een unieke combinatie. Voor een atleet van zijn beperkte lengte maakt hij ongewoon grote passen, terwijl zijn pasfrequentie hoger is dan die van ex-kampioenen die rond de 1,90 meter lang zijn. Vooral op de laatste 100 meter, als de verzuring de spieren teistert, behoudt hij zijn techniek. Hij weet zijn stappen groot te houden en zijn ritme hoog.

Jezus

Van Niekerk heeft weinig op met dit soort biomechanische analyses. Hij zoekt het hogerop. Op zijn schoenen schreef hij: 'Jezus, ik ben geheel de Uwe. Gebruik mij.' Over zijn recordrace in Rio zei hij: "Ik denk dat de beste manier om dat te verklaren is te zeggen dat God goed is. Hij bracht mij van een krachtniveau naar een hoger krachtniveau in die laatste 100 meter. Eerst voelde ik verzuring, daarna niets meer."

Het is de vraag hoelang Van Niekerk de 400 meter blijft lopen. Hij heeft zich op die afstand toegelegd vanwege zijn coach, de 75-jarige trainer Ans Botha, die sinds 1990 hoofdcoach is aan de universiteit van Bloemfontein. Hij traint sinds 2012 bij 'Tannie Ans', zoals ze door haar atleten wordt genoemd. "Zij is totaal verliefd op de 400 meter. Het is haar favoriete discipline, dus ik was haar ideale atleet."

Nu de prestaties van Van Niekerk de verwachtingen van zijn coach en hemzelf ver hebben overstegen, vindt hij het tijd zijn hart te volgen. Vaker de 200 meter dus. Met 19,84 seconden staat hij tweede op de seizoensranglijst, achter Isaac Makwala uit Botswana (19,77 seconden) die zich ziek heeft teruggetrokken uit het toernooi. Ook wil hij vaker de 100 meter lopen.

Meer snelheid, kortom, en minder pijn. Het is alsof hij naar Usain Bolt heeft geluisterd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234