Maandag 30/11/2020
Eric Vos.Beeld rv

Opinie

In plaats van een heksenjacht te openen, zou men zich beter afvragen waarom er zo veel 'postjes' zijn

Eric Vos is burgemeester van Turnhout en voorzitter Stadsregio Turnhout

Men zal vandaag maar actief zijn in de gemeentepolitiek. Lokale politici worden afgeschilderd als zakkenvullers die bijklussen in intercommunales. De roep om al die tussenstructuren – en de bijhorende 'postjes' – af te schaffen, klinkt luider dan ooit. In Turnhout wordt daaraan gewerkt. Vlaanderen kan er lessen uit trekken.

In plaats van een heksenjacht te openen, zou men zich beter afvragen waarom er zo veel tussenstructuren en dus zoveel 'postjes' zijn. Welk niveau is het meest geschikt om de burger te dienen? De politiekorpsen zijn verenigd in politiezones, intercommunales leveren nu water, gas, elektriciteit en kabeldistributie. Er zijn erfgoedcellen en zorgregio's.

Kunnen die allemaal overgeheveld worden naar Vlaanderen of moeten ze opnieuw 'afzakken' naar de gemeenten?

De provincies worden door de huidige Vlaamse regering uitgekleed. Ze moesten hun persoonsgebonden bevoegdheden opgeven.

Daarnaast moedigt Vlaanderen vrijwillige gemeentefusies aan. Het kluwen van tussenstructuren bleef echter onaangeroerd, ondanks de goede voornemens in het regeerakkoord.

Zowel de afslanking van de provincies als de vrijwillige fusies zijn geen onverdeeld succes. De provincies moeten met lede ogen aanzien hoe initiatieven die ze decennialang gekoesterd hebben, aan hun lot worden overgelaten. Te klein voor Vlaanderen, te groot voor de gemeenten.

De fusies die op stapel staan, zijn zogenaamde 'donutfusies'; randgemeenten die samenklitten om zeker niet met een centrumstad te moeten samengaan.

Laten we elkaar niks wijsmaken. Vlaanderen zal altijd nood hebben aan bovengemeentelijke structuren. In buurlanden Duitsland, Frankrijk en Nederland, kiest men voor stadsregio's. Daar blijken ze te functioneren.

Stadsregio Turnhout, waarin naast Turnhout ook Vosselaar, Beerse en Oud-Turnhout verenigd zijn, is een unicum in Vlaanderen. Omdat Turnhout in 1976 als enige arrondissementshoofdstad van België de fusie misliep, deden de schaalproblemen zich hier al sneller gevoelen dan elders. Omdat de fusiegedachte politieke én ‘psychologische’ problemen stelt, wordt sinds 1995 geëxperimenteerd met een stadsregio. De vier gemeenten blijven autonoom maar beslissen om een hele reeks zaken samen te doen; een stadsregionaal mobiliteitsplan, een zorgstrategisch kader en de afbakening van een stedelijk gebied waarbinnen nog kan worden gebouwd. Ook op andere domeinen zoals sociale tewerkstelling, huisvesting en de UITpas wordt er samengewerkt.

Tegenover de hogere overheid spreken de vier gemeenten met één stem in de belangrijke dossiers die ze zelf hebben afgebakend.

Eind vorig jaar trokken de burgemeesters van Stadsregio Turnhout naar het kabinet van minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans om meer experimenteerruimte te vragen. Het Turnhoutse voorbeeld kan Vlaanderen inspireren. Jammer genoeg wilde minister Homans geen budgetten vrijmaken om de stadsregio te ondersteunen.

Vandaag, 22 februari, komt in Turnhout voor het eerst de regioraad samen. Vertegenwoordigers van de vier gemeenten gaan met elkaar in overleg en proberen – over de gemeente- en partijgrenzen heen – om tot gemeenschappelijke standpunten te komen.

Voor Vlaanderen is het 'eieren of jong'. Ofwel blijven de provincies bestaan en slorpen ze bevoegdheden van de tussenstructuren op, ofwel krijgen gemeenten de mogelijkheid om zich in regio's te groeperen om voldoende schaalgrootte te creëren om een transparant én een efficiënt beleid te voeren.

In de Stadsregio Turnhout zien we die samenwerking niet als een luxe, maar als een noodzaak. Liefst met de steun van Vlaanderen, zonder als het moet.

Voor de goede orde: de leden van de regioraad krijgen geen zitpenning.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234