Woensdag 22/01/2020

In Outreau komen er pas echt konijnen uit de hoed

'Ik wens een nieuwe verklaring af te leggen.' Met die woorden gaf hoofdbeschuldigde Myriam Badaoui afgelopen week nog maar eens een nieuwe, onwaarschijnlijke draai aan het pedofilieproces van Outreau in Frankrijk. De week voordien had ze iedereen al met verstomming geslagen door dertien van haar zeventien dorpsgenoten die ze de cel in praatte, vrij te pleiten. Hoewel ze deze week haar verklaringen weer introk, werden zeven beschuldigden vrijgelaten. De advocaten van de verdediging wrijven zich in de handen: 'Een beter voorbeeld van de zotheid van deze zaak zullen we nooit krijgen.'

Sue Somers

Toen Myriam Badaoui zich deze week rechttrok uit de beschuldigdenbox en het woord vroeg, hield het hele hof van assisen in Saint-Omer zijn adem in. Zou ze iets zeggen wat ze tot dan toe had verzwegen? Had ze nog iets toe te voegen aan haar spectaculaire onthullingen van vorige week, toen ze plots dertien beschuldigden aanwees met de woorden 'U hebt niets met deze zaak te maken'? "Ik zou willen terugkomen op die verklaringen", begon Badaoui. "Mijn kinderen hebben niet gelogen. Ik was erbij, ik heb alles gezien. Toen ik op de televisie hoorde dat ik het leven van de beschuldigden heb vernield... Wel, ik kan u zeggen: de kinderen zijn ook gebroken. Alle beschuldigden, behalve u, meneer Godard, hebben deelgenomen aan de verkrachtingen."

Vreemd genoeg zorgde de bekentenis niet voor emotionele taferelen in de assisenzaal. Er was het gebruikelijke geroezemoes dat altijd opstijgt wanneer iemand ter zitting omstreden uitspraken doet, meer niet. Sommige beschuldigden begonnen te glimlachen, alsof geen enkele onthulling van Myriam Badaoui hen nog raakt. Alleen asissenvoorzitter Jean-Claude Monier liet duidelijk zijn ontgoocheling blijken. "Wanneer zult u hier de waarheid vertellen? De kinderen zijn nog klein en hebben al veel meegemaakt, het zou kunnen dat ze zich vergissen. Wat wilt u nu eigenlijk zeggen?" De advocaten van de verdediging leunden gerustgesteld achterover, een beter incident hadden ze niet kunnen dromen. De nieuwe wending in de pedofiliezaak maakt het pleiten voor hen niet ingewikkelder, integendeel. Het incident toont volgens de advocaten net een constante factor aan, misschien wel de enige in heel het dossier: "Myriam Badaoui is een zottin en een leugenaarster, dat heeft ze vorige week zelf gezegd."

Franck Berton, raadsman van een verpleegster die ervan wordt beschuldigd twee kinderen te hebben verkracht, voorspelde het vorig jaar in juni al: "Dit is het dossier van de leugen en het zal tijdens de zitting in elkaar storten." De boude uitspraak van Berton was in de eerste plaats een ultieme poging om de kamer van inbeschuldigingstelling in Douai tijdens haar laatste zitting te overtuigen van de onschuld van zijn cliënte. Die dag vroegen de advocaten van negen van de zeventien personen die in beschuldiging waren gesteld van de verkrachting van achttien minderjarigen, een buitenvervolgingstelling. "Als u al deze mensen naar assisen stuurt, dan wacht ons een juridische catastrofe", argumenteerde Berton. Zijn confrater Blandine Lejeune bevestigde: "Deze affaire berust op zand en het zal u door de vingers glippen."

Al van in het begin van de affaire-Outreau wijzen de advocaten op de contradicties in de verhalen van de kinderen en de bekentenissen van twee ouderparen. Nochtans is het net daarop dat de hele zaak werd gebouwd, bij gebrek aan ook maar het minste materiële bewijs. De advocaten dienden verschillende verzoeken in tot vrijlating, vroegen zelfs dat de zaak naar een andere rechtsgebied zou worden verwezen. De jonge, ambitieuze en van de netwerktheorie bezeten onderzoeksrechter Fabrice Burgaud voerde immers alleen maar een onderzoek 'à charge', zo heette het. Burgaud weigerde halsstarrig individuele confrontaties tussen de volwassenen en de kinderen die hen beschuldigden. Plaatsbezoeken? Niet nodig. Bijkomende onderzoeksdaden? Nah.

Een maand na de zitting van de laatste kans verwees de kamer van inbeschuldigingstelling zeventien beschuldigden naar assisen. Waarom precies die zeventien? Niemand die het weet. Myriam Badaoui had immers van meer dan vijftig personen gezegd dat ze deelnamen aan de soms beestachtige verkrachtingen in de volkswijk Tour du Renard, eind jaren negentig in het Noord-Franse Outreau.

De netwerkobsessie van de magistratuur was, achteraf bekeken, niet zo verwonderlijk: in opeenvolgende golven werden verdachten gearresteerd. Eerst Myriam Badaoui en Thierry Delay, wier kinderen op school aan een maatschappelijk werkster hadden toevertrouwd dat hun ouders soms bizarre spelletjes met hen deden. Daarna volgden de buren van de Delays, een bakkerin, een taxichauffeur, een priester-arbeider en een gerechtsdeurwaarder en zijn vrouw. Toen Myriam Badaoui ook nog begon te praten over een hoeve in Ieper waar seksfilms met kinderen werden gedraaid, een seksshop in Oostende en de moord op een Belgisch meisje van zes dat in haar voortuin begraven lag, was het plaatje compleet: dit was de Franse uitgave van de zaak-Dutroux.

Maar achteraf bleek de moord verzonnen en de hoeve in Ieper stond al jaren leeg. De taxichauffeur die de kinderen ernaartoe zou hebben gebracht, bleek niet eens een rijbewijs te hebben. "Het lichaam van dat meisje, de hoeve in België, het netwerk: het is allemaal verzonnen", schreef Dominique Weil, de gearresteerde priester-arbeider, in een brief vanuit de gevangenis naar zijn steuncomité. "We horen nu eenmaal liever fantasmes omdat ze opwindender zijn dan de banale realiteit." Maar toen de speurders daar achter kwamen, was het te laat.

Een maatschappelijk werkster die vorige week voor het assisenhof getuigde, gaf voor het eerst een zinnige uitleg over de soms absurde aantijgingen tegen een aantal wijkbewoners. "Toen de kinderen beseften dat hun ouders daardoor voor lange tijd achter de tralies zouden gaan, werden ook andere volwassenen mee in het bad getrokken." Bovendien is gebleken dat een slachtoffertje pas verklaringen aflegde nadat een van de kinderen van de Delays bij hem in de klas terechtgekomen was na een plaatsing door de sociale diensten. Maar een enkele uitzondering niet te na gesproken werden alle namen voor de onderzoeksrechter bevestigd door Myriam Badaoui. "Ik deed het voor de kinderen", zo probeerde ze haar fabuleuze verklaringen te verantwoorden. "Ik wilde niet dat ze voor leugenaars werden aangezien." Naast Badaoui gingen ook Aurélie Grenon en David Delplanque, het koppel dat op dezelfde verdieping woonde als de Delays, vlotjes over tot verklaringen. Hoe die ooit mee van doorslaggevend belang hebben kunnen zijn, begrijpt zelfs hun advocaat niet. "Het viel enorm op", zei meester Hubert Delarue deze week. "Ze pasten hun verklaringen aan naargelang de ondervraging."

Onderzoeksrechter Burgaud heeft wel geprobeerd de luchtbel te doorprikken. Zo vroeg hij de gerechtsdeurwaarder in 2001 hoe het kon dat er zo'n precieze en omstandige getuigenissen tegen hem waren afgelegd, 'si c'est pas la vérité'. "Denkt u nu echt dat drie volwassenen u zomaar in beschuldiging stellen voor dergelijke zware feiten?", vroeg hij schilder Thierry Dausque in 2002. Die antwoordde doodkalm dat hij niets had gedaan. "En dat weten ze maar al te goed." Priester-arbeider Dominique Weil prefereerde te zijner verdediging de Marseillaise te zingen in het kabinet van de onderzoeksrechter. Beschuldigde François Mourmand antwoordt niet meer op de aantijgingen. Hij hing zich in in juni 2002 op in de gevangenis van Douai.

Nadat Jonathan Delay, die pas tien is geworden, maandag voor het assisenhof herhaald had dat zeven personen deelnamen aan de verkrachtingen in Outreau, viel zijn moeder hem bij en ging het terug naar af voor de dertien beschuldigden die ze de week voordien had vrijgepleit. "Het is waar", zei Myriam Badaoui kalm. "We moeten de woorden van de kinderen geloven."

Badaoui verklaarde van gedachten te zijn veranderd toen haar zoon Dimitri vorige week na zijn getuigenis werd bestookt met een spervuur van vragen. "Ik wilde niet meer dat ze hem ondervraagden. Ja, ik heb mijn kinderen verkracht, maar ik was niet de enige. In het begin wilde ik niet, maar achteraf beviel het me wel." Badaoui weidde ook uit over de vernederingen die ze moest ondergaan toen ze vorige week, nadat ze dertien beschuldigden had vrijgepleit, terugkeerde naar de gevangenis. Uit de ramen riepen haar medegedetineerden haar toe dat ze een leugenaar was en dat ze het leven van de beschuldigden had vernield. Een van de vrijgepleiten, Sandrine Lavier, werd daarentegen onthaald op applaus.

Niettegenstaande de nieuwe beschuldigingen van Badaoui mochten donderdag nog eens zeven betrokkenen de gevangenis verlaten, onder wie priester-arbeider Dominique Weil. Dat hebben ze grotendeels te danken aan Aurélie Grenon, die Badaoui vorige week nog bijsprong in het vrijpleiten van dertien beschuldigden. Op vraag van het hof of ze nog iets wilde zeggen, was haar antwoord meer dan duidelijk. "Na vorige week heb ik geen nieuwe verklaringen meer af te leggen."

Van de zeventien beschuldigden verblijven er nog maar drie in de gevangenis: Myriam Badaoui, Thierry Delay en David Delplanque. Samen met Aurélie Grenon, die als een vrij persoon voor het assisenhof verschijnt, zijn zij de enigen die toegeven verschillende kinderen seksueel te hebben mishandeld. Assisenvoorzitter Monier drukte de jury op het hart dat de vrijlating van de overige dertien beschuldigden geenszins moet worden begrepen als een soort vrijspraak. Myriam Badaoui raadde hij aan nog eens goed na te denken, opdat ze tegen het einde van de debatten klaarheid in haar hoofd zou hebben. "Ik weet wat ik heb gedaan, ik weet wat ik heb gezien", antwoordde Badaoui. "Maar na alle leugens die ik heb verteld, ben ik bang dat men mij niet meer zal geloven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234