Zondag 31/05/2020

CoronacrisisVerenigde Staten

In New York begint het nu echt door te dringen: dit virus gaat zwaar toeslaan

De bekende toeristische hotspot Times Square ligt er doods bij, zowat alles is inmiddels gesloten. Beeld AFP

De stad die nooit slaapt is stilgevallen. Alles wijst erop dat de VS afstevenen op Italiaanse toestanden, met als epicentrum het dichtbevolkte New York City. ‘Wij wachten op een bevel om te helpen.’ 

De stad zelf is koortsig geworden. Meteen voor de deur krijgen twee keurige heren van middelbare leeftijd ruzie als hun honden elkaar besnuffelen.

“Kun je niet een beetje afstand houden”, zegt de een bozig. “Het is mijn hond die dat doet”, zegt de ander. “Die hond vind ik niet erg, maar ik wil jou er niet bij.” “Dan moet je zelf je hond bij je houden.” Dan lopen ze door, elk de andere kant op, zich af en toe nog omdraaiend om de ander uit te schelden.

New York, het aankomende epicentrum van de coronapandemie in de Verenigde Staten, is nog steeds een volle stad, blijkt zaterdag en zondag bij een rondgang, ook al worden de inwoners al een week opgeroepen zoveel mogelijk thuis te blijven. Ze staan in rijen voor winkels en voedselbanken, ze lopen in drommen over de stoepen, ze fietsen in files hun rondjes in de parken van Manhattan en Brooklyn.

“Als je kijkt naar de parken en zulke groepen mensen ziet, dan zou je niet zeggen dat er iets aan de hand is”, zegt Andrew Cuomo, de gouverneur van de staat New York, zondag tijdens zijn dagelijkse persconferentie. “Ik ben vrij direct, daar sta ik om bekend, dus ik weet niet wat het is dat de mensen niet begrijpen.”

Maar het is niet zo dat ze het niet begrijpen. Het is niet zo dat ze elkaar opzoeken. Mensen houden afstand in de rijen. Ze joggen alleen. Er zijn geen fietsende pelotons, zoals normaal in de vroege weekendochtenden. Niemand organiseert zich als massa.

Maar heel veel individuen in een kleine ruimte – dat gaat toch botsen. En elke botsing is een mogelijke overdracht.

Cuomo vraagt de stad om binnen 24 uur een plan te presenteren om de mensen beter uit te spreiden, bijvoorbeeld door de lege straten tot voetgangerszone te benoemen.

New York is de staat met het hoogste aantal coronabesmettingen van de VS, ruim 15.000, tien keer zoveel als de nummer twee, Washington. Niet dat dit exacte aantal veel zegt: vanaf het begin is er in het land nauwelijks getest, door een combinatie van blunders, bureaucratie en lethargie. Het aantal besmettingen is waarschijnlijk veel hoger. Wie de stijgende lijnen ziet, weet genoeg: dit worden Italiaanse toestanden.

Een jongetje loopt in Central Park. Beeld AFP

Vanaf zondagavond zullen de stad en de staat een nieuwe fase ingaan, met de sluiting van alle ‘niet-essentiële’ bedrijvigheid. Alle kantoren gaan dicht, de meeste winkels ook. Supermarkten blijven wel open, evenals drankhandels. Een lockdown is het nog lang niet: iedereen mag de straat op om een luchtje te scheppen, niemand hoeft bij zijn huis in de buurt te blijven.

Het idee is om de mensen in elk geval minder redenen te geven om de deur uit te gaan. Dat is een filosofie die al effect heeft. De straten van Manhattan zijn zo leeg dat je op sommige plekken alleen nog skateboards hoort. Op Broadway, waar normaal op zaterdagavond een stroperige mensenmassa langs de musicals en comedians trekt, wervelen nu alleen wat plastic zakjes in de leegte. Bij Times Square staat midden op een kruispunt een man die roept dat het allemaal Gods werk is, maar er is niemand die hem hoort.

Wat zal er overblijven van deze stad, die op consumptie is gebouwd? De meeste cafés en restaurants zijn al dicht, anderen sloten dit weekend de deuren. ‘Laatste Dag!’, staat er op een bordje bij een van de restaurants in Manhattan, een logistieke mededeling met apocalyptische associaties.

Andere horecagelegenheden hopen te kunnen voortbestaan als afhaalrestaurant – veel nooit-kokende New Yorkers moeten eten kunnen bestellen om te overleven. Een tacotent op Hudson Street heeft met tape alvast rode kruisen op het trottoir getekend waar de klanten kunnen wachten, met zes voet afstand, en een soort doorgeefluik geïmproviseerd waardoor niemand elkaar hoeft aan te raken bij de overdracht van het eten (‘Contactloos Bestellen!’, staat er wervend op een instructiebord).

Oorlogswet

Intussen maakt de stad zich op voor de grote ziektegolf. Reclamezuilen roepen gepensioneerde zorgwerkers op zich te melden. Bij het Kings County Hospital in Brooklyn staan bij de ingang tenten en dranghekken klaar om de toestroom op te vangen. Michele Follen, een oncoloog die nu coronapatiënten helpt en buiten een luchtje staat te scheppen, zegt dat alle beschikbare ruimte binnen wordt gevuld met extra bedden.

Het gerucht dat hier nu al gebrek zou zijn aan beschermende maskers blijkt niet waar; ze geeft er twee mee. Toch dreigt er tekort aan alles. Gouverneur Cuomo vroeg Trump zondag de productie van maskers, beschermende kleding en beademingsmachines met hulp van een oorlogswet te nationaliseren, omdat nu elke staat met elke andere staat concurreert (de prijs van maskers is van 85 cent gestegen naar 7 dollar).

Ook heeft New York meer ziekenhuiscapaciteit nodig. President Donald Trump beloofde vorige week een militair hospitaalschip naar New York te sturen, maar dat blijkt in een dok te liggen voor groot onderhoud. Cuomo heeft daarom Trump gevraagd het Army Corps of Engineers en rampendienst FEMA in te schakelen, om een congrescentrum in de stad om te bouwen tot noodhospitaal.

Zaterdag loopt er bij dit Javits Centrum, de plek waar Hillary Clinton in 2016 haar overwinningstoespraak had willen houden, één militair rond die de locatie heeft geïnspecteerd. “Wij willen graag helpen”, zegt hij, “maar we hebben een bevel nodig.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234