Maandag 26/10/2020

Opinie

In Nederland heet tax shift belastingherziening. Dat is beter

Premier Mark Rutte in Den Haag. "In Nederland is er geld om loonbelastingen te verlagen", schrijft Wiersma. "In België niet."Beeld David Van Dam

Jelte Wiersma is in Brussel EU-correspondent voor het Nederlandse weekblad Elsevier.

Zonder het echt van elkaar in de gaten te hebben voeren de Belgische en Nederlandse regering dezelfde discussie: het belastingstelsel moet eenvoudiger én de belasting op arbeid moet worden verlaagd. In Nederland lijkt dat te lukken, en domineert het sinds deze woensdag het nieuws. In België lijkt een tax shift kansloos.

In Nederland heet tax shift: belastingherziening. Dat is beter. De discussie gaat verder dan een shift (verschuiving) van belastingen op arbeid naar consumptie en vermogen. Het gaat ook over een verlaging. Aan beide zijden van de grens bestaat consensus voor wie zo'n belastingverlaging vooral moet plaatshebben: de middenklasse. Niet verwonderlijk. Het zijn de middenklassen die verkiezingen beslissen, niet de armen of rijken.

En de middenklassen hebben hun stemmen laten horen. In Nederland werd in 2010 de liberaal-conservatieve VVD voor het eerst de grootste partij en is dat sindsdien gebleven, de N-VA zegevierde met bijna dezelfde agenda vier jaar later in België. Belangrijk punt: lagere belastingen.

Campagnes tegen hoge belastingen zijn in onze contreien lange tijd slechts beperkt politieke succesnummers gebleken. Burgers kregen namelijk heel veel terug. Veiligheid, gezondheidszorg, onderwijs, uitkeringen enzovoort. Dit was een succesvol sociaal contract tussen belastingbetalende burgers en politici. Maar dit contract is verbroken. De belastingen zijn hoog gebleven en zelfs verder verhoogd terwijl de voorzieningen die middenklasse-burgers daarvoor terugkrijgen slechter worden, duurder of beide. Waar betaal ik nog voor?, vragen burgers zich af.

Behalve het verbroken sociaal contract ontstaat in steeds bredere kringen in onze contreien - eindelijk - het begrip dat vooral hoge loonbelastingen slecht zijn voor de economie.

In Duitsland, waar de belastingen op arbeid fors lager zijn, is de economische groei niet voor niets zo stevig. Mede dankzij oud-bondskanselier Gerhard Schröder, nota bene een sociaaldemocraat. Zijn politiek leidde tot meer banen voor vooral de lagere klasse. Hulde.

Ook andere belastingen zijn in Duitsland lager. De kans is groot dat het Nederlandse kabinet van VVD en PvdA erin slaagt het belastingstelsel 'Duitser' te maken. Na zes slechte jaren groeit de economie plots fors. Er is geld om loonbelastingen te verlagen. En daarnaast om het stelsel te vereenvoudigen. Dat zal leiden tot schokken. Maar dankzij miljarden euro's onverwachte inkomsten heeft het kabinet het smeergeld voor een pijnvrije operatie. 'Je moet het dak repareren als de zon schijnt', zeggen wij.

België heeft juist relatief vette jaren achter de rug. Maar de vorige regering verspilde die. De regering van Charles Michel (MR) wil de belastingen wel herzien, maar moet besparen. Het kan de belastingen niet verlagen zonder nog meer te besparen. En dat gaat niet gebeuren. Vakbonden en de surrogaatsocialist Kris Peeters (CD&V) houden dat wel tegen. Laat staan dat er geld is om een herziening soepel uit te voeren. En de belastingen alleen verschuiven van arbeid naar vermogens en consumptie heeft weinig nut. Wie minder spaargeld heeft zal minder kunnen investeren. En dat is ook schadelijk voor de economie. En de btw verhogen leidt ertoe dat duurdere westerse producten extra duur worden. Terwijl goedkope Aziatische import relatief goedkoper wordt. Dat betekent nog meer arbeiders op werkloos.

De Belgische regering kan zich de moeite besparen om verder te praten over een tax shift of belastingherziening. Het is wachten op economisch betere tijden. Want met politici als Peeters die vastzit in het cliëntelistische, christendemocratische moeras wordt het niks. België heeft geen Schröder - helaas.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234