Maandag 21/09/2020

Column

In mijn Frans dorp voelt de lockdown echt als het einde van de geschiedenis

Beeld Damon De Backer

Auteur Lize Spit en haar Nederlandse collega Bregje Hofstede, allebei °1988, vertellen beurtelings over hun leven. Vandaag: Bregje.

Sinds het begin van de lockdown moet ik, zoals elke inwoner van Frankrijk, een formulier invullen als ik de deur uitga. Je kunt er maar een paar vakjes op aankruisen: heb je urgente medische zorg nodig? Moet je boodschappen doen? Vooruit, daar is een hokje voor. De meest frivole reden om buiten te komen is lichaamsbeweging, en daarvoor gelden de strengste ­grenzen: om de benen te strekken mag je niet langer dan een uur buiten zijn, en niet verder komen dan een ­kilometer van je voordeur. 

Ik heb mijn formulier met potlood ingevuld, om papier te sparen. Elke dag, voor ik mijn rondje wandel, gom ik de tijd en datum uit, om ze steeds opnieuw in te vullen. Telkens zie ik de termijn van deze opsluiting met kleine horten vooruitspringen. 

Hoe vaker ik gom, hoe dunner het papier op die ­plekken wordt, totdat het uiteindelijk scheurt. De datum is nu niet-bestaand, het tijdstip is een rafelig gat. Alsof de tijd niet meer voor- of achteruit kan.

Op Wikipedia is een lijst te vinden met de meest voorkomende denk­fouten die de mens maakt. De mooist betitelde valkuil vind ik wel de ‘end-of-history illusion’: blijkbaar neigen wij mensen naar de overtuiging dat er vanaf nu niets meer zal veranderen, en dat de huidige situatie eindeloos zal duren. We denken dat vooral graag over onszelf: ook al zien we dat we zijn gerijpt tussen ­bijvoorbeeld onze pukkeljaren en ons eerste kind, toch geloven we dat we nu klaar zijn met groeien en dat we voortaan gelijkmatig onszelf zullen blijven. Maar de ­illusie van het ‘einde van de geschiedenis’ strekt zich ook uit naar de manier waarop we de wijdere wereld ­bekijken. Het liefst gaan we ervan uit dat die vanaf nu ­stabiel blijft, en dat er in de toekomst nooit meer zoveel kan veranderen als er in het verleden wel is veranderd. 

De afgelopen maanden is die illusie fenomenaal ­gelogenstraft. Het dagelijks leven is onherkenbaar; het is beleefd geworden om terug te deinzen als je iemand tegenkomt, en zelfs boodschappen doen is een merkwaardige expeditie geworden waarvoor toestemmings­formulieren en mondmaskers nodig zijn. Politiek worden er in ijltempo besluiten doorgevoerd die eerst ­ondenkbaar leken.

En toch voelt deze lockdown, in dit dorp, wel echt als het einde van de geschiedenis. Sinds half maart lijk ik terechtgekomen in een eindeloos heden. Tot aan mijn wandelrondje toe zijn alle dagen gelijk. Er komt niemand op bezoek, de straten zijn verlaten, en zelfs de wolken ­lijken ergens aan hun plek gekluisterd: al ruim een maand is de hemel strakblauw. Je moet goed kijken om te zien dat de tijd desondanks verstrijkt. Dat de grond ­langzaam uitdroogt en barsten krijgt.

“Doe je dat nog steeds?”, vraagt mijn vriend als ik een nieuw formulier afdruk. In de afgelopen maand hebben we geen agent gezien. Op de bospaadjes van deze ­verlaten regio heeft het iets absurds om zo’n papiertje bij je te dragen. En toch blijf ik het doen, als was het ­formulier een talisman. Het ritueel van gommen en schrijven geeft me het gevoel dat de tijd verschuift, dat de dagen elkaar ondanks alles opvolgen, en dat er ook weer een eind komt aan dit einde van de geschiedenis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234