Maandag 24/01/2022

In jeans en T-shirt

ver sommige voorstellingen hoor ik liever vertellen dan dat ik er zelf naar zit te kijken. Op papier was 3Abschied helemaal mijn ding. De recensies klonken lyrisch en daar kon ik inkomen. Twee fijne makers, Anne Teresa De Keersmaeker van Rosas en Jerôme Bel, leggen de lat hoog, en dat heb ik graag. Ze voeren een onderzoek naar wat er kan met ‘Das Lied von der Erde’ uit Der Abschied van Gustav Mahler, en het resultaat laten ze zien, in drie delen. Anne Teresa De Keersmaeker begint door het stuk te laten horen op cd, uitgevoerd door een voltallig orkest. Na een tiental minuten stopt ze de tape, gaat op een stoel zitten en legt uit wat zij zo mooi vindt aan die muziek, waarom ze er iets mee wou doen. De hele petite histoire komen we te weten. Het publiek zit voor de gelegenheid in een aula te luisteren naar de docente die deze les al meer dan eens gegeven heeft (ik stel me voor dat zoiets bij de première nog anders voelde: frisser, zoekender). Op een bepaald moment krijgen we zelfs een stilleesopdracht: licht aan, allemaal de vertaling bekijken die we op onze stoelen hebben gevonden. Tja. Als ze uitverteld is, voert het excellente Ictus Ensemble de door Arnold Schönberg bewerkte versie uit, en de choreografe danst in jeans en T-shirt tussen de muzikanten door, onbestemd anders dan ik haar ooit bezig zag. Beklijven doet ze zo niet echt.

Dan komt Jerôme Bel uit de zaal het podium opgestapt. Ook hij laat in zijn artiestenhoofd kijken en probeert twee eigenzinnige interpretaties: bij de ene lopen de muzikanten voor het einde weg, bij de tweede sterven ze ter plekke. Een lichte noot. In het derde deel is de scène voor pianist Jean-Luc Fafchamps en Anne Teresa De Keersmaeker. Zij laat zich begeleiden terwijl ze zelf Mahler zingt, en er komt ook iets van dansen bij kijken. Mevrouw De Keersmaeker kan eigenlijk niet echt zingen. Dat weet ze zelf, zegt ze, de zangdocente die ze onder de arm nam, had haar meteen gezegd dat het zoiets was als de eerste wandeling ooit maken door de Himalaya te beklimmen. Ik wist op voorhand dat ze dat zou gaan doen, en vooral daarvoor kwam ik kijken. Ik verwachtte kippenvel of aanverwante emotie, bewondering voor haar moed, waardering voor zoveel kwetsbaarheid zo bloot gebracht voor een volle zaal. Want ik vind dat één van de mooiste dingen die er zijn: het gesukkel en het gepruts en het geprobeer mogen bekijken. Da’s de kern van kunst en leven, vind ik. Maar ik zat er in deSingel klaar voor te wezen, en er gebeurde helemaal niks. Ik voelde de zaal omslaan van ongemakkelijk niet-wetend-wat-te-denken tot hier en daar voorzichtige en minder voorzichtige vormen van afkeer. En ik wou niet bij die club horen. Want ik hou van de moeilijkste weg kiezen op een podium en ik wil best wat werken voor de kunst. Maar ook ik kon niet anders dan mij afvragen of je jezelf zo interessant mag vinden dat je van honderden mensen vraagt om meer dan 30 euro te betalen voor een voorstelling die bovenal een poging is om je artistieke parcours voor jezelf interessant te houden. Dat zij niet succesnummer na succesnummer wil afleveren, omdat ze nu eenmaal al weet dat ze dat kan, dat siert haar. Dat ze haar grenzen wil verleggen evenzeer. Ik vond The Song bijvoorbeeld geweldig. Dat was een dansvoorstelling met quasi louter stilte als muziek. Oók een aanslag op het concentratie- en inlevingsvermogen van het publiek, maar een paar keer zong één van de dansers wat onhandig een nummer van The Beatles, en was me dat een beloning. Ik was totaal geëmotioneerd, en ik besefte ontzettend goed: dat had ik nooit gevoeld als het daarvoor niet zo stil was geweest, als ik niet een beetje mijn best had moeten doen om te blijven kijken. Maar bij dit laatste deel van 3Abschied kon ik niet anders dan denken: wat een dunne lijn tussen kwetsbaarheid en pure arrogantie. Tegelijk dacht ik evenzeer: als iemand zich dit kan permitteren is zij het wel. Ondertussen zat ik evengoed te wachten op het verlossende einde.

Verder niks dan waardering voor Anne Teresa De Keersmaeker, al sinds begin jaren tachtig één van de belangrijkste podiumkunstenaars in dit land. Als snotneus al internationaal doorgebroken met het prachtige Fase, kort nadien haar dansgezelschap Rosas opgericht en de wereld ingepalmd met tal van adembenemend prachtige voorstellingen, ondertussen en passant de mensheid ook nog opgevoed in de hedendaags klassieke muziek. Dansfilms gemaakt. Met beeldend kunstenaars samengewerkt. In 1995 PARTS opgericht, een dansschool waar mensen van heinde en verre naartoe komen. En vijftig of niet, zelf blijft ze ook maar dansen met dat lichaam van haar. Zo iemand mag mij tussendoor ook wel eens wiebelig op mijn stoel doen zitten en wat bedenkingen creëren in mijn kop. Zij wel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234