Zaterdag 15/08/2020

In Japan zijn sommige groenten radioactief afval

De Japanse regering promoot alweer het eten van groenten uit de rampregio rond Fukushima, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie in de voedselketen nog altijd besmetting vaststelt. ‘Onverstandig en gevaarlijk’, waarschuwt Greenpeace.

De Japanse premier Naoto Kan bezweert bij hoog en laag dat voedsel uit de regio rond de lekkende kerncentrale van Fukushima veilig is om te eten. Hij stelde dat de stralingsniveaus nu afnemen en het consumeren van lokale producten “onze manier is om de regio te ondersteunen”. Volgens Kan moeten de mensen opnieuw “normaal” leven.

Verontruste landbouwers die in het district Fukushima wonen, maar buiten de verboden zone, brachten voor Kans persconferentie hun landbouwproducten naar de hoofdstad. Ze hadden een geigerteller mee om het publiek te bewijzen dat er met hun producten niets aan de hand is. Een regeringsminister steunde hen door een hartige hap te nemen uit een rijpe tomaat. Al hun producten werden vervolgens binnen het uur aan de man gebracht. Maar deze lokale stunt is onvoldoende om de onrust over radioactiviteit in de Japanse voedselketen te stoppen.

Uit de laatste verslagen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) blijkt weliswaar dat slechts een minderheid van Japanse voedselproducten besmet is, dat de straling afneemt, maar dat er wel dagelijks positieve testen blijven opduiken.

Radioactieve speeltuin

Tussen 19 maart en 13 april werden volgens de WGO 1.346 voedsel- en melkproducten getest uit verschillende prefecturen. Daarvan overschreden er 171 producten, of 13 procent, radioactieve drempelwaarden die de producten ongeschikt maakten voor menselijke consumptie. In de prefectuur Fukushima was dat aantal 19 procent, in de Ibaraki 17 procent, in Tochigi 16 procent en in Tokio 6 procent.

Van de 76 producten die getest werden sinds afgelopen maandag waren er nog twee positief: één visstaal uit de prefectuur Ibaraki, besmet met jodium-131, en één spinaziestaal uit hetzelfde district, besmet met cesium-134. Beide stoffen kunnen bij hoge dosissen kanker verwekken.

Milieuorganisatie Greenpeace vindt dat de Japanse regering strenger zou moeten optreden. In de maand na de ramp deden hun teams voortdurend metingen in de wijde omgeving buiten de evacuatiezone rond de kerncentrale. Op veel meer plaatsen dan verwacht vonden ze te hoge stralingswaarden, ook in de steden Fukushima en Koriyama, waar samen nog één miljoen mensen wonen.

“In principe zou de Japanse overheid volgens ons een zone van 70 kilometer moeten evacueren, inclusief Fukushima en Koriyama”, zegt Jan Vande Putte, stralingsdeskundige van Greenpeace, “maar omdat dat in de huidige Japanse context niet realistisch is vinden wij dat ze minstens beschermende maatregelen moet nemen.”

Volgens Vande Putte moet in beide steden radioactieve hotspots tijdelijk verboden gebied worden voor de bevolking, zoals parken met groen dat ernstig werd besmet. Ook zwangere vrouwen en kinderen zouden het best het advies krijgen de steden te verlaten omdat zij vatbaarder zijn voor stralingseffecten. Op een speelplein in Fukushima stelde Greenpeace straling vast van 4 microSievert per uur, veel te hoog voor de gezondheid.

“We berekenden dat in een jaar tijd de bevolking van beide steden blootgesteld zal worden aan 7,5 milliSievert, terwijl de normale maximumdrempel 1 milliSievert is”, zegt Vande Putte. “Op lange termijn dreigt dit onvermijdelijk tot een hoger aantal kankerdoden te leiden.” Naast deze externe straling riskeren de mensen ook besmet voedsel uit de regio te consumeren. In een onderzocht staal bladgroente ontdekte Greenpeace immers stralingswaarden waardoor het volgens EU-normen opgeslagen zou moeten worden als radioactief afval.

‘Veilig tomaatje’

“De Japanse minister zal wellicht wel geweten hebben dat zijn tomaatje veilig was maar op dit moment is zo’n actie onverstandig en gevaarlijk”, zegt Vande Putte. “Ze moeten gewoon eerlijk zijn. In sommige regio’s van Japan moet het gedurende een bepaalde tijd verboden worden om bepaalde groenten te eten, in andere plaatsen is er geen probleem. Nu heerst er bij iedereen verwarring, tot frustratie van de bevolking en lokale overheden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234