Vrijdag 24/05/2019

Politiek EU-verkiezingen

In Italië werd ze uitgemaakt voor ‘aap’, nu vecht Cécile Kyenge in Europa tegen het racisme van de Lega

Cécile Kyenge is sinds de beëdiging van de rechts-populistische regering uitgegroeid tot een van de kopstukken van de oppositie. Beeld Getty

Als eerste zwarte minister van Italië kreeg Cécile Kyenge een lading racistische drek over zich heen van de rechts-populisten van Lega. Als europarlementariër moet ze toezien hoe datzelfde Lega de grootste partij bij de Europese verkiezingen lijkt te worden. ‘Het goede deel van Italië heeft nu helaas de megafoon niet in handen.’

Toen Cécile Kyenge in 2013 werd ingezworen als de eerste zwarte minister van Italië vergeleek een senator van de anti-migratiepartij Lega haar met een orang-oetan en noemde een parlementariër van diezelfde partij haar een ‘minister van negritudini’ – van negerzaken. In de Kamer smeerde hij zijn gezicht zwart om tegen haar benoeming te protesteren. Zes jaar later is Kyenge europarlementariër en ziet ze met afgrijzen hoe Lega, ‘dankzij hun xenofobe populisme’, op het punt staat de grootste partij van Italië te worden bij de Europese verkiezingen van 26 mei.

“Het zijn de belangrijkste verkiezingen die ik in jaren heb gezien”, zegt ­Kyenge op campagne in Toscane. Nadat de rechts-populistische regering een jaar geleden werd ­beëdigd in Rome, groeide Kyenge uit tot een van de kopstukken van de oppositie. Ook vandaag, bij een politieke bijeenkomst in Florence, houdt ze een vurig betoog over de gevaren van het opkomende racisme in Italië, over de xenofobie, de afrofobie en over Lega.

Beschimpt en bedreigd

De in Congo geboren Kyenge (54), die in Italië studeerde, een Italiaanse man trouwde, de Italiaanse nationaliteit heeft en in Italië carrière maakte als oogarts en politica, kreeg in de tien maanden dat ze minister was een schier eindeloze hoeveelheid racistische drek over zich heen. Bij een politieke bijeenkomst gooide het publiek bananen naar haar toe, tweevoudig Lega-minister Roberto Calderoli zei dat Kyenge “een uitstekende minister zou zijn, in Congo dan” en Lega-europarlementariër Mario Borghezio waarschuwde dat Italië vanwege dit ‘bongo-bongokabinet’ moest oppassen voor tribale wetgeving. Na het nieuws dat een Afrikaanse man twee meisjes had verkracht, schreef een ­regioraadslid van wederom Lega over Kyenge: “Is er dan niemand die haar verkracht, dan begrijpt ze tenminste wat het slachtoffer van deze gruwelijke misdaad doormaakt? Schande!”

Beeld BELGAIMAGE

“Ik geef toe dat het voor mij persoonlijk lastig is om te zien dat Lega zo populair is”, zegt ze. Toen haar regering viel, verruilde ze Italië vrijwel ­direct voor Brussel om er namens de Democratische Partij europarlementariër te worden. Ze was even klaar met het land waar dat ze niet meer zonder bodyguards de straat op kon vanwege de vele doodsbedreigingen. “Alle aanvallen die ik heb moeten verduren, waren puur op basis van mijn huidskleur. Toch weiger ik dat te generaliseren, want Italië is in de kern geen racistisch land. Wij zijn hier al eeuwen gewend aan andere culturen, al sinds de oude Grieken. Het probleem is alleen dat het goede deel van Italië momenteel niet de megafoon in handen heeft, niet aanwezig is in de talkshows en niet op het dorpsplein staat te schreeuwen.”

Xenofobe slogans

Wie dat volgens Kyenge wel doet, is Matteo Salvini: de huidige minister van Binnenlandse Zaken en leider van Lega, een partij die volgens de laatste peilingen ruim 31 procent van de Italiaanse stemmen krijgt bij de verkiezingen eind mei – een ongekende groei waardoor Lega straks in het Europees Parlement de tweede partij is, na de Duitse CDU/CSU.

“Lega begrijpt als geen ander dat een meerderheid vindt dat we ons beter moeten beschermen tegen de massamigratie”, zegt Kyenge. “Bovendien begrijpt Lega dat de Europese Unie op juist dat onderwerp geen gemeenschappelijk beleid kan voeren. Daarom gaat het tijdens hun campagne maar over een enkel onderwerp: immigratie. ‘We moeten de havens sluiten’, zeggen ze. ‘We moeten de hulporganisaties opsluiten.’ Vanuit Lega klinkt een continu bombardement van xenofobe slogans die voor het grootste gedeelte onwaar zijn en bovendien balanceren op het randje van wat legaal is.”

Mede door het stevige jargon van Lega gaat het tijdens de Europese verkiezingscampagne in Italië vrijwel uitsluitend over migratie. Niet voor niets waarschuwde een rapporteur van de Italiaanse geheime dienst onlangs in het parlement dat xenofobie en racisme tot de grootste dreigingen voor de binnenlandse veiligheid behoren, vooral vanwege de verharde taal in aanloop naar de Europese verkiezingen. Volgens de geheime dienst is tussen 2017 en 2018, het jaar waarin de huidige rechts-populistische regering aantrad, de hoeveelheid raciaal gemotiveerd geweld verdrievoudigd.

Salvini reageerde op die uitspraken met “de golf van racisme is simpelweg een uitvinding van links” en benadrukte dat het geweld onder migranten juist toeneemt. Volgens Kyenge is hij daar zelf debet aan, omdat hij minder uitgeprocedeerde asielzoekers repatrieert dan zijn voorgangers en tegelijkertijd het asielbeleid flink heeft aangescherpt. Daardoor stijgt het aantal illegale migranten in Italië met naar schatting 60.000 in twee jaar tijd. Illegale migranten zijn gemiddeld twintig maal meer betrokken bij criminele activiteiten dan reguliere asielzoekers.

Aangifte

“Het is een absurde paradox”, zegt Kyenge. Zij deed de afgelopen jaren aangifte tegen twintig rechtse politici wegens racisme en won bijna alle daaropvolgende zaken – iets waardoor ze al zes jaar lang een substantieel deel van haar salaris aan advocatenkosten uitgeeft. Ondertussen daagde ook Salvini haar voor de rechter wegens smaad, omdat ze, nadat weer een regionaal lid haar op Facebook had afgebeeld als aap, Lega een racistische partij had genoemd. Die zaak komt binnenkort voor omdat Kyenge haar parlementaire immuniteit er speciaal voor opgaf. “Dat doe ik omdat ik een juridisch precedent wil scheppen voor de volgende generaties. En omdat ik wil aantonen dat je racisme kunt verslaan met behulp van de wet.”

En door middel van de aanstaande verkiezingen, benadrukt ze in elke Italiaanse stad waar ze deze dagen komt. Want ook de Europese politiek is volgens haar een oorzaak van de verscherpte raciale verhoudingen in Italië. “De grenslanden zijn de afgelopen jaren compleet in de steek gelaten door de andere lidstaten. Juist op een moment dat je met een probleem als massamigratie wordt geconfronteerd, moet je als Europese Unie laten zien dat je daadwerkelijk een unie bent. Dat is niet gebeurd omdat solidariteit nu nog een optie is voor ieder afzonderlijk land. Pas als we echt als unie leren samenwerken, en niet enkel aan onze eigen landsbelangen denken maar aan die van Europa, dan pas nemen we partijen als Lega de wind uit de zeilen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.