Zaterdag 18/09/2021

‘In Hongarije is racisme iets alledaags’

Fischer wilde oorspronkelijk een artistiek statement maken, met de opera Intolleranza die door Christoph Schlingensief geregisseerd zou worden, maar toen de regisseur deze zomer stierf en de werkomstandigheden in Hongarije navenant bleken, schakelde hij over op plan B: de petitie Hands off culture.

There is something rotten in the state of Hungary. Dat is de boodschap die Fischer, momenteel chef-dirigent van het Austro-Hongaars Haydn Orkest en het Deense Nationaal Kamerorkest, met zijn petitie uitdraagt. Dan heeft hij het zeker niet alleen over de nieuwe mediawet die de persvrijheid aan banden zou leggen. “In heel Europa worden we geconfronteerd met agressie, marginalisatie van minderheden en intolerantie en Hongarije staat aan het roer van die ontwikkelingen. In het leven van alledag zijn racisme tegen Roma, homofobie en antisemitisme schering en inslag. Tezelfdertijd wordt de persvrijheid én de artistieke vrijheid steeds verder beperkt. Daardoor worden net die mensen die het best in staat zijn de negatieve evolutie te keren, tegengewerkt.” De petitie werd mee ondertekend door een klein groepje Hongaarse artiesten, onder wie pianist Andras Schiff en filmregisseur Bela Tarr. “Eerst wilden we ook buitenlandse kunstenaars mee laten ondertekenen”, vertelt Fischer, “maar na de uitlating van onze premier dat niemand die de mediawet niet in zijn oorspronkelijke versie heeft gelezen, kritiek mag leveren op Hongarije, zijn we daarvan afgestapt. Dirigent Daniel Bairenboim en Jürgen Flimm, de intendant van de Staatsoper Berlin, steunen ons protest wel actief.”

Ook Peter de Caluwe, de directeur van De Munt, staat samen met zijn medewerkers als één man achter Fischer. Hij stond ook aan de wieg van het oorspronkelijke plan: met de opera Intolleranza van Luigi Nono, gedirigeerd door Fischer en geregisseerd door Christoph Schlingensief, het Hongaarse voorzitterschap van de EU aangrijpen om een oproep tot tolerantie te lanceren. Helaas: Schlingensief stierf vorig jaar. Al is dat niet de enige reden waarom het project niet doorging. “Onder de huidige Hongaarse regering en in het culturele klimaat dat er nu heerst, was het ons niet gelukt”, zegt De Caluwe. “Toch willen we met De Munt dit soort projecten blijven steunen en opzetten. Het is onze taak als operahuis om te reageren op maatschappelijke tendenzen, om met beide voeten in deze wereld te staan.”

‘Nicht, pervert, jood’

Fischer wil met zijn petitie “een netwerk van Europese artiesten uitbouwen die overal vechten tegen intolerantie.” Te beginnen met Hongarije zelf, waar volgens de dirigent nogal wat werk aan de winkel is. Neem nu de cultuurpolitiek van de rechts-conservatieve regering van Viktor Orban. “De regering geeft subsidies aan die artiesten waar ze van houdt en neemt ze weg bij diegene die ze niet moeten. Zij gedraagt zich als een Amerikaanse sponsor. Terwijl kunst geëvalueerd zou moeten worden door professionals, niet door politici. Bovendien werd deze zomer Balasz Kovalik ontslagen als artistiek directeur van de Staatsopera in Budapest en hangt Robert Alföldi, de artistiek directeur van het Nationaal Theater, eenzelfde lot boven het hoofd.” De racistische en ultranationalistische partij Jobbik, die de regeringspartij Fidesz in het parlement gedoogsteun verleent, betoogde in december namelijk tegen “de nicht, de pervert, de jood” Alföldi en eiste zijn ontslag. Volgens Fischer, die de voorbije zomer zelf ontslag nam als chef-dirigent van de Staatsopera Budapest wegens “verregaande inmenging van de regering”, zijn zulke blijken van homofobie en antisemitisme “geen kleine zonde, zoals de Hongaarse maatschappij het blijkbaar ziet, maar een doodzonde”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234