Zaterdag 28/03/2020

In het vel van Idi Amin Dada

The Last King of Scotland brengt een uitvoerige karakterschets van de moordzuchtige dictator Idi Amin Dada, die in Oeganda regeerde van 1971 tot 1979.

Door Nico Krols

De jonge Nicholas Garrigan (James McAvoy) is pas afgestudeerd als huisarts en vindt het leventje in Schotland verstikkend. Hij wil op avontuur en denkt van nut te kunnen zijn als arts in Oeganda.

De medische post waar hij verzeild geraakt, laat hij echter algauw voor wat hij is, ook al liet hij er zijn oog vallen op Sarah (Gillian X-files Anderson), de vrouw van de hoofdarts. Idi Amin (Forest Whitaker, wat zwarter dan gewoonlijk, Oscargenomineerd en in de rol van zijn leven) in hoogsteigen persoon heeft de kordate Nicholas namelijk gevraagd om als adviseur voor hem te werken.

Nicholas laat zich makkelijk ompraten. Hij gelooft in al zijn ijdelheid en naïviteit graag dat hij Oeganda zo pas echt kan helpen. Amin heeft op dat moment zijn ware aard nog niet onthuld. Nicholas, een personage dat door de auteurs is samengesteld uit verschillende Europese figuren die in de entourage van Amin vertoefden, wordt een intieme vertrouweling van Amin en laat zich meeslepen in diens neerwaartse spiraal.

Hij beleeft aanvankelijk de tijd van zijn leven, krijgt een mooie auto en een luxueus appartement en legt het aan met een verstoten vrouw (Kerry Washington) van Amin. Het mag dan al duidelijk zijn dat dit niet lang kan duren. Uiteindelijk zal Nicholas finaal de vraag gesteld worden wat hij nu eigenlijk voor het land gedaan heeft? Niks, zo zal blijken, en dat is nog minder dan wat Amin voor Oeganda heeft betekend.

Nicholas mag tegen dan een man geworden zijn, hij heeft zichzelf wel een zware levensles aangedaan. Hij zal proberen Oeganda te ontvluchten in de verwarring die ontstaat tijdens de kaping van een Frans toestel door de PLO op het vliegveld van Entebbe in 1976.

Het moet van The African Queen in 1951 geleden zijn dat Oeganda nog als decor heeft gediend voor een Europese of Amerikaanse film. In een razend tempo en dankzij een beklijvend scenario, gebaseerd op het boek van Giles Foden, vertelt regisseur Kevin Macdonald hoe het zo ver is kunnen komen met Nicholas, die de zelfzuchtige en onbehouwen rol van de Britten in Oeganda en Afrika personifieert.

Het scenario heeft een veeleer conventionele structuur, maar de manier waarop Macdonald het brengt, is minstens even knap als wat hij deed met zijn docudrama Touching the Void. Macdonald, kleinzoon van de bekende regisseur Emeric Pressburger over wie hij een biografie schreef, serveert een thriller van formaat door fictie te garneren met akelige feiten.

Hoewel nadrukkelijk aanwezig gaat de filmische stijl niet op de loop met het verhaal. De stijl die Macdonald ontwikkelde met cinematograaf Anthony Dod Mantle (ook al vaste waarde bij Danny Boyle en Lars Von Trier) verbeeldt uitstekend hoe Nicholas verleid wordt door de charmes van Amin en verstrikt geraakt in diens web. Amin kon, geïnspireerd door onder meer de Black Powerbeweging, als geen ander op het gevoel van zijn bevolking inspelen en staat nu nog in het geheugen van de Oegandezen gegrift als een humoristische en charismatische leider die haast ondanks zichzelf verantwoordelijk is voor 300.000 doden.

Forest Whitaker is uitermate op dreef en zelfs buiten beeld voortdurend aanwezig als de ambitieuze soldaat die er met zijn gezond boerenverstand niet geraakt en dan langzaam omslaat in een redeloze machtswellusteling die zich door zijn eigen omgeving verraden voelt. Ook al zijn alle ogen op Whitaker gericht, McAvoy houdt zich moeiteloos staande in zijn hoofdrol als dokter Garrigan.

jjjj

Regie Kevin Macdonald

Vertolking James McAvoy, Forest Whitaker, Gillian Anderson, Kerry Washington

Land VK, VS

Speelduur 121 minuten

Voor liefhebbers van niet-moraliserende, op feiten gebaseerde drama's

Te mijden door wie het destructieve begin van het postkoloniale tijdperk niet verdraagt

Macdonald serveert een thriller van formaat door fictie te garneren met akelige feiten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234