Woensdag 23/06/2021

‘In het Huis van Kennedy wordt niet gehuild’

Dinsdag 20 mei 2008 hoorde Edward M. Kennedy dat hij binnenkort zou sterven. Drie dagen eerder kreeg hij de eerste symptomen van een kwaadaardige hersentumor in het familiehuis in Hyannis Port, Cape Cod, Massachusetts, dat 77 jaar lang een centrale rol zou spelen in het leven van ‘Ted’ - zoals vriend en vijand hem noemde. Een paar maanden eerder lag de wereld nog aan zijn voeten. Op 27 januari steunde hij, geïnspireerd door de hoop die hij belichaamt, de kandidatuur van Barack Obama voor het presidentschap. “Het mooiste wat we in het verleden en het heden hadden gehoopt, kwam hier samen”, schrijft Kennedy in zijn postume biografie True Compass. “‘Het is tijd voor een nieuw soort leiderschap’, zei ik tegen de juichende massa, terwijl de echo van mijn vermoorde oudere broer John F. Kennedy opklonk: ‘Zeg het voort aan vriend en vijand dat vanaf hier en nu de fakkel is doorgegeven aan een nieuwe generatie Amerikanen...’” Deze snelle opeenvolging van succes en noodlot symboliseerde het leven van Ted en zijn familie, de belangrijkste politieke dynastie van de twintigste eeuw, waarover zijn biografie een historisch inzicht verschaft, want “mijn verhaal is hun verhaal en hun verhaal is het mijne”.

De clan

Geen clan zonder stamvader. Geen Kennedy’s zonder Rose Fitzgerald (1890-1995) en Joseph Kennedy (1888-1969), die volgens Ted door “de oude Yankeemachthebbers” nooit helemáál als gelijke werd geaccepteerd. “Hij zou altijd eerst een ‘Ierse katholiek’ blijven en pas daarna een individu zijn. ‘Ik ben hier geboren. Mijn ouders zijn hier geboren. Wat moet ik in vredesnaam doen om Amerikaan genoemd te worden?’, brieste hij toen hij in de krant weer eens ‘Ier’ genoemd werd. Zijn overtuiging dat ‘Boston geen plaats was waar je Iers-katholieke kinderen wilde grootbrengen’ vormde voor het gezin de aanzet tot de zelfgekozen verbanning uit de stad (naar Cape Cod).” Ted groeide er na zijn geboorte op 22 februari 1932 op als jongste van negen kinderen. Niets kwam hij tekort. Zijn vader had briljant gespeculeerd op de aandelenmarkt en investeerde in de nog jonge filmindustrie van Hollywood en de politiek. Joe Sr. schopte het eind jaren dertig tot VS-ambassadeur in Londen. Ted herinnerde zich vooral de galabals waar zijn oudere zussen Kathleen en Rosemary over de rode loper naar de koningin stapten voor een perfecte buiging.Het was geen pose dat de Kennedy’s zich gedroegen als een Europese dynastie, en in de pers werden afgeschilderd als een soort van ‘modern Camelot’. Ze groeiden er in op. “Voor Bobby (Robert) en mij werd al die pracht en praal op den duur gewoon”, schrijft Ted, die op 9-jarige leeftijd zijn eerste politiek feit meemaakte: zijn vader nam ontslag omdat hij het niet eens was met president Roosevelt dat Amerika mee moest doen aan de oorlog. Over het vermeende antisemitisme van zijn vader rept Ted in de biografie met geen woord. Wel over hoe de oorlog het gezin uiteendreef. “De zomer van 1941 was het laatste jaar dat ons gezin voor het laatst bijeen was.”Ted keek op naar zijn oudere broers Joe Jr., John Fitzgerald (Jack) en Robert (Bobby). “Noem het maar ‘heldenverering’”, schrijft hij. “Competitie ligt in Amerika natuurlijk aan de basis van succes. Als ik aan mijn drie broers denk en aan wat zij al bereikt hadden toen ik nog maar een kind was, dan dringt de gedachte zich soms bij me op dat ik mijn leven lang niets anders heb gedaan dan een achterstand inlopen.” Joe Jr. stopte een veelbelovende politieke carrière in de ijskast om als piloot deel te nemen aan de Tweede Wereldoorlog. Hij sneuvelde, het eerste sterfgeval van een tragische reeks. Korte tijd later sneuvelde zijn schoonbroer Billy, man van Kathleen (Kick), aan het front in België. Kick stierf op 28-jarige leeftijd in 1948 in een ongeval met een vliegtuigje in Zuid- Frankrijk.Maar, op last van Joseph mocht niemand de Kennedy’s op tranen betrappen. “We hebben heel zelden in het openbaar gehuild”, schrijft Ted. “Volgens mij was het een consequente uitvoering van Joseph Kennedy’s aloude uitspraak: ‘In dit huis wordt niet gehuild.’” Doordrongen van de levensfilosofie dat elke dag de laatste kon zijn tartten de Kennedybroers het lot. “Bijna elk jaar namen we samen deel aan de zeilregatta van Edgartown. Een jaar was Jack te laat, maar net voor de start scheerde hij met zijn vliegtuig over onze zeilboot. Zes minuten later kwam hij aan boord. We wonnen de race.”

Vuurdoop in de politiek

Tijdens zijn studentenjaren in Harvard (1950-’58) maakte Ted het bont. Begin jaren vijftig liet hij zich bij een tentamen Spaans door een vriend vervangen. Het bedrog werd ontdekt. Ted werd een jaar geschorst en deed legerdienst. Nadien nam hij sportief weerwraak, door na het afronden van zijn studies aan Harvard een rechtendiploma te halen aan de Virginia Law School. Zijn vuurdoop in de politiek kreeg hij in 1958. Ted vloog in staten als Arizona alleen rond in een gehuurd vliegtuigje om in de voorverkiezingen campagne te voeren voor JFK. In een dorp werd hij gedwongen om te landen in een meter sneeuw om vervolgens op zijn meeting in een naburig wegrestaurant voorzitters uit de streek te ontmoeten - drie man sterk. “Ik had het gevoel dat ik het Westen aan het veroveren was, één Democraat per keer.”In de echte campagne worden de broers dichter bij elkaar gebracht door een gemeenschappelijke vijand: de Republikeinse aanvallen op Jacks katholieke geloofsovertuiging. Voor altijd maken ze een einde aan de identiteitscrisis van hun familie. “Op 12 september 1960 overdondert JFK in Houston een vergadering van protestantse dominees uit het Zuiden. Hij was niet de katholieke kandidaat voor het presidentschap, vertelde hij; hij was de Democratische kandidaat die toevallig katholiek was.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234