Maandag 06/12/2021

Crisis

In Griekse ziekenhuizen is er zelfs voor de meest basale benodigdheden geen geld

Een dokter helpt haar patiënt in het Sotiria-ziekenhuis in Athene. Beeld An-Sofie Kesteleyn
Een dokter helpt haar patiënt in het Sotiria-ziekenhuis in Athene.Beeld An-Sofie Kesteleyn

Griekenland geeft na alle bezuinigingen nog maar 3 procent van het bbp uit aan gezondheidszorg. Dat is te merken in de noodlijdende instellingen.

De 75-jarige longpatiënt Thodoros Petmezas stapt uit zijn ziekenhuisbed, spuit een beetje ontsmettingsmiddel op een doekje en schuifelt door de ziekenzaal. Het slangetje van zijn beademingsmachine is net lang genoeg om de tafel te kunnen poetsen. "Ik ben graag in een schone omgeving", zegt de patiënt. "Helemaal als ze zo het eten komen brengen."

De stoelen waarop zijn bezoek zit, hebben ze zelf meegenomen en ook de lakens van de patiënt komen uit eigen huis. "Mijn man ligt hier al een week en het bed was nog altijd niet verschoond", klaagt de vrouw van Petmezas' buurman in de zaal van dit Atheense ziekenhuis.

Een zaal verderop bracht de schoonbroer van een kankerpatiënte twee van de drie medicijnen voor zijn schoonzus mee. Het ziekenhuis had ze niet meer. In de hoek van de zaal heeft een patiënt zelfs zijn eigen verpleegster meegenomen.

De Griekse openbare ziekenhuizen zijn zo hard geraakt door de crisis dat voor de meest basale benodigdheden geen geld meer is. Patiënten nemen bijna alles zelf mee, van rollen toiletpapier tot privéverplegers. Als ze er tenminste nog het geld voor hebben.

"Je kunt rustig spreken van een gezondheidscrisis", zegt Meropi Mantaiou (53), arts op de longafdeling van het Sotiria-ziekenhuis in Athene. "We hebben niet alleen een gebrek aan personeel en instrumenten, maar ook het probleem dat veel Grieken geen zorgverzekering meer kunnen betalen. Ze zijn bang voor de ziekenhuisrekening en komen niet of veel te laat. We zien kankerpatiënten aankomen in het allerlaatste stadium, wanneer we niet meer kunnen opereren. En de bom moet nog barsten, want veel mensen enten hun kinderen niet meer in."

undefined

35.000 patiënten per jaar

Cardioloog George Vichas zag een kind van vijf sterven omdat er niet op tijd geld werd gevonden voor een operatie van het zieke kinderhartje. "Gezondheid is een mensenrecht", zegt Vichas. "Het is belangrijker dan het betalen van de rente over onze schulden."

Sinds de bezuinigingen die Griekenland de afgelopen jaren doorvoerde, is het budget voor de gezondheidszorg gedaald naar minder dan 3 procent van het bruto binnenlands product. "In Duitsland is het meer dan 10 procent", zegt cardioloog Vichas. "De openbare ziekenhuizen waren voor de crisis slecht, maar de hervormingen hebben het alleen erger gemaakt. Wij hebben in ons openbare ziekenhuis bijvoorbeeld geen apparatuur om hartonderzoek uit te voeren. In plaats daarvan betalen we privéklinieken."

Vichas zit in de adviesgroep die de nieuwe minister van Gezondheidszorg adviseert over hervormingen. Zijn allereerste advies is meer geld uitgeven. "De zorg moet toegankelijk zijn voor alle Grieken, of ze nu een verzekering hebben of niet", zegt Vichas. Hij heeft een kliniek opgericht waar Grieken zonder verzekering gratis artsen kunnen zien en hij ontvangt daar inmiddels 35.000 patiënten per jaar.

Patiënten zitten al een uur van te voren in de wachtkamer als de sociale apotheek er medicijnen uitdeelt. "Een zorgverzekering kost 200 euro per maand", zegt de failliete meubelmaker Christos Stamatocoulos (55), terwijl hij op de medicijnen voor zijn hoge bloeddruk wacht. "Dat geld heb ik niet. En als ik nu zou moeten worden geopereerd, zou ik het niet kunnen betalen."

Ook het Sotiria-ziekenhuis is klant bij de sociale apotheek, vertelt dokter Meropi Mantaiou, want het ziekenhuis komt geregeld medicijnen tekort. Patiënten klagen er dat ze uren moesten wachten toen ze aankwamen en dat hun onderzoeken zijn uitgesteld omdat er te weinig ambulances zijn om ze naar andere ziekenhuisgebouwen te brengen. "Zelfs als iemand met een longontsteking binnenkomt, duurt het negen uur voordat we hem in een bed hebben", zegt Mantaiou. "Per 43 patiënten hebben we misschien een of twee verpleegkundigen. Ik zou zeker het dubbele aantal willen hebben."

undefined

50 euro per dienst

Aan de deuren van de zalen hangen bordjes met een waarschuwing: wie zelf een verpleegster wil inhuren, moet dat via de door het ziekenhuis aangewezen diensten doen. Anders schakelt het ziekenhuis de politie in. Privéverpleegsters waren al een gewoonte in Griekenland, maar door de crisis is het aantal illegale - vaak onopgeleide - verpleegsters volgens dokters gestegen. Vrouwen uit onder andere Georgië, Roemenië en Bulgarije doen zich al voor 50 euro per dienst voor als verzorgende familieleden van de patiënt.

Hoofdverpleger van de longafdeling Giorgios Koutsokanasis durft niet te zeggen hoeveel het er bij hem zijn. "Het is niet mijn taak om die vrouwen te ontmaskeren en als ik het vermoeden heb dat iemand een illegale verpleger is, doe ik er niets aan. Daar heb je de politie voor."

Bij zeldzame politieacties tegen de illegale verpleegsters blijkt dat ze zelden over de juiste opleiding beschikken, maar in het Sotiria-ziekenhuis fluisteren arts-assistenten dat het misschien maar goed is dat ze er zijn. "Wij hebben geen tijd om de poep van de patiënten op te ruimen", mompelt een arts met donkere wallen onder haar ogen. "En dat is al vaak genoeg voorgekomen."

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234