Zondag 07/03/2021
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

Standpunt

In geen enkel ander politiek domein is de kloof tussen wat beloofd en wat geleverd wordt zo groot als in de staatshervorming

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Het opiniestuk dat Sven Gatz, de liberale Brusselse minister van Financiën, voor deze krant schreef, zal menig niet-Brusselaar boos maken. Gatz gaat in op het idee van PS-voorzitter Paul Magnette om de hele Belgische federale staatsvorm met overlappende gewesten en gemeenschappen op te doeken en te vervangen door een federalisme met vier evenwaardige gewesten: Vlaanderen, Wallonië, Brussel en Duitstalig België. 

Prima, zegt minister Gatz nu, maar als de gemeenschappen zich terugtrekken uit de hoofdstad, dan moeten hun middelen wel in Brussel blijven, zodat de inwoners van de stad kunnen blijven rekenen op hetzelfde niveau van onderwijs, zorg of cultuurbeleving. Dat is nog niet alles. Gatz meent ook dat Brussel, als economisch hart van het land, recht heeft op een groter deel van de inkomsten uit de personenbelasting van al wie binnen het Hoofdstedelijk Gewest werkt.

Lees ook:

Brussel vraagt meer geld bij staatshervorming: ‘Laat een deel van de middelen die hier gegenereerd worden terugvloeien’

De reacties zijn voorspelbaar. Hoongelach zal de boventoon voeren. Alweer zal Brussel voorgesteld worden als een institutioneel hellegat, een bodemloos gat waarin miljarden belastinggeld verdwijnen zonder dat er wat goeds uit voortkomt. In Wallonië zal de tegenkanting overigens minstens zo virulent zijn. De Franse Gemeenschap zit op droog zaad, animo om Brussel een financieel plezier te doen, is er onbestaande. 

Dat is best jammer. Kritiek op de opgezwollen en stuitend inefficiënte Brusselse bestuursniveaus is terecht. Maar de vraag om de federale indeling én financiering van de staat ten gronde te vereenvoudigen, te verhelderen en te verrechtvaardigen, is wel degelijk terecht. Ook weer in deze coronacrisis is gebleken dat niet alleen Brussel maar de hele federale staat met al zijn onderafdelingen niet naar behoren werkt. Een hervorming op rationele gronden in plaats van op basis van ideologische emoties zou dus nuttig zijn. Maar dat gaat er ook dit keer vast en zeker weer niet van komen. 

In geen enkel ander politiek domein is de kloof tussen wat voorgespiegeld wordt en de uiteindelijk geleverde bestuurskwaliteit zo groot als in dat van de staats(her)vorming. Al een halve eeuw lang gaat een groot deel van de politieke energie naar institutionele kwesties. Het resultaat is, zo blijkt ook nu weer, schimmig. Als boze stiefzussen in een sprookje zitten de gemeenschappen en gewesten naijverig naar elkaar te kijken, hulpeloos evenwel zodra de nood aan de man is.

Op geen enkel moment in deze crisis hebben de gemeenschappen in dit land getoond dat hun autonome bevoegdheid over Welzijn hun burgers ook werkelijk meer welzijn heeft gebracht toen dat hoogst noodzakelijk was. Dat probleem oplossen heeft misschien voorrang voor we die politici die als verwende kinderen alweer ‘meer, meer, meer’ bevoegdheden eisen, hun zin geven. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234