Maandag 09/12/2019

In één week 1.700 incidenten met medicijnen in rusthuizen

Bijna 9.000 bewoners, ofwel 12 procent van een totaal van 74.673 gescreenden, was in mei vorig jaar betrokken bij een val in een woon-zorgcentrum. Beeld Franky Verdickt

In één week waren er in de 756 Vlaamse woon-zorgcentra vorig jaar bijna 1.700 incidenten met medicijnen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Agentschap Zorg en Gezondheid. Wellicht ligt het werkelijke aantal nog hoger, want één op de tien personeelsleden in een rusthuis zegt het afgelopen jaar onder druk te zijn gezet om een incident niet te melden. 

Tussen 14 en 20 juni 2016 kreeg 2,3 procent van 73.940 gescreende Vlaamse rusthuisbewoners, 1.690 bejaarden, te maken met een “medicijn­incident”. Dat wil zeggen dat ze een verkeerde dosis innamen, de medi­cijnen op een verkeerd tijdstip namen, verkeerd toegediend kregen of zelfs de verkeerde medicijnen kregen. De cijfers staan in het sectorrapport over de kwaliteitsindicatoren in Vlaamse woon-zorgcentra. Ze gaan over de eerste helft van 2016 en werden gisteren gepubliceerd. Het is de eerste keer dat de Vlaamse overheid zoveel gegevens heeft kunnen verzamelen. 

Opvallend is hoezeer de cijfers uiteenlopen, bijvoorbeeld bij de gegevens over valincidenten. Bijna 9.000 bewoners, ofwel 12 procent van een totaal van 74.673 gescreenden, was in mei vorig jaar betrokken bij een val in een woon-zorgcentrum. Maar sommige centra menen dat slechts 3,9 procent van hun bevolking eens is gevallen, andere geven 20,9 procent aan. 

Verantwoordelijkheidszin

Wanneer het perso­neel in de 756 erkende woon-zorgcentra in Vlaanderen dergelijke voorvallen opmerkt, dan moet het die melden. “Maar als een instelling haar cijfers beter wil voorstellen dan ze zijn, dan kan dat”, geeft Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid toe. “We verplichten hen om hun cijfers te regis­treren, maar we kunnen niet controleren of dat tot in de details correct gebeurt. Daarvoor rekenen we op hun verantwoordelijkheidszin.”

Dat dat lang niet altijd gebeurt, blijkt uit een enquête die de christelijke vakbond ACV in de loop van 2016 heeft uitgevoerd bij 1.141 personeelsleden van de rusthuizen. Daarbij zegt één op de tien ondervraagden dat ze het afgelopen jaar onder druk zijn gezet om een bepaald incident of een probleem met zorg­kwaliteit voor zich te houden. Over welke inci­denten het ging en hoe zwaar die waren, is niet bekend. 

Geen gêne

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) verwijst voor een reactie door naar zijn administratie. Die benadrukt dat een hoog percentage van incidenten niet wil zeggen dat de zorgkwaliteit in een centrum per definitie minder hoog is. Het kan zijn dat er gewoon zorgvuldiger wordt omgesprongen met gegevens of dat de populatie val­gevoeliger is, zegt Moonens.  “De bedoeling is dat woon-zorgcentra kunnen ver­gelijken en zien waarin ze beter kunnen worden.” Er zijn dan ook geen streefcijfers of sancties verbonden aan bepaalde resultaten. Voorlopig worden de  gegevens ook niet per centra publiek gemaakt, zoals bij ziekenhuizen wel het geval is. Toch zijn veel rusthuizen duidelijk beducht voor een slechte naam. 

“Nergens willen ze graag te boek staan als ‘die instelling met veel incidenten’”, zucht Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder van koepelorganisatie Zorgnet-Icuro. Maar dat vindt hij geen reden om incidenten achter te houden. “Alleen als een zorginstelling weet wat er verkeerd is gelopen, kan zoiets in de toekomst worden vermeden.”

Degadt pleit er daarom voor om incident­meldingen als iets positiefs te zien . “In Nederland heeft men dat goed begrepen, daar bestaat geen enkele gêne over wat er allemaal misgaat. Net omdat er zoveel uit geleerd wordt. Die cultuur moeten wij ook kunnen installeren.”

87 procent van het zorgpersoneel zegt dat rusthuisbewoners niet de nodige zorg krijgen. "Tijd om gewoon even te praten met de bewoners, heeft het personeel niet, laat staan om mensen bij te staan in lastige situaties." U leest er meer over in de pluszone van De Morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234