Donderdag 13/08/2020

In een straat met meerdere kroegen komt een massa volk, de eenzame kroeg verdwijnt

Beeld Bernd Uhlig / De Munt

Kurt Van Eeghem is radiopresentator en operakenner.

Het hing al een tijdje in de lucht, het Nationaal Orkest van België (NOB) gaat fusioneren met het Orkest van de Muntschouwburg. Minister Reynders (MR), bevoegd voor beide federale orkesten, gaf in dit voorjaar de opdracht aan Jean-Marie Blanchard, oud-directeur van de Opera van Genève, om de werking van deze orkesten te onderzoeken en dat was niet met de bedoeling om méér middelen naar de klassieke muziek te draineren.

Deze 'consultant' laat weten, en ik citeer, "dat alleen wederzijdse toenadering van de twee orkesten een toekomst kan waarborgen en", gaat hij verder "onder de allesbepalende voorwaarde dat die het artistieke aspect stimuleert". De man heeft jarenlang een operahuis geleid dat zowat dubbel zoveel middelen mag spenderen als de Munt. Zijn conclusie is duidelijk een voorbeeld van verhullende 'newspeak', want het samenvoegen zal op termijn tientallen banen kosten. Naakte ontslagen komen er niet, maar wie dicht bij zijn pensionering staat, ziet ook meteen zijn pupiter uit het orkest verdwijnen.

Vooral het Muntorkest verwacht zo'n 'natuurlijke' uitstroom, de jongeren bij het NOB kunnen zich best al wat omscholen naar de operapraktijk. Ook de voortreffelijke conservatoriumstudenten kijken beter uit naar emplooi over de grens, want deze samenvoeging maakt hun toekomst in eigen land onmogelijk.

Kurt Van Eeghem.Beeld Thomas Vanhaute

"Het nieuwe orkest zal groot genoeg zijn om tegelijk verschillende opdrachten te kunnen uitvoeren", zegt huidig intendant van het NOB Jozef De Witte. Hij maakt zich sterk dat men, bijvoorbeeld, nog steeds de kandidaten van de Elisabethwedstrijd zal kunnen begeleiden tijdens hun finaleweek om ondertussen met een barokformatie of een hedendaags ensemble in de Munt een opera te spelen.

Toch kunnen we er niet omheen, de oefening van de heer Blanchard is er gekomen omdat de beschikbare portefeuille steeds kleiner is. Te weinig om de toekomst van twee volwaardige symfonische ensembles te garanderen.

Dan is het een magere troost dat de Munt terug barokopera's zal kunnen aanbieden, dat er een componist in residentie wordt aangetrokken, dat men via een orkestacademie jonge muzikanten speelkansen zal geven. Allemaal mooie schaamlapjes die de oefening van de minister wat opsmukken, maar ondertussen vooral de verschraling maskeren.

Een verschraling die nog maar eens bovenop alle eerdere saneringen in de sector ervoor zorgt dat ons land, alles samen, nog drie symfonische orkesten, twee opera-orkesten en dit nieuwe orkest met gemengde opdracht overhoudt. "Ja maar", hoor ik overheden mopperen, "de belangstelling voor het grote klassieke repertoire gaat achteruit", "we zetten de tering naar de nering" of ook "we kunnen meer doen met minder". Maar wat was er eerst, de kip of het ei? In een straat met meerdere kroegen komt een massa volk, de eenzame kroeg verdwijnt.

Als we naar de ons omringende landen kijken, komt België, goed voor dik 11 miljoen inwoners, belabberd uit de vergelijking. Een stad als Berlijn, goed voor nauwelijks een derde van dat aantal inwoners, telt meer orkesten. De zalen zitten er propvol, het niveau is uitzonderlijk, de internationale uitstraling immens. De Berliner Philharmoniker, de Berliner Staatskapelle, het Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin en zo kan ik nog even doorgaan, om uiteindelijk bij de orkesten van de operahuizen terecht te komen, ze zorgen er samen voor dat de klassieke muziek hoog in aanzien staat en met 'viel Erfolg' leeft en blijft leven.

Het is treurig te moeten melden dat we in alles wat met kunst te maken heeft, en zeker wat de muziekpraktijk betreft, ondertussen het zieke, zwakke broertje van Europa zijn geworden. Voor wie nog wil saneren, het wordt zoetjesaan heel moeilijk, want waar niets meer is, kun je ook niets meer schrappen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234