Donderdag 19/09/2019

IN EEN NOTENDOP

Het is hoe dan ook een ellende om een Yates-personage te zijn, schrijft Christophe Vekeman in het wervend bedoelde voorwoord van Voorbije liefdes, (Young Hearts Crying, 1984) van Richard Yates (1926-1992). De auteur kreeg pas na zijn dood bekendheid, met name door het verfilmde Revolutionary Road. Hij blinkt ook in deze late roman uit in het beschrijven van teleurstellingen: 'Ze vond zoveel manieren om te zeggen dat hij fantastisch was, dat hij het misschien was gaan geloven, als hij niet de verlaagde eigendunk had moeten voelen die impliciet was aan het werk van elke dag.'

'Vreemdeling of hier geboren, u bent onderworpen aan Onze Wetten', krijgt de vluchteling Ranède te horen, die in een stad belandt waar de bevolking zucht onder voortdurend wisselende wetten, die door één man worden uitgevaardigd vanuit het Regeringspaleis.

Zo gaat het eraan toe in De ongewisse stad, een roman uit 1950 van J.M.A. Paroutaud (1912-1978). De vader van de auteur stierf toen hij 6 was, schrijft vertaalster Mirjam de Veth in het nawoord, en ze citeert: 'daarvoor was er nooit vrolijkheid in huis en daarna waren er alleen maar tranen'. De ongewisse stad is een cultboek in Frankrijk. George Coppens van uitgeverij Coppens & Frenks is gestopt met zijn prachtige uitgaven van onbekende auteurs, reden waarom hij de uitgeversnaam voor deze eenmalige comeback heeft veranderd in 'De laatste snik'.

De enige man in Nederland die weet hoe een varken een banaan eet. Zo noemt A.L. Snijders zichzelf in dit bundeltje beschouwingen waarin de auteur zijn liefde voor het varken bekent. De titel verwijst naar de naam van 'het vriendelijkste varkentje dat ik ooit bezat', een afscheidscadeau van 21 examenkandidaten van de politieschool waar Snijders leraar Nederlands was. Veel genoeglijke observaties, maar ook harde woorden over George Orwell, wiens Animal Farm het woord 'pig' in een scheldwoord veranderde.

De Tsjech Pavel Juráček (1935-1989) werd filmmaker, maar als twintiger schreef hij de verhalen voor de bundel Een straat zonder ambitie. In 'Je hebt van die momenten' uit 1958 stoot een jongeman zijn telefoonbotje aan een lantaarnpaal, springt misselijk van de pijn een tram in en wordt dan aangesproken door een jonge vrouw die hem wil helpen. Als het weer beter met hem gaat, wil hij het niet meer over het incident hebben. Maar dan voelt het meisje zich verdrietig - daarnet zag hij er nog als een arme kleine jongen uit. Nu niet meer: 'Zoals wanneer het boek dat je mooi vond uit is. Ze wilde het zeggen, maar ze dorstte het niet meer.'

Juan Villoro noemt Mexico een land waar carnaval en ondergang naast elkaar bestaan. Samen met Lydia Cacho, Sergio González Rodríguez, Anabel Hernández, Diego Enrique Osorno, Elena Poniatowska, Emiliano Ruíz Parra en Marcela Turati schreef hij Het verdriet van Mexico. De andere auteurs zijn schrijvers en journalisten, net als Villoro, en ze schetsen een beeld van Mexico als epicentrum van de internationale drugshandel, waar de afgelopen jaren meer dan honderd journalisten zijn vermoord of verdwenen.

Een stijve, wereldvreemde, eenzelvige asceet is Piet Mondriaan (1872-1944) vaak genoemd. Maar Hans Janssen, hoofdconservator van het Gemeentemuseum Den Haag, biedt in Piet Mondriaan - een nieuwe kunst voor een ongekend leven een portret van een warmbloedige schilder 'die open opvattingen had over liefde en huwelijk, vele vrouwen begeerde en liefdesaffaires kende, maar uiteindelijk maar één echte passie had: het schilderen'. In zijn inleiding bij de door Els Kerremans fraai vormgegeven biografie bekent Janssen dat hij hier en daar 'de grens naar de fictie' overschrijdt en gebeurtenissen inkleurt 'op een manier die de gelijkenis met de roman opzoekt'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234