Zaterdag 10/04/2021
Vrachtwagens schuiven aan op de M20-autoweg.

ReportageGroot-Brittannië

In Dover komen brexit en covid samen in monsterfiles: ‘Een ondenkbare ramp’

Vrachtwagens schuiven aan op de M20-autoweg.Beeld Getty Images

Zondagavond sloot Frankrijk de grenzen met Groot Brittannië uit angst voor de nieuwe, besmettelijke coronavariant die er circuleert. Aan de andere kant van het Kanaal, in Dover, is absolute verkeerschaos uitgebroken. Honderden truckers weten niet waarheen.

Patryk heeft er schoon genoeg van. Luid claxonerend rijdt de Poolse chauffeur maandagmiddag met zijn vrachtwagen vol meubilair rondjes over de minirotonde bij de gesloten toegang van de haven van Dover. “What’s this?” schreeuwt hij vanuit zijn geopende raam, gevolgd door een hartstochtelijk “Fuck you” nadat verkeersregelaar Carol heeft gezegd dat de Fransen de grens twee dagen lang hebben dichtgedaan. Vanuit het Cliff Court-hotel komt een woedende vrouw in ochtendjas toegerend. “Shut up, idioot! De mensen slapen.”

Het tafereel, dat niet zou misstaan in een film van Jean-Luc Godard, past bij de levendige dag die volgde op het besluit van Frankrijk en veel andere Europese landen om het Verenigd Koninkrijk als een paria te beschouwen, een melaatseneiland, in een poging om verdere verspreiding van het supervirus tegen te gaan. Overvallen door het Franse besluit is het Britse kabinet in spoedoverleg bijeengekomen, terwijl het pond verder kopje-onder gaat en in de Britse supermarkten weer eens een jacht is ontstaan op pasta, melk en toiletpapier.

Op de dag waarop de planeten Saturnus en Jupiter samenkomen, komen ook brexit en covid met elkaar in botsing. Terwijl er in binnen- en buitenland paniek is over de besmettelijke covidmutatie zijn de onderhandelingen over een handelsakkoord in limbo geraakt. De Schotse premier Nicola Sturgeon en de Londense burgemeester Sadiq Khan pleiten ervoor de overgangsperiode uit te stellen. Nigel Farage, brexiteer van het eerste uur, stelt juist dat het moment voor een no-deal ideaal is nu het Verenigd Koninkrijk toch al in een isolement is geraakt.

Dupe

Nergens is deze botsing beter zichtbaar dan aan de voet van de witte kliffen van Dover. ‘Franse grenzen dicht’ staat in kapitalen op een elektronisch bord. “Twee dagen gesloten! 48 uur! Draai alstublieft terug!” klinkt het uit de mond van Securitas-medewerkster Carol, die de weinig benijdenswaardige taak heeft vrachtwagens uit alle hoeken van Europa – Polen vooral – tegen te houden. Alleen vrachtwagenchauffeurs die verse vis vervoeren, mogen in de haven zelf wachten totdat er weer een veerboot vaart. Aan een van de huisjes bij de haven wappert een EU-vlag.

Een trucker ontbijt maandagochtend bij zijn vrachtwagen op een parking in de Britse havenstad Dover. Net als honderden collega’s is hij gestrand. Beeld Getty Images
Een trucker ontbijt maandagochtend bij zijn vrachtwagen op een parking in de Britse havenstad Dover. Net als honderden collega’s is hij gestrand.Beeld Getty Images

De autowegen naar zowel Dover als Folkestone, waar de Kanaaltunnel begint, staan vol met vrachtwagens, net als het oude vliegveld Manston. Dat was al het geval voordat het Kanaal dichtging. Met oog op de snel naderende brexit proberen bedrijven snel goederen van en naar Groot-Brittannië te vervoeren. Het helpt niet dat covid het personeelsbestand in de havens heeft gereduceerd. Uitgerekend Kent, het graafschap dat de meeste gevolgen ondervindt van de brexit, is op dit moment de zwaarst getroffen coronastreek van Engeland. Hier dook ook de supermutant van het coronavirus op.

Niet alleen vrachtvervoerders zijn de dupe. Van Duitse campers tot volgestouwde Bulgaarse Volkswagens: alles moet terug. “Wat moet ik nu? Weet jij wanneer we de boot op kunnen?” vraagt de radeloze Costel, een 34-jarige Oekraïner die met zijn transitbusje is gestrand. Met vier bevriende bouwvakkers en een stapel bedden is hij op weg naar Tsjernihiv. “Ik maak die reis elke twee weken, maar dit is een ondenkbare ramp. Ben ik voor Kerstmis thuis?” Het helpt niet dat alle kroegen en restaurants in Dover dicht zijn, inclusief The Last Pub in the Civilised World.

Boris Johnson

In die beschaafde wereld, ondertussen, krijgt Boris Johnson van vriend en vijand kritiek.

In The Times beschuldigt zijn oud-medewerker Clare Foges hem ervan te vaak beloften te maken die hij niet kan nakomen, of het nu gaat om brexit of een covidbestendige kerstviering. In The Daily Mail verwijt patholoog John Lee de premier “hysterisch” te hebben gereageerd op de mutatie. Commentator Gideon Rachman spreekt het vermoeden uit dat de regering het supervirus heeft gebruikt om een groot deel van het land op slot te doen en de ongekende reactie van buurlanden te hebben onderschat.

Na de paniek van zondag volgt er een dag later bezinning op diplomatiek niveau. Europese landen willen het vrachtvervoer gaan ontzien bij de reisbeperkingen. Brussel zal aanbevelingen doen over mogelijke uitzonderingen op het reisverbod voor personen en voor de repatriëring van gestrande reizigers. Tijdens een persconferentie probeerde Johnson de problemen in Dover te relativeren door te stellen dat slechts een klein deel van de voedselimporten via Kent het land binnenkomt. De Britten laten vrachtwagens toe, maar chauffeurs zijn bang om vervolgens te stranden op het eiland.

Macron

Frans president Emmanuel Macron wil de grens pas openen als alle inreizenden een covidtest ondergaan, wat een flinke logistieke opgave is voor de Britten. Eurosceptici vermoeden dat er achter het Franse verbod op vrachtvervoer ook een politiek motief schuilt. Van Macron is bekend dat hij de grote hardliner is bij de brexitonderhandelingen. Hij is ervan overtuigd dat de gevolgen van een no-deal zo groot zullen zijn dat de Britten begin komend jaar terugkeren aan de onderhandelingstafel, een illusie armer.

Van een grote omslag in het denken over de brexit is vooralsnog geen sprake, al beginnen sommige brexiteers te twijfelen. Onder de plaatselijke ramptoeristen die komen kijken in het miezerige Dover bevindt zich George, een bewoner van een nabijgelegen opvangpension voor daklozen. De vijftiger – platte pet op hoofd, mondkapje voor het gezicht en fototoestel hangend op de borstkas – vertelt uit onvrede met alles en nog wat, immigratie vooral, voor de brexit te hebben gestemd. “Maar ik denk dat ik de gevolgen heb onderschat”, zegt hij, kijkend naar de vrachtwagencarrousel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234