Dinsdag 09/08/2022

In Dotcom Valley regent het ontslagen

Het cynisme in de internetsector neemt toe

Ooit waren ze de helden van de nieuwe economie, nu verzamelen ze op werklozenparty's om mensen te ontmoeten en misschien een nieuwe baan te vinden. De slachtoffers van het dotcombloedbad lijken zich momenteel nog te amuseren. Werkloos zijn is dan ook in de mode, iedereen is het. De meesten redden het alsnog financieel, maar hoelang nog?

Andrew Gumbel

Hoe sterft een dotcom? Eerst wordt de bedrijfsmasseur voor zijn diensten bedankt. Daarna droogt het gratis bier op vrijdag op. Sapjes en duur mineraalwater verdwijnen uit de koelkast op kantoor. Opeens mogen er geen koerierdiensten meer worden gebruikt. De werknemers krijgen te horen dat ze hun vrije dagen alleen op nationale feestdagen mogen opnemen. Daarna gaat het pas echt bergaf: geruchten over afvloeiingen, toenemende spanningen, wanhopige pogingen om bij het management in het gevlei te komen door de collega's een mes in de rug te steken.

"Je weet dat het er slecht uitziet als de directie mensen apart begint te nemen", zegt Patty Beron, een gewiekste veteraan van de grote internetavonturen van San Francisco. "Daarna is het alleen maar een kwestie van tijd tot je op kantoor komt en ontdekt dat je cd-romdrive vergrendeld is. Of misschien werkt je toegangskaart niet meer."

Ze weet heel goed waar ze het over heeft. Sinds ze haar hightechbaan kwijt is en haar vrienden met dozijnen tegelijk zijn ontslagen, organiseert Patty maandelijkse pink slip-party's (een pink slip is het Amerikaanse equivalent van ons C4-formulier). De nieuwste slachtoffers van het dotcombloedbad komen er samen om zich te troosten, mensen te ontmoeten en misschien een nieuwe baan te vinden. Het is een bizarre situatie. In de clubs en trendy restaurants waar tot enkele maanden geleden elke avond royale bedrijfsfeestjes plaatsvonden, komt hetzelfde publiek - jonge informatici, marketingmensen, projectmanagers, ontwerpers - op zoek naar werk.

De nieuwe werklozen hebben vaak leren mappen met zorgvuldig opgestelde cv's onder de arm en dragen badges met een rode stip, om herkenbaar te zijn voor potentiële werkgevers. Die laatsten hebben een groene stip op hun badge en delen kwistig naamkaartjes uit. Een spandoek maakt reclame voor de diensten van zieners en astrologen die je kunnen voorspellen waar je volgende loon vandaan zal komen. Een ondernemende ziel heeft een sandwichpaneel om haar hals gehangen. Overal wordt er gebabbeld: het schijnt dat de rekruteringsbedrijven weer mensen zoeken, dat er nog altijd vraag is naar ingenieurs, dat experts in bedrijfsontwikkeling een gat in de markt zullen vinden - over een maand of drie, vier, als de storm wat uitgewaaid is.

Het gekke aan deze party's is dat de mensen zich echt lijken te amuseren. Ze zijn zelfs een stuk vrolijker dan tijdens de feesten van het hoogtepunt van de boom. Ze lachen luider, drinken enthousiaster en maken veel meer kennissen. Het lijkt wat op de vreemde euforie die zwaargewonden voelen, net voor ze doodgaan. "Werkloos zijn is in de mode, want iedereen is het", zegt Debbie McGillis, een wat oudere consultant die het allemaal wel heeft gezien. "De meeste mensen hebben een gouden handdruk gekregen en voelen de pijn nog niet echt. Over een maand of wat zal dat anders zijn."

De cijfers zien er alvast niet goed uit. Challenger, Gray & Christmas, een rekruteringsbedrijf voor managers, heeft uitgerekend dat in de Verenigde Staten in december 2000 14.459 dotcommers hun baan verloren, en dat er in januari nog eens 12.828 ontslagen vielen. De eerste slachtoffers waren de internetwinkels en de sites met inhoud, die voor hun inkomsten afhankelijk waren van advertenties. Nu zijn de ondersteunende bedrijven aan de beurt, de consultants en de ontwerpfirma's. Vorige week sloot Disney zijn on-linedivisie en ontsloeg Amazon.com 15 procent van zijn personeel. Er waren afvloeiingen bij de internetservice van Barnes & Noble, bij de technologische nieuwssite Cnet en bij Infospace, een bedrijf dat ondersteuningsdiensten levert. Dat laatste noemde de ontslagen op een sinistere manier "herschikte middelen". Speelgoedverkoper Etoys heeft bekendgemaakt dat hij binnenkort gaat sluiten. Geruchten doen de ronde over massale afvloeiingen bij Yahoo!, dat net als de rest getroffen wordt door de instorting van de reclamemarkt.

Het cynisme neemt toe. Het internet is altijd een sector met een groot gevoel van zelfvertrouwen geweest: werkzekerheid, aandelenopties en astronomische lonen werden als vanzelfsprekend beschouwd. Nu zitten sommige werknemers van probleembedrijven de hele dag op de computer naar dvd's te kijken of te chatten, wachtend op het einde van de dag of op de ontslagbrief in de bus. Je voelt het cynisme aan de grapjes op het web ("Wat komt er na reorganisatie en consolidatie? Liquidatie.") en aan het leedvermaak waarmee de ondergang van gehate managementstructuren vaak wordt beschreven. Er wordt veel gespot met het jargon van de dotcoms, "een draadloos bedrijf dat in zelfexpressie gelooft", "een onderneming die strategische, creatieve en technologische oplossingen ontwikkelt voor de meest succesvolle digitale bedrijven ter wereld". Dat soort van taal lokte de durfkapitalisten aan.

"Het waren vooral holle slogans", zegt Debbie McGillis. De investeerders trapten erin omdat ze niet durfden bekennen dat ze er niets van snapten." Het cynisme breidt zich uit naar het topmanagement, zeker bij bedrijven waar ontslagen een kwartier vooraf worden bekendgemaakt en de slachtoffers door de mensen van de veiligheid naar de uitgang worden geleid. Het is niet uitzonderlijk dat men de computers van werknemers in beslag neemt en hun harde schijf uitvlooit, op zoek naar bewijzen van loslippigheid, kwestie van een ontslag om dwingende redenen te rechtvaardigen. "Je kunt je wel voorstellen hoe de sfeer bij ons is", zucht een dotcommer die nog werk heeft. "Gisteren waren we de helden van de nieuwe economie, vandaag staat de Gestapo aan de deur."

© The Independent

Vertaling: Bart Holsters

'Wat komt er na reorganisatie en consolidatie? Liquidatie'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234