Maandag 21/06/2021

'In dit milieu schrik je nergens van'

Jaren stond jurist Dirk De Vos (47) als vakbondsman op de barricaden om metaalarbeiders te verdedigen. Sinds vorig jaar neemt hij het bij ACV-Sporta op voor betaalde voetballers. Een rotjob, want meteen mocht hij zich omscholen tot specialist palliatieve zorg. Om meer werknemersleed te vermijden moet de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst 2003-2005 uitkomst bieden, maar al uit de ontwerptekst blijkt dat het vet van de soep is.

Frank van de Winkel

De ene Belgische profvoetballer verdient een paar honderdduizend euro per jaar, de andere heeft geen geld om de luiers van zijn kind te betalen. De eerste heet Genk-speler Wesley Sonck, de laatste Tony Eecloo. Eecloo kreeg bij KV Mechelen drie maanden geen loon meer en ondertekende vorige maand bij gebrek aan beter een contractje bij vierdeklasser Gistel.

Hoe is het mogelijk? Werkgever en werknemer hebben toch rechten en plichten? Zo is dat, maar toch zijn er mazen in het net. Daar wordt nu aan gewerkt: er is een nieuwe CAO op komst, want de overeenkomst van 1998, die verlengd is in 2000, loopt einde juni af. De weg naar een ideaal overleg is wel nog lang: er is weinig traditie en ook de langetermijnvisie ontbreekt soms. Het kippenhokgevecht, noemt het Nederlandse weekblad Voetbal International dit boksduel om de beste graantjes.

Hoe verlopen de onderhandelingen voor zo'n collectieve arbeidsovereenkomst?

Dirk De Vos: "In het paritair comité voor de sport overleggen werkgevers, werknemers en het ministerie van Werkgelegenheid met elkaar. We praten nu sinds een jaar over een nieuwe CAO, die op 1 juli ingaat en moet gelden tot 30 juni 2005."

Hoeveel voetbalprofs in België zijn er momenteel werkloos?

"Toch wel enkele tientallen, denk ik."

De profclubs moeten de Belgische en Europese licentie behalen, en om die reden besparen ze. Het gevolg is dat de lonen dalen en de spelers nog weinig te eisen hebben. Juist?

"Dat klopt grotendeels. Vergeet ook niet dat de economie wereldwijd moeilijke tijden beleeft. Het is wel overduidelijk dat het beleid dat de clubs voeren de oorzaak is van de problemen, en dat dus niet de spelers de grote schuldigen zijn."

Dat is een reden meer voor de spelers om een duit in het zakje doen. In Nederland leveren ze dit seizoen 10 procent in.

"Als De Morgen u morgen het dubbele aanbiedt van wat u nu verdient, zegt u dan neen? Wel dan. De algemene CAO voor werknemers in de privé- sector bepaalt dat de lonen kunnen stijgen met 5,4 procent, maar in het voetbal eisen we dat niet: we beseffen dat de crisis in onze sector die vraag uitsluit. (lacht) Dat maakt wel dat we voor de andere eisen wat harder op tafel zullen kloppen.

"Ik denk dat u die inleveringen bij buitenlandse clubs toch wel overroept. Bij Vitesse, de club van Bob Peeters en Gert Claessens, leveren de spelers 10 procent in op de premies en niet op hun basisloon. Maar wij zijn bereid om over alle thema's overleg te plegen, liefst met het oog op het sociaal statuut van de sportbeoefenaar. Bij die laatste onderhandelingen boeken we trouwens zeer moeilijk vooruitgang."

Stel dat het zover komt: zouden de best betaalde voetballers dan niet beter meer loon afstaan dan de doorsneeverdieners?

"Het is zo dat clubs te makkelijk grijpen naar rechtlijnige saneringen in de spelers- en andere lonen. Wie is daar de dupe van? De doorsneespeler, want die dreigt nog nauwelijks het minimumloon te krijgen. Ik heb het al meegemaakt dat spelers in de eerste klasse niet eens dat minimumloon verdienen van 18.810 euro bruto per jaar. Dat moeten we rechtzetten."

KV Mechelen, RWDM, Eendracht Aalst en Harelbeke zijn failliet, in vereffening of geschrapt. Voetballers van die clubs zijn financieel een vogel voor de kat, tenzij ze nog wat centen recupereren als de curator geld puurt uit de verkoop van de clubactiva.

"Inderdaad. De werknemers van het failliete Sabena hebben recht op een premie van het Fonds voor de Sluiting van Ondernemingen maar voetballers van failliete clubs niet. Er bestaat nu wel een nieuwe wet, maar de uitvoeringsbesluiten laten op zich wachten. Het is zelfs niet eens zeker dat voetballers volgens die wet recht hebben op een bijdrage! Voetballers kunnen sinds 23 september 1997 wel een werkloosheidsvergoeding krijgen, maar die is laag: in het beste geval 843 euro, maar meestal slechts 531 euro per maand. Wij pleiten er daarom voor dat de inhoudingen op de bijdragen voor de sociale zekerheid gebeuren op het totale loonbedrag. En niet langer op het minimumloon, zoals het nu het geval is."

U pleit ook voor een sociaal fonds, gestijfd door de clubs. Die zullen u graag zien komen. Waarvoor moet de spaarpot dienen?

"Het fonds kan dienen als inkomensgarantie, bijvoorbeeld om geld bij te passen bij de werkloosheidsvergoeding, en ook voor loopbaanbegeleiding, of om de periode te overbruggen waarop de spelers recht hebben op een werkloosheidsuitkering. De moeilijkheden bij KV Mechelen bewijzen hoe zinvol zo'n fonds zou kunnen zijn."

Als lid van uw vakbond zou ik me als werkloze voetballer bekocht voelen: veel hebt u nog niet verwezenlijkt.

"Veel voetballers voelen zich anders niet bekocht, zo blijkt uit de ledenaantallen die elk jaar toenemen. We investeren ook in een beperkte sector, hé (Sporta's kosten zijn groter dan de baten, FvdW). Tien jaar geleden was de relatie club-speler meestal ook nog koek en ei en deed de nood aan een vakbond zich veel minder voor. De openheid en vrijheid om naar een vakbond toe te stappen bestond toen eigenlijk niet eens. En er heeft ook niemand op tijd aan gedacht dat er slechtere tijden zouden kunnen komen."

Ook de rol van de voetbalbonden is van belang. Als het van hen afhangt, bleven ze een staat in de staat met eigen wetten en geen pottenkijkers.

"Inderdaad, ook het verenigingsrecht speelt een belangrijke rol: de verenigingen zoals de Belgische bond, Europese organisatie Uefa en wereldbond Fifa hanteren hun eigen regels. Sporttechnisch is dat normaal, maar soms zijn ze in strijd met het arbeidsrecht en dat kan niet."

"Neem nu dat een voetballer het oneens is met een beslissing. Als hij naar de burgerlijke rechtbank stapt, duurt het zeker anderhalf jaar voor er een uitspraak valt. Maar hij kan moeilijk die hele tijd niet spelen, want dan verdient hij niets. Dus houdt hij zijn mond en gaat hij stilzwijgend akkoord met dubieuze beslissingen.

"Een voorbeeld? Voor de bond zijn er drie soorten voetballers: amateurs, niet-amateurs en profs. Wel, dat levert enorme problemen op omdat er volgens het arbeidsrecht alleen betaalde en niet-betaalde arbeid bestaat. Het is duidelijk dat voetballers ook om deze reden een sociale achterstand hebben opgelopen."

Het opvallendste voorstel in de ontwerp-CAO is dat u vakantiegeld vraagt voor voetballers. Nogmaals: verdienen de spelers dan echt niet genoeg?

"Een voetballer is een werknemer zoals alle anderen. En de werkgevers mogen toch wel met iéts over de brug komen? Als het voorstel wordt aangenomen, is dat meteen het laatste onderdeel van de sociale zekerheid waarvan de voetballers eindelijk zullen genieten."

Ander voorstel: u wil beperkende voorwaarden opleggen aan clubs die hun spelers uitlenen.

"De profclubs moeten nu minstens twintig spelers in dienst hebben. Maar pakweg KV Mechelen krijgt voor volgend seizoen zeker geen licentie meer. De club moet zich van die licentieregels dus niks aantrekken, kan nu zijn spelers ontslaan en twintig spelers ontlenen. In dat geval hebben ze geen enkele speler meer onder contract. En: hoe minder spelers met een contract, hoe goedkoper. Dus: ontlenen maar. Dat kan toch niet?

"We pleiten er ook voor dat zowel de uitlener, de ontlener als de speler de leenovereenkomst tekent: de speler moet er toch ook mee akkoord gaan? Om hem gaat het namelijk. U denkt dat dit er altijd zo correct aan toegaat en dat de speler altijd vriendelijk gevraagd wordt of hij wel zin heeft om bij een andere ploeg te spelen? Wel, in dit milieu moet je van niets schrikken, hoor."

Wat de lonen betreft, pleit u voor een hoog basisloon en een zo laag mogelijk variabel loon.

"Heel wat spelers krijgen het minimumloon en moeten hopen op winstpremies om het beleg op hun boterham te verdienen. Als de ploeg goed draait en wint, is er geen vuiltje aan de lucht. Maar zodra de resultaten uitblijven, komen velen in de buurt van de minimumgrens."

In de ontwerptekst staat ook dat 'de speler maximale kansen moet krijgen om te spelen of te trainen in de A- of B-kernen'. U bent dus tegen C-kernen, de 'vuilnisbak' waarmee clubs hun overtollige spelers apart laten trainen en chanteren om zo snel mogelijk elders onderdak te zoeken.

"De spelers moeten maximale ontplooiingskansen krijgen om te werken, om dus zoveel mogelijk wedstrijden te spelen. Ik ben zeker tegen C-kernen. Een paritair comité heeft trouwens in een geschil met Harelbeke als advies uitgebracht dat C-kernen "niet voldoende werkgelegenheid" bieden. Ik raad clubs dan ook af om C-kernen op te richten, want juridisch hebben we met dit advies een stok achter de deur."

Hoe hoog schat u de kans is dat dit voorontwerp (zie ook kader) werkelijkheid wordt?

"Die kans is heel groot. Ik verwacht dat er niet veel problemen meer opduiken. Op 26 februari overleggen we opnieuw, ik ben toch wel in blijde verwachting."

Tot slot: was u niet liever bij ACV-metaal blijven werken? In uw nieuwe baan lijkt u de Amerikaanse president George Bush wel, die zijn land bij zijn persoonlijke vijand Irak populair wil maken als vakantieoord.

"Die vergelijking is toch wel overdreven. Ik doe beide banen graag, al is het duidelijk dat het sociale vangnet bij de metaalarbeiders beter is uitgebouwd. De metaal zal ik altijd in mijn hart blijven dragen, zeker de regio Vaartland, waarvoor ik gewerkt heb: dat is de streek Willebroek-Klein Brabant en de Rupel. Zeventien jaar heb ik er gewerkt. Keihard ging het er soms aan toe, maar een afspraak was een afspraak (lacht)."

Dirk De Vos: 'Voetballers hebben een sociale achterstand. Daarom moeten ze eindelijk recht krijgen op vakantiegeld'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234