Woensdag 14/04/2021

'In deze stad is er geen plaats voor debat'

Gent, de gezelligste stad van Vlaanderen? 'Allesbehalve', zegt Filip Watteeuw, fractieleider van de Gentse groenen. 'De goednieuwsshow van het stadsbestuur strookt niet met de realiteit.' Watteeuw vindt dat het bestuur de problemen onder de mat schuift en de Gentenaars te weinig inspraak hebben. Daarom pleit hij voor volks- raadplegingen op wijkniveau en de mogelijkheid voor burgers om de agenda van de gemeenteraad mee te bepalen.

Gent

Van onze medewerker

Thomas Dierckens

Oppositie voeren in Gent is een ondankbare job. De stad valt om de haverklap in de prijzen en burgemeester Frank Beke (SP.A) wordt alom geprezen. De perceptie is dat alles op wieltjes loopt, kanttekeningen zijn haast not done. Filip Watteeuw, Groen!-fractieleider in de gemeenteraad, roeit bewust tegen die stroom in: "Het vervelende is dat je niet oppositie voert tegen een realiteit maar tegen een stroom leuke beelden, megalomane projecten en overdreven optimisme. De laatste jaren zijn er in Gent ontzettend veel nieuwe projecten gepresenteerd. Het zit er echter dik in dat een groot aantal daarvan nooit gerealiseerd wordt: de heraanleg van het Braunplein, de komst van het Muziekforum, de omvorming van de stationsomgeving tot kantoorzone, de heraanleg van de Korenmarkt, het outletcentrum in de Muide, het Scharnierproject tussen Dampoort en de Muide... Leuk om mee uit te pakken, maar soms heb ik het gevoel dat Gent vooral uit maquettes bestaat."

Moet een stad niet af en toe ambitieus zijn?

"Natuurlijk. Maar het stadsbestuur moet ook beseffen dat je niet alleen op de beeldvorming van die grote projecten kunt teren. Zo is een kwart van de woningen in Gent in slechte staat. De enkele projecten die aan dat probleem willen verhelpen, zoals Zuurstof voor de Brugse Poort en Bruggen naar Rabot, hebben een veel te kleine impact. Schepen Karin Temmerman zegt altijd dat Gent een fietsparadijs is. Wel, als je hier elke dag met de fiets rijdt, weet je dat dat allesbehalve zo is. Er zijn nog te veel wegen in slechte staat, nog te veel wagens in de stad, nog te veel geparkeerde auto's op de fietspaden.

"De stad voert een zeer eenzijdige communicatie. Een mooi voorbeeld daarvan is de recente stroom prijzen voor Gent, van gezelligste stad van Vlaanderen tot beste plasbeleid en mooist verlichte stad. Sorry, maar dat is zeer relatief als je bekijkt met welke problemen de stad kampt. Gent is de armste stad van Vlaanderen en de armoede stijgt nog, het aantal OCMW-trekkers gaat omhoog, het aantal wanbetalers in de ziekenhuizen stijgt en de huizenprijzen swingen de pan uit.

"Dat moet je als stad durven benoemen, zodat je de problemen kunt aanpakken. Het grote gevaar is dat de Gentenaars gaan vervreemden van hun eigen stad. Gevolg is dat de ze zich zullen afkeren van de politiek en het bestuur."

Dan is het toch aan de oppositie daartegen in te gaan?

"Dat doen we al jaren. We blijven erop hameren dat er veel te veel aandacht gaat naar de Kuip van Gent. Die zou naar de negentiende-eeuwse wijken rond de stad moeten gaan.

"We vinden ook dat de stad te weinig in debat treedt met de burger. Dan zouden er andere oplossingen naar boven komen voor de wijken. Het stadsbestuur heeft het moeilijk zaken los te laten. Neem nu de gebiedsgerichte werking waarmee ze vorig jaar begonnen is. Bedoeling is de burger meer te betrekken bij het beleid. Een maand voor de start ervan heeft het stadsbestuur een lijst met 51 grote projecten in de wijken laten passeren in de gemeenteraad. Dat betekent dat de mensen geen zeggenschap meer hebben over de grote projecten in hun buurt."

De stad doet met die werking tenminste een poging.

"Op zich is dat een goede zaak, maar je reduceert de burger tot een klankbord. Dat is niet hetzelfde als een debat. Neem het Circus Mahy in de Lammerstraat. De stad heeft aangekondigd dat er een publiek debat komt over de toekomst van dat gebouw. En toch weigert schepen Geert Versnick botweg een studie bekend te maken over de staat van dat pand, terwijl een inwoner van de stad daarom had gevraagd."

Heeft het schepencollege te veel macht?

"Het evenwicht is wat zoek. De macht zou eerder bij de gemeenteraad moeten liggen, en in het verlengde daarvan bij de bevolking. De krappe meerderheid laat ook geen enkele ruimte voor debat. Gemeenteraadslid en ethicus Koen Raes (SP.A) heeft ooit in een opiniestuk expliciet gepleit voor gratis vrouwentoiletten tijdens de Gentse Feesten. Maar bij de stemming volgde hij wel de meerderheid, tegen zijn overtuiging in."

In Nederland gaan stemmen op om het schepencollege uit de gemeenteraad te halen, zodat het uitsluitend nog als uitvoerende macht optreedt.

"Dat maakt de verhoudingen duidelijker maar de grootste nood nu is dat gemeenteraadsleden de tijd krijgen hun job naar behoren uit te oefenen. De dossiers zijn zo complex, je holt van de ene vergadering naar de andere, je moet contact houden met de burger, gemeenteraden en commissies voorbereiden.... Allemaal in je vrije tijd. Zeker in de centrumsteden zou een mandaat in de gemeenteraad een parttimejob moeten zijn."

Hoe denkt Groen! dat aan te pakken?

"Als stad moet je aan de buurten instrumenten geven zodat ze hun initiatieven naar het beleidsniveau kunnen overbrengen. Burgers moeten het initiatiefrecht krijgen om de agenda van de gemeenteraad mee te bepalen. Groen! gaat een voorstel indienen zodat Gentenaars via verzoekschriften agendapunten kunnen indienen."

Zul je dan niet de zotste voorstellen krijgen?

"Er moet een stuk representativiteit in zitten: een idee moet gedragen worden door een groep buurtbewoners. Het moet leven in de buurt. Je kunt die representativiteit bijvoorbeeld bewijzen met handtekeningen van buurtbewoners. Groen! speelt ook met het idee van volksraadplegingen op wijkniveau, zodat je een beslissing over de buurt ook toetst bij de bewoners. Dat kan gaan over de aanleg van een park, de herinrichting van een straat of de invoering van een speelstraat. Er zijn nu hoorzittingen, maar dat is toch eenrichtingsverkeer vanuit het stadsbestuur."

Sommige Nederlandse steden, zoals Nijmegen, geven buurtgroepen jaarlijks tot 150.000 euro om in hun wijk te besteden.

"Dat gaat zelfs nog een stap verder: de stad geeft echt zaken uit handen. Gent is daar nog niet klaar voor, maar we moeten wel zorgen dat zoiets in de toekomst mogelijk is. Aan de gebiedsgerichte werking zijn nu ook vrijwel geen budgetten verbonden."

Loop je niet het risico dat je alleen de al actieve burger in dat verhaal betrekt?

"Juist daarom moet je initiatieven nemen waarbij je de bal in het kamp van de buurtbewoners legt, met als uitdrukkelijke voorwaarde die representativiteit. De stad moet deelname aan zulke initiatieven ook stimuleren. Mensen leven niet zomaar in een buurt, ze moeten het gevoel hebben dat ze deel uitmaken van een rijk sociaal weefsel."

Vreest u niet dat mensen vooral gaan voor de voordelen van een bepaald voorstel over hun wijk?

"Het not in my backyard-syndroom los je niet op door het initiatief uit de buurten weg te nemen. Ik heb er alle vertrouwen in dat als je initiatiefrecht geeft aan bewoners er ook een debat kan ontstaan. En op het moment dat je een debat aangaat, ga je ook nuanceren. Nee, dit zal niet alle conflicten oplossen, maar er zal tenminste over gesproken worden. Zo laat je een natuurlijker proces aan beslissingen voorafgaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234