Maandag 27/06/2022

ReportageOudenaarde

In deze school krijgen Oekraïense kinderen les in hun moedertaal: ‘We moeten van hen geen Belgen maken’

Drie voormiddagen per week krijgen de kinderen samen les op de ‘Oekraïense school’, mét Oekraïense leerkrachten, de rest van de week volgen ze mee les in het Nederlands in de buurtschool. Beeld Tim Dirven
Drie voormiddagen per week krijgen de kinderen samen les op de ‘Oekraïense school’, mét Oekraïense leerkrachten, de rest van de week volgen ze mee les in het Nederlands in de buurtschool.Beeld Tim Dirven

Ze zijn pas in België aangekomen maar krijgen nu al samen Oekraïense les. In een school in Oudenaarde krijgen jonge vluchtelingen les in hun moedertaal. Al kan het initiatief voor financiële steun op dit moment enkel op liefdadigheid rekenen. ‘Dit is geen duurzaam beleid.’

Jorn Lelong

“Het doet deugd om te zien. Begin deze week zaten een aantal van deze kinderen nog in iedere speeltijd te huilen. Nu zie je hen samen spelen en lachen alsof ze elkaar al jaren kennen”, zegt Caroline Van Driessche, algemeen directeur van Katholiek Basisonderwijs Oudenaarde. Het ontmoetingscentrum De Meesterschool in Oudenaarde is sinds deze week omgebouwd tot een school voor gevluchte Oekraïense kinderen. Zeven kinderen krijgen er inmiddels les. Ze hebben verschillende leeftijden, komen van verschillende Oekraïense regio’s en weten op dit moment niet of ze voor weken of enkele maanden hier gaan blijven. Maar dat lijkt even niet te tellen, want in deze geïmproviseerde school vinden ze steun bij elkaar om de ervaring van hun haastige en gedwongen vlucht te verwerken.

De Oudenaardse scholengemeenschap was er snel bij om een school speciaal voor Oekraïense kinderen op te richten. “Ik hoorde van mijn leerkrachten dat de kinderen verloren en gestrest rondliepen op school tussen alle Vlaamse kinderen”, zegt Van Driessche. Hoe kan het ook anders. Zij hebben in alle haast hun land moeten achterlaten, veel familieleden zijn daar nog. Om dan in een vreemd land de hele dag les te moeten volgen in een taal die ze niet begrijpen. We mogen niet onderschatten wat dat met die kinderen doet.”

Daarom koos de schooldirectie voor een tweesporenbeleid. Drie voormiddagen per week krijgen de Oekraïense kinderen samen les op de ‘Oekraïense school’, de rest van de week volgen ze mee les in het Nederlands in de buurtschool. In de Oekraïense school krijgen ze in de eigen taal les van Boguslava (44) en Svitlana (27), twee Oekraïense leerkrachten die zelf amper twee weken geleden hun thuisland moesten verlaten.

“Ik had niet verwacht dat het hier kouder ging zijn dan in Oekraïne”, lacht Svitlana, terwijl buiten de sneeuwvlokken op de speelplaats landen. “Het doet deugd om hier iets te kunnen betekenen voor de kinderen van mijn land. Eentje zei me net: ‘Ik ben slim in Oekraïne, maar tussen die Vlaamse kinderen voel ik me dom.’ Door samen te zitten met andere landgenoten en hun ervaringen te delen, krijgen ze hier tenminste het gevoel dat ze niet alleen zijn.”

Ook voor de leerkrachten zelf is het project een broodnodige afleiding. “Mijn ouders en mijn man zitten nog in Kiev. Het is zijn verjaardag, en voor het eerst kunnen we die niet samen vieren”, vertelt Boguslava. “Dat doet me pijn. Maar zolang ik hier op school bezig ben, kan ik dat even vergeten. Ze hebben me hier een nieuw leven gegeven.”

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

De school heeft kosten nog moeite gespaard om het onderwijs van in het thuisland zo goed mogelijk voort te zetten. Er werden laptops en een interactief lesbord aangeschaft, met hulp van Oekraïense leerkrachten werden Oekraïense handboeken aangeschaft. Die werden ook vertaald om de samenwerking met de buurtschool vlotter te laten verlopen. Daarnaast is de school bezig om Oekraïense leesboeken aan te kopen, zodat ook de leesvaardigheid van de leerlingen op peil blijft.

Het project wordt voorlopig volledig gefinancierd door de Rotary Club Oudenaarde. Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) liet met een omzendbrief weten dat er voor de keuze om Oekraïense jongeren zowel Oekraïens onderwijs te geven als te laten plaatsnemen in het reguliere onderwijs geen extra middelen voorzien worden. “Dat is geen duurzaam beleid”, zegt Vlaams Parlementslid Elisabeth Meuleman (Groen). “Zo’n belangrijk opvang- en onderwijsproject zou niet afhankelijk mogen zijn van de vrijgevigheid van liefdadigheidsorganisaties. De Vlaamse regering moet snel werk maken van een regelgevend kader om dergelijke initiatieven een springplank te geven.”

Wachtlijsten

Volgens Weyts worden er zowel voor de opvang in het regulier onderwijs, de opvang in OKAN-onderwijs (Onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers) als voor initiatieven voor ‘Oekraïens onderwijs' heel wat extra middelen vrijgemaakt. Maar Katholiek Onderwijs Vlaanderen vreest dat Vlaamse leerkrachten de dupe zullen worden, want nu al kampen we met een schrijnend lerarentekort en wachtlijsten in het OKAN-onderwijs. “We verwachten nu een extra instroom van zo’n 60.000 leerlingen”, aldus directeur-generaal Lieven Boeve. “Dat is het equivalent van een volledig schooljaar dat er in enkele weken bijkomt.”

Volgens de directie van de nieuwe ‘Oekraïense school’ in Oudenaarde ligt vooral de focus van de Vlaamse regering verkeerd. Oekraïense kinderen zouden in de eerste plaats aangepast onderwijs op maat moeten krijgen, in plaats van ze zonder enige voorbereiding in het Vlaams onderwijs onder te brengen. De meerderheid van de Oekraïense ouders en kinderen willen immers terug naar hun thuisland zodra de situatie dat toelaat. “Die gevluchte kinderen, dat is de toekomst van hun land”, zegt schooldirecteur Caroline Van Driessche. “Het lijkt me niet de bedoeling om daar onze kinderen van te maken. Onze taak zou moeten zijn om ervoor te zorgen dat ze met zo weinig mogelijk leerachterstand terug kunnen. Waarom zou je die dan alleen de Vlaamse eindtermen moeten leren?”

'Het doet deugd om hier iets te kunnen betekenen voor de kinderen van mijn land', zegt lerares Svitlana. Beeld Tim Dirven
'Het doet deugd om hier iets te kunnen betekenen voor de kinderen van mijn land', zegt lerares Svitlana.Beeld Tim Dirven
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234