Vrijdag 24/09/2021

In de vliegsporen

Een streek waar film en literatuur

hand in hand gaan met het verleden

van Harry Potter

Nu de eerste Harry Potter-film, Harry Potter and the Philosopher's Stone, in vijfde versnelling op ons afkomt, wil ook het Britse toerisme een graantje meepikken van de Potter-manie en dan vooral het graafschap Gloucestershire - de geboortegrond van de schrijfster J.K. Rowling - en Shropshire.

Wilfried Eetezonne

Het Britse toerisme heeft het onder andere door de mond- en klauwzeercrisis niet makkelijk gehad de laatste tijd. Het is dan ook niet meer dan logisch dat het mee op de kar wil springen van het succes van 's werelds beroemdste Britse tiener sinds Adrian Mole. Het Potter-toerisme is wel nog niet helemaal ontplooit. Filmproducent Warner Brothers, die de rechten op Harry Potter verworven heeft, houdt de touwtjes stevig in handen. Het geboortehuis van J.K. Rowling, aan de rand van het Royal Forest of Dean, nabij de stad Gloucester, zal dan ook nog niet zo snel in een Harry Potter-museum veranderen.

Niettemin kan Gloucester een graantje meepikken van het succes. De kathedraal van Gloucester werd immers uitgekozen als filmlocatie voor Harry Potters school Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry (we zijn in Engeland dus behouden we het originele Potter-taaltje).

Met sporen van een eerste Romeinse nederzetting in 49 voor Christus kent Gloucester, aan de Severn (de langste rivier in Engeland), een rijk gevulde historie, die uiteraard gepaard ging met de nodige pestepidemieën, branden en belegeringen. Maar Gloucester herbergt nog andere opmerkelijke geheimen. Zo werd in 1750 de componist John Stafford Smith geboren in deze stad. Zijn vader was organist in de kathedraal en John zelf bleek ook muzikaal aangelegd. Hij zou de melodie componeren die later gebruikt zou worden voor het Amerikaanse volkslied.

En het is ook in Gloucester dat er in 1712 een heks, Jane Wenman genaamd, werd vrijgesproken in een rechtszaak. Zij werd ervan verdacht te kunnen vliegen. Toen advocaat Sir John Powell haar vroeg of dat waar was, gaf ze toe dat ze dat inderdaad kon. Daarop liet Powell de zaak seponeren omdat er in de Engelse wetgeving nergens stond (en staat) dat mensen niet mochten vliegen. Je zou dus kunnen zeggen dat dankzij Powell Harry Potter nu nog steeds zorgeloos zijn partijtje quidditch, een soort cricket op vliegende bezems, kan spelen.

Kathedraal

Het is niet moeilijk om te zien waarom de makers van de Harry Potter-film juist de kathedraal van Gloucester kozen als locatie en dan vooral het grote klooster dat uit de tweede helft van de 14de eeuw dateert. Het uitwaaierende maaswerk in kalksteen dat vanaf de gotische ramen naar het plafond toe lijkt te groeien, is een van de eerste bekende en best bewaarde vormen van deze architectuur in Engeland. Het vormt een intrigerend en tegelijk sinister patroon met uitsnijdigen en kronkels.

De kathedraal is vooral beroemd om haar zomerse 'Three Choirs Festival', het oudste muziekfestival ter wereld en dus ook om haar koor, dat al eerder het onderwerp was van de BBC-dramareeks The Choir. De stemmetjes van het koor worden voornamelijk gerekruteerd uit het aanpalende Kings College, dat in 1541 werd gesticht door koning Henry VIII en daarmee een van de oudste scholen in het land is. Als een leerling genoeg talent heeft om door de audities van het koor te geraken, mag hij gratis op de school blijven.

Als u weet dat Kings College een eigen wijn heeft en het secretariaat - in tegenstelling tot op onze scholen - vast tapijt heeft, weet u ook in welke sociale klasse de school mag worden gesitueerd.

De leerlingen, in piekfijn uniform met school tie, kijken al niet meer op als hun lessen gestoord worden door journalisten van over de hele wereld. Vijfentwintig van hen mochten immers als figurant meedoen in de film om Hogwarts School te bevolken. Onnodig te zeggen dat zij de grootste fans van de Potter-boeken zijn en dat zij een geweldige tijd hadden op de filmset. Het was ook een van deze leerlingen die Warner Brothers flink de duvel aandeed door in een interview per ongeluk te verklappen dat er ook al scènes waren opgenomen voor de sequel. De studio had immers schrik dat wanneer ze daarmee te lang zouden wachten, de stemmetjes van de figuranten al gebroken zouden zijn. De volgende dag stonden de kranten er vol van, tot grote ergernis van Warner Brothers.

Haven

Gloucester is geen onbekend terrein voor filmmakers. De oude Victoriaanse haven werd al regelmatig gebruikt als decor, niet in het minst voor de destijds zeer populaire tv-reeks The Onedin Line. Er is trouwens een werf gevestigd die zich specialiseert in het ombouwen van schepen tot varende filmstudio's.

Net als de docklands in Londen heeft de oude haven van Gloucester een nieuwe bestemming gekregen. In 1580 gaf Elizabeth I aan de stad het statuut van haven. De handel groeide in de twee daaropvolgende eeuwen, zodat er in het jaar 1780 tot zeshonderd boten in de haven waren aangemeerd.

De vijftien Victoriaanse pakhuizen werden prachtig gerestaureerd, zodat hun typische rode bakstenen opnieuw weerspiegelen in het water en ze kunnen getuigen van de rijkdom van deze haven. Ooit bestemd voor de opslag van granen, is het nu een rustige wandelbuurt geworden met lofts, cafeetjes en het soort musea als The National Waterways Museum, over de geschiedenis van de binnenscheepvaart, The Soldiers of Gloucestershire Museum en The Museum of Advertising and Packaging. Antiekliefhebbers kunnen hun hart ophalen in het Gloucester Antique Center, dat aan vijf verdiepingen antiek en 140 handelaars onderdak biedt.

Landschap

Het graafschap Gloucestershire, The Cotswolds-streek en het graafschap Shropshire zijn voorbeelden van het postkaart-prettige Engeland. Met zijn zacht glooiende groene heuvels, maniakaal perfect onderhouden tuinen en dorpjes die met hun stenen en met hout bezette Tudor-huisjes de sfeer oproepen van die halcion-dagen - een prachtige Engelse omschrijving om de vredige vooroorlogse tijden aan te duiden - toen de noblesse van de steden hierheen afzakte om in de zomerzon te genieten van een spelletje croquet na de zondaglunch.

Dit is naast Potter-land dan ook P. G. Wodehouse-land, die in zijn verhalen Gloucestershire uitkoos als locatie voor Totleigh Towers, het kasteel waar Bertie Wooster en zijn beroemde butler Jeeves regelmatig hun hilarische avonturen beleefden.

Die sfeer wordt nergens zo perfect opgeroepen als in de Bird on the Rock Tea Room in Clungunford, de ideale plek om tijdens een rondrit door het landschap even bij te komen met een kopje thee - er is keuze uit veertig soorten - en verse, dampende naar kaneel ruikende scones.

De tearoom is een reis naar het verleden, want zeer minitieus worden hier de jaren dertig nagebootst. Er speelt krakende muziek van Irvin Berlin, er liggen partituren met de beeldenis op van Fred en Ginger en uitbater Doug Hawkes lijkt met zijn keurige snor, zijn mouwophouders, zijn das en voorschort zo weggelopen uit een Evelyn Waugh-roman. Twee jaar lang heeft hij zijn collectie memorabilia opgebouwd. En ook hier komt de film om de hoek kijken, want Hawkes was voor zijn carrière als kastelein, kostuumontwerper voor onder andere de serie... Brideshead Revisited, gebaseerd op het boek van Waugh. Een aantal schetsen dient als muurdecoratie en ook een gehandtekende foto van David Suchet in zijn Poirot-kostuum maakt deze tijdsmachine compleet.

Shropshire

Er is nog meer literatuur, want Shropshire is ook het land waarover de dichter A. E. Housman schreef in zijn bekendste bundel A Shropshire Lad. Het zijn ideële patriottische gedichten die de pracht van het platteland beschrijven en die vooral gretig werden gelezen door de Britse soldaten aan het IJzerfront.

Shropshire is dan ook bezaaid met fraaie dorpjes die een tussenstop waard zijn, al was het maar omdat elk dorpje zijn deel bijdraagt aan de Britse excentriciteit. Zoals Ludlow, op de rand met Wales, een marktstadje in de schaduw van een dominerend kasteel. Omdat het twee restaurants heeft, Merchant House en Dinham Bridge, die een Michelin-ster hebben en nog andere prijswinnende koks telt, wordt Ludlow wel eens de gastronomische hoofdstad van Engeland genoemd. De sterrenrestaurants zijn natuurlijk prijzig, maar afgaande op wat de kok van het Dinham Hall-hotel voorzette, is de reputatie van het stadje niet overdreven. Ravioli van kreeft, met mosselen en basilicum gevolgd door Wellington Beef in een maderasaus met truffels, om af te sluiten met een crême brulée van Bailey's met vacherin. Na zo'n maaltijd durf je niet meer beweren dat de Britten geen verstand hebben van eten.

Ludlow is ook een museaal stadje, met vijfhonderd beschermde historische panden die meestal uit de Georgian-tijd dateren. Het bekendste is allicht The Feathers Hotel, met zijn exuberante Jacobijnse gevel vol uitgesneden houtwerk.

Hogwarts Express

Een ander pittoresk stadje met een hoog excentriek gehalte is Much Wenlock, een fraai dorpje rond een kerktoren, dat halstarrig blijft beweren dat zij de grondleggers zijn van de moderne Olympische Spelen en dat Pierre baron de Coubertin zijn Spelen ernaar heeft gemodelleerd. Ze hebben rond dat verhaal zelfs een hele wandeling door het dorpje.

Much Wenlock is niet zo ver van het stationnetje in Bridgnorth, de start of het eindpunt van de Severn Valley Railway. Een vereniging van 1.500 vrijwilligers houdt zich bezig met het restaureren en het laten rijden van stoomtreinen over een traject van 26 kilometer. Sommige bewoners uit de dorpjes langs het traject maken gretig gebruiken van het antieke openbare vervoer om te pendelen van en naar het werk in ware Oh Doctor Beeching-stijl, de Britse comedyreeks over het leven in een klein stationnetje. Uiteraard werd die reeks opgenomen in Arley Station, een van de stationnetjes dat op het traject ligt.

De Severn Valley Railway is ook de thuisbasis van de Hogwarts Express, de stoomtrein die Harry Potter naar zijn school brengt en die nog regelmatig passagiers meeneemt naar Kidderminster en terug. Het is een ideale manier om door Shropshire te tuffen en te puffen, langs beekjes en velden met de gebruikelijke schapen en olifanten. Olifanten? Jazeker. Dat zou iets te maken kunnen hebben met het feit dat je langs het West Midlands Safari Park rijdt, maar leuker is te denken dat op de trein van Harry Potter nu eenmaal alles kan gebeuren...

* Wij reisden naar Gloucestershire met P&O Stena Line van Calais naar Dover. Info: 02/711.98.74

* Van Dover naar Gloucester is een behoorlijke autorit die eventueel kan gecombineerd worden met een bezoek aan andere steden zoals Oxford of Bath. Wie minder tijd heeft: de dichtsbijzijnde luchthaven is Birmingham International Airport, op zo'n 88 kilometer van Gloucester. De trein vanuit Londen brengt je in 1 uur en 50 minuten in Gloucester.

* De dienst voor toerisme van Gloucester is gevestigd in 28 Southgate Street, tel: 0044/1452/42.11.88, website: www.visit-glos.org.uk.

* Bird on the Rock Tearoom, Knighton Road, Clungunford Near Craven Arms, is in de zomer open van 10 tot 18 uur en in de winter tot 17 uur, tel 0044/1588/66.06.31

* Info over Shropshire: www.shropshiretourism.com

* De Severn Valley Railway rijdt het hele jaar door en heeft verschillende themaritten of ritten met lunch of diner. Info: www.svr.co.uk

* De film Harry Potter and the Philosopher's Stone loopt vanaf 21 november in de zalen. Er is ook een Nederlands gedubte versie.

De Hogwarts Express, de stoomtrein die Harry Potter naar zijn school brengt, is een ideale manier om door Shropshire te tuffen en te puffen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234