Woensdag 20/10/2021

In de ogen van Jezus fonkelen de dollartekens

Fitnessen doe je met gebeden op de achtergrond. Schoenen koop je bij Gospel Shoes en hemden bij Christian Shirts. Lunchen doe je in een christelijke fastfoodzaak, met bijbelcitaten op tafel. Welkom in Amerika's grootste groeimarkt. Een rondleiding door Tom Ronse.

De telefoon gaat. Een vrouwenstem op band zegt: "Ik ben een moeder met drie kinderen en ben tegen homohuwelijken. Als u ook tegen homohuwelijken bent, druk één." Dat doe ik. Een andere vrouwenstem aan de lijn: "Goeiemiddag. U hebt 'één' gedrukt omdat u tegen homohuwelijken bent?"

- "Euh... ja."

- "Dat is geweldig. Wij van het christelijke telecombedrijf UAT zijn er om u te helpen. Wist u dat telecombedrijven als AT&T de homoseksuele levensstijl promoten en er geld aan verdienen? Bij welke maatschappij zit u?"

- "Verizon."

- "Wist u dat Verizon haar personeel traint om homoseksualiteit te aanvaarden? En dat ze miljoenen verdient met pornografie?"

Nee, dat wist ik niet. Ik wist ook niet dat UAT een deel van zijn winst besteedt aan de strijd tegen homoseks en abortus en dat het internet gekuist aan huis brengt.

"De concurrentie is hard op de telecommarkt", zegt marketingexpert Bob Garfield. "Bedrijven zoeken nieuwe argumenten om klanten te binden." Hij vindt de strategie van UAT niet dom, want christian right groeit en het loont om in de VS met je geloof te koop te lopen. Vooral in het zuiden. Vraag het maar aan Laverne Pine, die in West Palm Beach in Florida restaurant A Taste of Heaven uitbaat. Niet uit winstbejag maar omdat God het haar vroeg. Op muren, toilet en onderleggers staan bijbelcitaten. "Ik had niet verwacht dat de zaak zo goed zou draaien", zegt Pine. "Veel klanten zijn joods, maar toch maakt niemand bezwaren."

In West Palm Beach zijn er honderden zaken die zich afficheren als 'christelijk'. Zoals de Christian Dog Salon, waar je je hond kunt laten verzorgen in een evangelische sfeer. Lang niet alle klanten zijn christenen. "Ik ben niet gelovig maar kom hier omdat ik vermoed dat diepgelovige mensen me niet zullen bedriegen", zegt Rachel Karpiuk. "Om dezelfde reden laat ik mijn auto herstellen in een christelijke garage."

Als paddestoelen schieten ze uit de grond, de christelijke bedrijven. Alan Wolfe, directeur van het Boisi Center on Religion and American Public Life, waarschuwt dat evangelische christenen een eigen getto creëren als ze alleen nog eigen zaken gaan frequenteren. Volgens Bob Ulrich, directeur van het gsm-bedrijf Blessed Hope Communications, bewijst het succes van christelijke bedrijven bij niet-gelovigen het tegendeel: "Het is een nieuwe manier om het goede nieuws over Jezus te verspreiden."

Vooral de christelijke media- en entertainmentindustrie, tien jaar geleden nog een subcultuur, kent een fenomenale groei. "In plaats van de massacultuur te veroordelen, zoals vroeger, nemen evangelische christenen haar vormen over en creëren ze een parallelle amusementswereld", zegt media-experte Melani McAlister. De aanslagen van 2001 bleken een enorme stimulans. Maar de heropbloei van het christelijk geloof berust op meer dan een angstreactie, stelt tv-predikant Joel Olsteen: "Het is de terugkeer van Amerika naar zijn roots."

Sociologieprofessor Brad Wilcox van de universiteit van Virginia maakt gewag van een historische verschuiving: een breuk met de trend sinds de late Middeleeuwen om de invloed van de godsdienst op de samenleving terug te dringen. Bedrijven die zich christian noemen zijn meestal geïnspireerd door de fundamentalistische evangelische beweging. De leden zijn born again: ze hebben hun geloof als volwassenen herbevestigd. Dat geloof omvat een letterlijke interpretatie van de bijbel, met nadruk op de apocalyps, de ondergang van de wereld en de terugkeer van Christus. De fundamentalistische kerken zouden in de VS al ruim 30 miljoen leden tellen. Volgens een recente ABC-poll gelooft 44 procent van de Amerikanen dat de wereld in zes dagen is geschapen; 59 procent meent dat wat Johannes voorspeld heeft, op komst is.

Een grote en groeiende markt, dat is wat ondernemers zien. Ze willen het de gelovigen mogelijk maken hun getto nooit te verlaten. Een comfortabel getto, wel.

Een dagje winkelen in uitsluitend evangelische zaken is perfect mogelijk. Je koopt je schoenen bij Gospel Shoes en je hemden bij Christian Shirts. Daar vind je T-shirts met opschriften als 'Just say no to evolution' of 'Abortion sucks'. Er is speelgoed voor de kleintjes bij Biblical Games. Daar krijg je honger van, dus ga je lunchen in een christelijke fastfoodketen waar je bijbelcitaten krijgt bij eten als In-N-Out of Chick-Fil-A. Calorieën verbranden kan in een evangelisch fitnesscentrum zoals The Lord's Gym of Christian Fitness for Ladies.

"Dames mogen geen spannende kleren dragen", zegt Irene Trammel, van Christian Fitness in Pasadena, Maryland. Trots vertelt ze dat in haar gym al zestien vrouwen werden gered. "Onlangs nog heeft een dame Jezus aanvaard als Heer en redder terwijl ik in de sauna de bijbel voorlas. We omhelzen, wenen en bidden veel in de gym."

De muren zijn versierd met de obligate bijbelcitaten en de hele tijd klinkt er christelijke muziek. Dat kan je inspireren om in de muziekwinkel binnen te springen. De verkoop van christelijke pop groeide in het laatste decennium met 15 procent per jaar tot een omzetcijfer van 7 miljard dollar in 2004, terwijl alle andere genres stagneerden. Ook in de boekenverkoop is de afdeling 'religie' de enige stijger in de VS. Vorig jaar werden er voor 3,8 miljard dollar religieuze boeken verkocht.

Voor een uitstapje met de kinderen kun je naar een bijbels themapark zoals Dinosaur Adventure Land in Pensacola. Het zijn pretparken geschoeid op Disney-leest, en in alle attracties is het Goede Nieuws aanwezig. Je kunt ook het imposante Creation Museum bezoeken dat binnenkort opent in Indiana, waar 'wetenschappelijk' wordt aangetoond dat de evolutietheorie fout was en de wereld in zes dagen werd geschapen.

Wil je op reis, dan ga je naar een Christian Travel Agency, waar men je wellicht een trip naar Israël zal proberen aan te smeren. Het toerisme in Israël zou zonder de hulp van de evangelische beweging instorten. De born agains blijven in groten getale komen. Ze geloven dat Jezus pas terugkomt als in Jeruzalem de joodse tempel herbouwd is waar nu de Al-Aqsa-moskee staat.

Wil je een huis kopen, dan neem je contact op met het Christian Real Estate Network, dat op zoek gaat naar een evangelische makelaar in jouw streek. Het network belooft zijn klanten "een dienstverlening die glorie zal brengen aan onze Heer en Redder, Jezus Christus". Heb je een advocaat nodig bij je aankoop, dan bel je de Christian Lawyer Association. Voor een lening ga je naar een evangelische bank zoals de Riverview Community Bank in Ostego, Minnesota. Bankier Chuck Ripka nodigt er zijn klanten vaak uit om samen te bidden. De bank kende de voorbije jaren een spectaculaire groei en dat was niet het enige mirakel. Ruim 90 klanten werden bekeerd.

In de werksfeer adviseren bedrijven als Christian Financial Concepts (CFC) en Cornerstone bedrijfsleiders hoe ze de zaak op bijbelse grondslag kunnen runnen. "Sinds de schandalen rond Enron en Worldcom is er in de bedrijfswereld behoefte aan een steviger moreel kompas", zegt David Roth (CFC). Een van de eerste adviezen van de consultants bestaat erin de vakbonden aan de deur te zetten. Want werknemers die een belangengroep vormen, dat gaat in tegen het idee van een harmonisch geschapen wereld door God.

In de Amerikaanse privé-sector is het aantal werknemers dat bij een vakbond is aangesloten gedaald tot 7,9 procent. Daar tegenover staat de opkomst van de bedrijfsaalmoezeniers. Marketplace Chaplains USA en CCA leveren honderden aalmoezeniers aan bedrijven in het hele land en ook in deze sector groeit de vraag.

In hun jaarverslagen vermelden Chaplains USA en CCA niet alleen hoeveel winst ze gemaakt hebben maar ook hoeveel werknemers ze bekeerd hebben. Computerfirma Dell ontsloeg in februari 30 werknemers wegens bidden tijdens het werk. Het waren dan ook moslims. De aalmoezeniers zijn allemaal evangelisch. "Als iemand een aalmoezenier van een ander geloof vraagt, antwoord ik: kijk in de telefoongids", zegt CCA-aalmoezenier Ken Moore.

De christenmens die zich na het werk wil ontspannen, kan moeiteloos in zijn alternatief universum blijven. Sky Angel, een van de drie grote satellietnetten, biedt een pakket van 36 evangelische radio- en tv-stations aan, en verder niets. Er zijn zes nationale en honderden regionale evangelische tv-kanalen. Ze bieden eigen sitcoms en reality-shows aan, maar de nadruk ligt op nieuws.

De ankerman van CBN (Christian Broadcasting Network) bidt voor hij begint. Voor het overige ziet het journaal er net zo professioneel uit als op andere kanalen. De toon is neutraal, de inhoud iets minder. In de zaak-Schiavo ging alle aandacht naar de ouders die de hersendode vrouw in leven wilden houden. Het standpunt van haar man kwam niet aan bod. "We vertellen onze kijkers niet alleen wat nieuws is", zegt Frank Wright, hoofd van de NRB (National Religious Broadcasters). "We vertellen ook wat het betekent. Dat is wat ze willen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234