Dinsdag 06/12/2022

In de kosmos doen kapsels er niet toe

Dan bereid je zeven jaar lang je vlucht naar het Internationaal Ruimtestation voor, en vervolgens vraagt een journalist hoe je je kapsel gaat onderhouden in de ruimte. Elena Serova was terecht boos op de persconferentie. Maar gisteren was alles vergeten: met applaus werd Serova als eerste Russische vrouw in het ISS onthaald.

Antwoorden op vragen doet ze koel en kort. Ter zake, altijd beginnend met: "Laat me op deze vraag zo antwoorden." Dan, met één zin als het niet met twee moet, vertelt Elena Serova wat ze wil vertellen. Of wat ze mág vertellen, lijkt het zelfs, dit is de Russische school.

Alleen bij een laatste persconferentie, die voorafging aan de Sojoez-vlucht die Serova gisteren naar het ISS zou brengen, kwam ze verrassend uit de hoek. De vraag over hoe ze het met make-up zou doen, ving ze nog op door op een andere bijvraag van de journalist te antwoorden. Maar toen iemand vroeg hoe ze gedurende zes maanden in de ruimte haar kapsel zou onderhouden, reageerde ze heel gevat: "Waarom stelt u die vraag niet aan mijn collega Aleksandr?" Een gelijkaardige vraag over haar kind en hoe ze dat een half jaar lang kan achterlaten.

Streng

Elena Serova dus: een wetenschapsvrouw zonder franjes. Jawel, haar strak achteruitgekamd kapsel en haar stevige aangebrachte ooglijn geeft haar iets strengs. Maar mag het? In een eerder opgenomen interview met NASA had Serova het al gezegd: "Ik hoop inderdaad een rolmodel te zijn, maar niet alleen voor vrouwen. Ook voor mannen. Een goed voorbeeld te zijn van iemand die met zo'n grote verantwoordelijkheid kan omgaan. Want dat is wat telt: ik ben ginder om mijn werk te doen."

38 is Elena Olegovna Serova, die laatste familienaam kreeg ze van haar man Mark Serov, zélf kosmonaut. Alleen trok die zich in 2003 terug, nog net voor hij de ruimte in kon. De verleiding is dan groot om te zeggen dat Elena zijn plaats gaat innemen of zijn droom gaat waarmaken, maar dat is mis: het is haar eigen droom.

Als kind, vertelt ze overal, was ze al begeesterd door de ruimte. Gevoed door de fascinatie en de verhalen van haar eerste onderwijzer op school. Uiteindelijk zou ze gaan studeren in het Moscow Aviation Institute, die droom najagend: kosmonaut worden. Al houdt ze ook van geschiedenis en archeologie. "Je moet je geschiedenis kennen om naar de toekomst te kijken."

'Voor Rusland'

Een voor een meisje bijzonder opvallende droom, want in meer dan vijftig jaar Russische ruimtevaart stonden tot gisteren slechts drie vrouwennamen op de lijst. In 1963 was Valentina Teresjkova aan boord van de Vostok 6 de allereerste vrouw in de ruimte. Tout court: zelfs Amerika had dat nog niet gedaan. Pas in 1983 zou Sally Ride de eerste Amerikaanse astronaute worden.

"Natuurlijk heeft Teresjkova een belangrijke rol gespeeld", aldus Serova. "Niet alleen voor Russische vrouwen, ook voor Amerikaanse vrouwen. En mannen." Pas 19 jaar later zou Svetlana Savitskaja haar sporen drukken, en Savitskaja vloog in 1984 nog een tweede keer de ruimte in. En in '94 en '97 vloog Elena Kondakova onder meer naar ruimtestation MIR.

Pas de vierde vrouwelijke kosmonaut is Elena Serova en dat is opmerkelijk, de lijst van Amerikaanse ruimtevrouwen is langer. En de weg in Rusland nog langer, zo blijkt. Niet alleen uit de vragen van de journalisten, maar ook Vladimir Popovkin - het hoofd van de Russische ruimtevaartorganisatie - zei deze week: "We doen deze vlucht voor het imago van Rusland. Zij zal het heel goed doen, maar de volgende vrouw zal niet snel de ruimte ingaan."

De wereld kon Serova begin dit jaar voor het eerst echt zien toen ze bij de openingsceremonie van de Olympische Winterspelen in Sotsji de Russische vlag mocht hijsen. Gisterochtend werd ze, van op Bajkonoer in Kazachstan, met een Sojoez-raket gelanceerd en net voor 10 uur in de ochtend meldden de persagentschappen dat het ruimteschip gekoppeld was aan het ISS.

Samen met haar Russische collega Aleksandr Samokoetajev en de Amerikaan Barry 'Butch' Wilmore werd ze onthaald door de Russische gezagvoerder Maksim Soerajev, de Amerikaan Reid Wiseman en de Duitser Alexander Gerst. Serova blijft er zes maanden en keek vooraf heel erg uit naar wat ze 'uit het raampje zal zien': "De planeet is mijn vaderland."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234