Maandag 26/10/2020
De sneeuwkanonnen in de streek staan er voorlopig werkloos bij.

Klimaat

In de Hoge Venen geloven ze er nog in: ‘Het kan nog sneeuwen tot eind maart’

De sneeuwkanonnen in de streek staan er voorlopig werkloos bij. Beeld Thomas Nolf

De zachte winter komt hard aan in de skioorden op en rond de Hoge Venen. Het witte goud dreigt de regio een jaartje over te slaan. ‘Een weekend vol sneeuw is veel lucratiever dan die Formule 1-wagens op Francorchamps.’

“Je bent hier nog niet geweest als het gesneeuwd heeft? Tja, dat is met niets te vergelijken. Als je naar de Hoge Venen rijdt, beland je in een paar seconden tijd plots op een volledig wit tapijt. De sneeuw kan het landschap helemaal doen veranderen.” De ogen van Ghislaine twinkelen als ze het vertelt. Haar man Jean-Louis Claessen (70), die een gespecialiseerde skiwinkel heeft in het dorpje Mont en met achttien Belgische titels zo’n beetje als ‘peetvader van de langlaufsport’ geldt in ons land, heeft zonet het weerbericht bekeken. “Woensdag misschien sneeuw. En de rekening wordt pas eind maart gemaakt”, zegt hij.

Toch weerklinkt er wat twijfel in zijn stem. Vorig jaar was het skiseizoen in de regio in volle gang op dit eigenste moment, nu zijn er in de verste verten geen latten te bespeuren. De klompjes sneeuw die af en toe opduiken op de hoogvlakte – sporen van de lichte sneeuwval op woensdag – doen eerder denken aan puberale stoppels, niet aan een dik wintertapijt. “Niet eens genoeg om een sneeuwpop te maken”, zegt Anita Fohn in het toeristisch bureau van Signal de Botrange. De halve bol die buiten in de plantenbak is gedumpt, is het bewijs dat er wel degelijk een poging was.

Beeld Thomas Nolf

Het is amper te geloven dat even verderop in het weerstation op de Mont Rigi ooit 105 centimeter sneeuw geregistreerd is – op 8 maart 1988 om exact te zijn. Het veranderende klimaat heeft ook hier een impact, berekende KMI-meteoroloog Pascal Mormal voor Le Soir: voor de periode 1976-1985 was de maximale sneeuwdikte op Mont Rigi gemiddeld 53,9 centimeter, de laatste tien jaar was dat 44 centimeter. Het gemiddeld aantal dagen per jaar met ten minste 10 centimeter op de grond is met twintig gezakt.

De komende weken dreigen weinig beterschap te brengen. “Maar in al die jaren heb ik nog nooit een winter zonder sneeuw meegemaakt”, zegt Claessen, die toch al sinds de jaren 70 actief is. Ook nu was dat technisch gezien niet het geval. Eind november sneeuwde het een kleine vijf dagen, genoeg voor enkele echte liefhebbers om de langlauflatten boven te halen. Maar de pistes zijn dit seizoen niet officieel geopend geweest. “Het is erg frustrerend dat ons materiaal werkloos aan de muur blijft hangen”, zegt Bruno Vanvolsem, voorzitter van Skieurs Réunis des Hautes Fagnes.

Kleine ramp

Als die situatie aanblijft, zou dat voor de lokale economie een kleine ramp zijn. Skioord ‘Ski Alpin Ovifat’, waar de enige pistes liggen voor alpineskiën in de Hoge Venen, investeerde nog maar pas in nieuwe sneeuwkanonnen. Goed voor 600.000 euro, waarvan 75 procent subsidies van het Waals Gewest. Dankzij de kanonnen, werden de pistes vorig jaar vier dagen langer opengehouden, maar een skiseizoen eventjes kickstarten? Dat is niet rendabel. Eén piste openen kost gemakkelijk 5.000 euro aan energie en water, en de sneeuw blijft geen dag goed. Dus liggen ze stof te vergaren in een desolaat spookoord – behalve de kanonnen is het toch maar een krakkemikkige bedoening.

“Een slechte investering als je het mij vraagt, en al zeker niet ecologisch”, zegt Marc Orban, die beneden in het dorp in café uitbaat. Hij is eerder van het type ‘als het niet sneeuwt, dan sneeuwt het niet', maar weet ook dat het snel kan keren. “Eén wit weekend in de vakantie, en er komt een massa mensen naar hier, soms van 500 kilometer ver.” De auto’s staan dan naar verluidt tot in de dorpskern, toch een kwartiertje wandelen van de piste.

Beeld Thomas Nolf

“Op zo’n sneeuwweekend komen er wel 60.000 mensen naar de regio”, zegt Claessen, die spreekt over het ‘witte goud’. “Reken maar uit: aan Signal de Botrange hebben ze 600 latten, waar ze amper onderhoudskosten aan hebben en die ze aan 12 euro per dag verhuren. Dat is veel lucratiever dan wanneer die Formule 1-wagens op Francorchamps rondrijden.” Wat op zich natuurlijk niet zo moeilijk is: de grote prijs is al jarenlang verlieslatend.

“Het is trouwens ook niet zo dat veel mensen er volledig van leven”, zegt Claessen, wellicht een van de enigen voor wie dat wél geldt. Andere verhuurders doen het de paar sneeuwweekends per jaar in bijberoep, en ook die zijn ze in aantal flink geslonken. “Een echte toekomst zit er niet in”, denkt Claessen. Hij ziet ook dat de goede winters zeldzamer, of toch tenminste korter worden. “Het klimaatverhaal kan je gewoonweg niet ontkennen.”

Openluchtzwembad

Niet iedereen maalt daarom. “Net zoals er zomers zijn waarin het openluchtzwembad van Robertville door het slechte weer amper volk trekt, zullen er winters zijn zonder skiplezier”, lacht Orban. Ook Fohn, nochtans ambassadeur van het toerisme, zegt: “Nu heb ik tenminste tijd om met u te praten. Tijdens een weekend waarin het gesneeuwd heeft, heb ik beide handen vol aan foldertjes uitdelen.”

Linda Lemaitre, die het hotel Beau Site in Hockai uitbaat, panikeert alleszins niet. “Toen ik hier 35 jaar geleden begon, is de eerste sneeuw pas in maart gevallen. Naar mijn weten kan je het weer niet meer dan twee weken op voorhand voorspellen, en twee weekends sneeuw volstaan, hoor. Trouwens: nu is het hier toch ook prachtig om te wandelen?” We kunnen niet anders dan volmondig bevestigen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234