Zaterdag 24/10/2020

In de ban van de goeroe

Hij zit momenteel achter de tralies in de gevangenis van Dendermonde. Op zijn minst zit hij daar nog vast tot dinsdag wanneer de Raadkamer over zijn verdere aanhouding zal beslissen. De gevangenismuren zijn Bernard Sainz, alias Dokter Mabuse, niet vreemd. In mei 1999 zat hij bijna drie maanden in voorarrest in La Prison de la Santé in Fresnes, in de buurt van Parijs. De feiten waarvoor hij veroordeeld wordt (twee keer voor paardendoping) of de nor wordt ingedraaid, zijn altijd dezelfde: het bezit van al dan niet verboden middelen. Al verscheidene keren werd hij voor zulke feiten opgepakt: in 1986 in Bercy tijdens de zesdaagse van Parijs, in 1999 in de straten van Parijs en nu na een snelheidscontrole in Erpe-Mere. Twee van de drie keer is Frank Vandenbroucke in de affaire betrokken. Geen toeval, want sinds 1998 heeft de goeroe Vdb nooit losgelaten.

Tony Landuyt

'Ik moet die man niet", zegt Patrick Lefevere. "Ik heb hem één keer gezien tijdens het huwelijk van Frank Vandenbroucke. Met mij zocht hij geen contact. Hij zal wel weten waarom, want die man weet perfect zijn prooien te kiezen."

Zijn laatste twee prooien in het wielermilieu zijn Frank Vandenbroucke en Nico Mattan. Op beiden moet hij een bijzondere impact hebben uitgeoefend. Vdb en Mattan voeren bijna blindelings uit wat Sainz hen opdraagt. "Niemand weet zoveel over wielrennen als Sainz", beweert Vandenbroucke. "Hij is niet alleen medisch op de hoogte, ook ieder detail van de fiets kent hij."

Nico Mattan ging in een interview zelf nog verder. "Als Sainz zou zeggen dat ik mijn urine moet drinken, zou ik het doen. Hij zit dertig jaar in het vak. Die man moet je niets leren. Vooral op het vlak van voeding is hij erg competent. Hij zegt wanneer en hoe ik moet eten. Hij geeft mentale steun en tactische richtlijnen. De producten die hij toedient, zijn zuiver homeopathisch. Nooit slik ik nog één pil antibiotica meer. Sainz heeft me het nut van homeopathische producten en een gezonde voeding doen inzien."

Vandenbroucke en Mattan zijn helemaal in de ban de wielergoeroe. Jef Brouwers, de psycholoog die Vdb begeleidt, probeerde Sainz herhaaldelijk uit het hoofd te praten van Vdb, maar dat is hem nooit gelukt. "Ik heb hem dikwijls gezegd dat Sainz een gevaar voor hem was, maar daar had Frank geen oren naar."

Vanuit de ploegleiding van Domo was Vandenbroucke verplicht zich te laten behandelen door ploegarts Yvan Vanmol. Maar was het Vandenbroucke zelf niet die zei: "Als de normale geneeskunde mij niet kan helpen, dan zal ik opnieuw een beroep doen op Sainz. Hij is de enige die me terug kan brengen. Er is niemand met zoveel wielercultuur als Sainz."

Sainz liet Vandenbroucke ooit drie dagen niet drinken. Slangengif maakte deel uit van zijn behandeling. Een behandeling die de wonderdokter geleerd had tijdens zijn verblijf in Afrika. Daar had hij gezien hoe mensen behandeld worden tegen een slangenbeet. Het was Sainz opgevallen dat wie getroffen wordt door zo'n beet een blauw uitslaande huid, een paarse neus en rood aangelopen ogen heeft. Volgens Sainz identieke symptomen als die van een atleet na een zware inspanning. Dus was zijn oordeel dat zij met verdund slangengif moesten worden behandeld.

Zijn behandelingen hebben Sainz, sinds vorig jaar ook auteur van Les stupéfiantes révélations du Dr. Mabuse, inmiddels al een klein fortuin opgeleverd. Want ook al zijn zijn 'patiënten' beperkt in aantal, hij kent verdomd goed de prijs van een behandeling. In 1999 betaalde Frank Vandenbroucke 8.750 euro (350.000 frank) voor behandelingen en homeopathische producten. "Mijn grote verdiensten haal ik nochtans niet uit het wielrennen", beweert de man. "Het grote geld vind ik in het paardenmilieu."

Vandenbroucke en Mattan zul je geen slecht woord over dokter Mabuse horen zeggen. De man heeft nochtans een heel kwalijke reputatie. Hijzelf geeft zich uit voor dokter, hoewel hij nooit een medisch diploma behaalde. Hijzelf beweert het tegendeel. "In Frankrijk behaalde ik een diploma alternatieve geneeskunde en acupunctuur, maar het diploma is nooit erkend."

Normale geneeskunde is aan Sainz niet besteed. Hij zweert bij homeopathie en charismatische genezing. Zijn praktijken worden hem niet door iedereen in dank afgenomen. Voor velen is hij niet meer dan een charlatan, een kwakzalver.

Voor Lefevere is die man taboe. Voor Alain Bondue al evenzeer. Omdat Vandenbroucke in 1999 bij dokter Mabuse zwoer, werd hij door de manager van Cofidis een tijdlang op non-actief gezet. En van diezelfde Bondue kreeg Mattan vorig jaar tijdens de Tour een fikse uitbrander omdat hij Sainz aan een pasje voor de Tour had geholpen. Mattan diende zijn baas meteen van antwoord. Hij dreigde ermee onmiddellijk op te stappen als Sainz het pasje moest afstaan. Toch weet ook Mattan dat Sainz geen onbesproken figuur is.Hij kwam al drie keer in aanraking met het gerecht.Een eerste keer in 1986, tijdens de zesdaagse van Parijs. Toen werd Sainz verdacht het brein te zijn achter een grootscheeps trafiek van amfetamines.

In 1999 was er de affaire Sainz-Lavelot. Sainz en advocaat Lavelot werden verdacht van een handel in verboden producten binnen het wielermilieu. In de zaak kwamen verscheidene renners in opspraak. Onder hen Frank Vandenbroucke, Philippe Gaumont, Richard Virenque en Laurent Roux. Sainz en kompaan Lavelot werden beschuldigd van inbreuk op de wetgeving van gifstoffen en dopingproducten. Sainz werd ook beschuldigd van illegale uitoefening van de geneeskunde. Het onderzoek is nog altijd niet afgesloten, maar na drie maanden moest Sainz, bij gebrek aan echte bewijzen, worden vrijgelaten. De Franse recherche draaide het hele huis van Sainz om, maar een bewijs werd nooit gevonden. "Ik was alleen de speelbal van de politiek", verklaarde hij achteraf. "De wet-Buffet moest worden gestemd. Mij zogenaamd op heterdaad betrappen, was het ideale scenario om de publieke opinie te bespelen en de wet gestemd te krijgen. Maar er is nooit een bewijs tegen mij gevonden."

Ook bij zijn arrestatie woensdag in Erpe-Mere trof de politie een kleine apotheek in de kofferruimte van zijn wagen. Verdachte producten, zo heet het. "Niet waar", ontkende Sainz tegenover de onderzoeksrechter. "Het zijn homeopathische middelen."

Of het echt om dat soort producten gaat, zal straks blijken, als de resultaten van het onderzoek bekend zijn.

Het feit dat er totnogtoe geen afdoende bewijzen zijn dat Bernard Sainz wel degelijk met verboden producten te maken heeft, maakt hem alleen maar trotser en sterker. In Frankrijk vindt hij zichzelf een goedkoop slachtoffer, omdat precies in de twee periodes dat hij werd opgepakt een nieuwe antidopingwet moest worden gestemd.

Bernard Sainz (58) draait al van in de jaren zestig mee in het wielermilieu. Eerst probeerde hij zelf een wielercarrière uit te bouwen, maar dat werd geen succes. Zijn enige overwinning was Parijs-Vendôme. Vooral de piste trok de in Rennes geboren Sainz aan. Een zware val (schedelbreuk) maakte echter vroegtijdig een einde aan zijn wielercarrière. Sainz probeerde het dan maar als verzorger. Hij was vooral in de ban van medicijnen. Hij beweert een doktersstudie te hebben gevolgd en medische werken te hebben vertaald, maar bewijzen zijn daar niet van terug te vinden. Dokter 'Mabuse' is een discreet en mysterieus man. Hij daagt overal op, maar loopt zelden in de picture.

In de jaren zeventig richtte Sainz zich naar de paardensport. Een tiental jaar geleden werd hij tot tweemaal toe veroordeeld voor ongeoorloofde behandelingen van paarden en kreeg hij de bijnaam 'Docteur Mabuse', genoemd naar de kwakzalver en crimineel uit films uit de jaren twintig en dertig van de Duitse regisseur Fritz Lang. De resultaten van zijn paarden stuitten snel op ongeloof in het wereldje. In 1988 stond het hele Franse paardenmilieu verstomd toen Soft Machine, een van zijn paarden, een gerenommeerde prijs won. Uitgerekend datzelfde paard had voordien zelden of nooit een behoorlijk resultaat gelopen. "Dat kan niet", klonk het. Voor de paardenliefhebbers was het duidelijk: hier was 'Docteur Mabuse' aan het werk.

Sainz had voordien ook een reputatie opgebouwd in het wielermilieu. En al kwam hij zelden naar buiten, in de jaren zeventig cirkelde hij steevast rond grote Franse ploegen. Wijlen Louis Caput, ploegleider van de gerenommeerde Gan-ploeg van Raymond Poulidor en Cyrille Guimard, sprak met veel bewondering over Sainz. "Hij is meer dan een verzorger", zei Caput. "Hij heeft wel geen diploma, maar veel dokters kunnen nog heel veel leren van deze man. Sainz is een autodidact, een selfmade man, die niets ontgaat."

Sainz, die ook even de rol van ploegleider op zich nam, kon echter niet verhinderen dat Cyrille Guimard in de Tour van 1972 zijn knieën stuk reed op Eddy Merckx. Guimard werd opgepept om dag in dag uit in de clinch te gaan met Merckx.Dat brak hem evenwel zuur op. Enkele dagen voor Parijs moest hij in de groene trui de Tour verlaten.

Zijn ervaringen in het wieler- en paardenmilieu, zijn samenwerking met renners, en zijn manier van werken heeft Sainz ondertussen op papier gezet. Van zijn hand verscheen twee jaar geleden het boek Les stupéfiantes révélations du Dr. Mabuse. In dat boek omschrijft hij zich als een homeopaat en vurig verdediger van een andere geneeskunde. Hij benadrukt bovendien zijn relaties met de vroegere Franse president Mitterand en andere politici en figuren uit de spektakelwereld. Het uitbrengen van dat werk was voor Sainz de ideale gelegenheid om zich in de Tour te vertonen. In het boek gaat hij ook zijn verblijf in de gevangenis van Fresnes niet uit de weg. Sinds woensdag zit hij opnieuw achter de tralies Vraag is voor hoelang, want zullen er nu tastbare bewijzen gevonden worden om de Bretoen vast te houden?

Toch blijft Sainz een zeer controversieel figuur. Door de ene wordt hij opgehemeld; door de andere verguisd.

Nico Mattan: 'Als Sainz zou zeggen dat ik mijn urine moet drinken, zou ik het doen'

Sainz blijft een zeer controversieel figuur. Door de ene wordt hij opgehemeld; door de andere verguisd

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234