Zondag 25/09/2022

Blik op BelgiëAbortuskliniek

In de abortuskliniek in Hasselt: ‘Meeste vrouwen breken zwangerschap af net omdát ze kinderen zo belangrijk vinden’

BoB Beeld RV
BoBBeeld RV

Terwijl het debat over abortus verder woedt, werken hulpverleners in onze abortuscentra gewoon verder. Zoals in Hasselt, waar één beslissing het leven van vrouwen voorgoed verandert.

Samira Atillah

“Kan u me naar de abortuskliniek brengen?”, vraag ik aan de taxichauffeur aan het station van Hasselt. Ik betrap mezelf op een licht gevoel van schaamte. Ik kijk zelfs schichtig om me heen en hoop eveneens dat voorbijgangers me niet horen. De taxichauffeur knikt. “Luna, heet het centrum”, zeg ik nog snel terwijl ik instap. Om nog duidelijker te maken dat ik niet zélf voor een abortus ga, voeg ik eraan toe dat ik journalist ben en een kijkje ga nemen in het centrum.

De vier Luna-abortuscentra, verspreid over Vlaanderen, zijn de enige centra waar vrouwen naartoe kunnen gaan als ze overwegen hun zwangerschap te beëindigen. Uit de meest recente cijfers (2019) blijkt dat er 18.027 geregistreerde abortusbehandelingen waren in België. Vooral vrouwen tussen 20 en 29 jaar (46 percent) kiezen voor een zwangerschapsbeëindiging.

Stigma

Het centrum in Hasselt, gelegen aan de Grote Ring, valt nauwelijks op tussen de grote kantoorgebouwen die de kliniek flankeren. Vrouwen komen hier altijd eerst op consultatie, waarna ze een bedenktijd krijgen van zes dagen. Indien de vrouwen een abortus willen, kan dat door een medicamenteuze behandeling of een zuigcurettage. Uit het jaarverslag van vzw Luna blijkt dat er vorig jaar in Hasselt 1.643 vooronderzoeken waren, en 1.366 abortusprocedures.

In een felblauwe wachtkamer, waar getuigenissen de muur versieren, zit een koppeltje. De vrouw, die afwezig voor zich uitstaart, ziet er gespannen uit, terwijl de man met haar blijft praten. Er wandelen verpleegsters, maatschappelijk werkers en een dokter heen en weer. Psycholoog en voorzitter Carine Vrancken vertelt dat de meeste vrouwen zenuwachtig zijn als ze hier komen. “Ze zijn bang om veroordeeld te worden. Bang ook dat ‘de ander’ ook gelooft in de vooroordelen.”

Vrancken vertelt dat stigma overheerst bij de vrouwen. Veronderstelde vooroordelen sluimeren in hun hoofden – zoals ikzelf ondervond bij de taxichauffeur – en dat blijkt één van de grootste uitdagingen. “Het stigma rond abortus kan het beslissingsproces bemoeilijken waardoor mensen moeilijk bij de fundamentele vraag komen: of het verantwoord is een kind te krijgen, op dit moment in hun leven.”

Verantwoord ouderschap

Het team probeert er voor vrouwen en hun partners te zijn: in ruimte, gesprek en tijd. Het onuitgesprokene krijgt hier een plaats. Volgens Luna hebben 1 op de 5 vruchtbare vrouwen ooit een abortus gehad, waarmee duidelijk wordt dat er nog een taboe heerst over de praktijk, en er amper over gesproken wordt met vrienden, collega’s of familie. Vrancken merkt op dat sinds de beslissing in de VS, waar het recht op abortus niet langer in de grondwet staat, het debat een ander niveau krijgt. “Het gaat nu niet enkel meer over het politiek gebakkelei, maar over de menselijke drama’s en verhalen die het verbod oprakelen.”

Ook niet onbelangrijk: de discussie over wat verantwoord ouderschap nu inhoudt. “De meeste vrouwen breken een zwangerschap af, net omdat ze kinderen zo belangrijk vinden. Ze besluiten dat ze in een bepaalde fase in hun leven, wegens bepaalde omstandigheden, niet voor een kind kunnen zorgen.” Terwijl Vrancken dit vertelt, rinkelt de telefoon. Een vrouw met Roemeense achtergrond, die het team al eerder zag, komt niet naar haar afspraak. De vrouw bevindt zich in een gewelddadige relatie, en liet een hormoonspiraaltje plaatsen. Toch raakte ze ongewenst zwanger.

null Beeld RV
Beeld RV

Ondertussen blijven mensen komen en gaan. De maatschappelijk werkers luisteren in de gespreksruimtes naar bezorgdheden, ze beantwoorden vragen en geven de nodige informatie. Af en toe probeert iemand de verantwoordelijkheid van de beslissing bij de hulpverleners te leggen. “Dan is het belangrijk om rustig te blijven. Wij kunnen die beslissing niet nemen”, klinkt het. En zo gaat het hier elke dag opnieuw, met allerlei individuele verhalen, aan toe. Hoezeer je ook pro-choice bent: een beslissing nemen blijkt allerminst gemakkelijk te zijn. De zenuwachtige vrouw, die ik eerder in de wachtkamer zag, loopt vrij ontspannen naar buiten. Als ik zelf wegga, kan ik een vraag niet onderdrukken: zou haar besluit vaststaan?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234