Zondag 09/08/2020

CoronacrisisBerlijn

In Berlijn staat een schaap op de muur: gevels worden cinemaschermen

Buren kijken vanaf hun Berlijnse balkon samen naar de film ‘Shaun the Sheep’. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

In Berlijn projecteren bioscopen hun films op buitenmuren, zodat alle buren vanaf hun balkon kunnen meekijken. Duitsland zoekt naar creatieve oplossingen om het leven onder een lockdown aangenamer te maken.

Op zaterdagavond, bij het invallen van het donker, kijken alle buren van nummer 65 uit het raam naar Shaun the Sheep. De animatieschapen uit de Britse kinderserie hobbelen levensgroot over de blinde muur van het appartementengebouw in het Berlijnse stadsdeel Charlottenburg. Het echtpaar dat de pech heeft precies achter de conifeer te wonen, ziet de film met een bestelde pizza vanuit het trappenhuis.

Een half uur eerder drentelt Simone Wahl in verhoogde staat van opwinding over de binnenplaats van het hoge 19de-eeuwse appartementencomplex, haar omslagdoek wapperend in de avondbries. Een week geleden las Wahl in een lokale krant een stukje over een architecten- en kunstenaarscollectief dat films vertoont op brandmuren: virusvrij bioscoopvermaak. Ze keek naar de muur, dacht aan de zesde verjaardag van haar Zweedse buurmeisje Elly en kwam op een idee.

Berlijners gaan graag naar de film. De stad telt 91 bioscopen met opgeteld 266 zalen. Behalve een paar megacomplexen zijn er heel veel kleintjes, verstopt op een binnenplaats of driehoog-achter; een of twee zaaltjes waar met name arthousefilms en documentaires worden vertoond, een stoffig barretje met een popcornautomaat en een ijskast vol bier en frisdrank zonder kleurstof.

In gewone tijden trekken al die bioscopen en bioscoopjes genoeg publiek om rond te komen. Nu moeten ze voor hun toekomst vrezen, al kunnen ze gebruikmaken van verschillende noodregelingen voor ondernemers. Er is zelfs een bescheiden regeling speciaal voor bioscopen.

Maar de voorzitter van de brancheorganisatie Hauptverband Deutscher Filmhersteller zegt in der Spiegel dat het voor veel uitbaters een druppel op een gloeiende plaat is en dat de eerste filmhuizen over een maand faillissement zullen aanvragen. Een concrete datum waarop de bioscopen weer open mogen is er, net zoals bij ons, niet.

Dromen van concerten

“Een stukje omhoog nog!” Olaf Karkhoff schuift zijn mondkapje weg om beter te kunnen communiceren met de technici die op twee hoog voor het raam een reuzenbeamer installeren. De eigenaar van het architectuur- en kunstbureau Meta Grey had een aantal van die dingen staan, omdat hij wel eens lichtkunst op gebouwen projecteerde.

Toen het grootste deel van zijn werkzaamheden door corona wegviel, kreeg hij het idee voor Window Flicks – de goede verstaander hoort een knipoog naar Netflix. Karkhoff wil Berlijnse binnenplaatsen veranderen in bioscoopzalen, waar de bewoners vanaf het balkon of door het raam films kijken.

Karkhoff kreeg de rechten voor het vertonen van vijf films van een groep kleinere filmhuizen. Hij betreurt het dat hij alleen materiaal mag vertonen dat geschikt is voor alle leeftijden. Grinnikend: “Anders krijg je dat kleuters James Bond zien schieten als ze uit het slaapkamerraam kijken.” Vandaar dus Shaun The Sheep.

De familie Gustafsson bedankt de buren voor het geweldige verjaardagsfeestje voor dochter Elly. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Karkhoff mijmert over een veel grootschaliger toepassing van zijn concept. Hij zou concerten willen laten zien. “Dat ze op een buitenpodium live spelen en dat wij streamen op honderd muren.” Ook theaterstukken kan hij zich voorstellen. Een ander (misschien haalbaarder) doel is het vertonen van films op de muren van verpleeghuizen. Een aantal geïnteresseerden hebben zich daar al voor aangemeld. “Maar voor die plannen heb ik meer mensen nodig, en subsidies, wat in deze tijd niet makkelijk is.” Want met twee avonden beschikbaar per week, twee man personeel en honderden mailtjes van groepen buren die graag een avondje bioscoop willen, heeft Karkhoff voorlopig zijn handen vol.

Drive-inbioscoop

Succesvoller dan het idee van Karkhoff is de herleving van de drive-inbioscoop. Op tientallen plekken in Duitsland openden ze de afgelopen weken. In Stuttgart speelt een evenementenorganisator zelfs met het idee deze zomer een heel autofestival te organiseren, waartegen de plaatselijke Groenen zich met hand en tand verzetten.

Karkhoff en zijn team werken gratis, maar vragen hun publiek een bijdrage over te maken naar een crowdfundingproject dat de noodlijdende bioscopen in de hoofdstad moet redden. Hoe de buren geld kunnen storten, heeft Simone Wahl voor alle buren in een mailtje gezet, waarin ze hen ook uitnodigt om de zakken popcorn, het bier en de limonade te komen halen die op de binnenplaats staan uitgestald. “Hou alsjeblieft wel rekening met de afstandsregels.”

“Het lijkt nu alsof we hier denken dat corona aanleiding voor een feestje is, maar zo is het niet”, zegt Wahl bijna verontschuldigend. “Mijn oom is vorige week aan het virus overleden. Ze laat de rouwkaart zien. “Het organiseren van deze avond was wel een prettige afleiding.”

Als het bijna donker is, komt de jarige Elly samen met haar ouders naar beneden. Het hele gezin draagt pastelkleurige feesthoedjes, nauwkeurig schuin op het hoofd gepositioneerd. Alle buren zingen met sterretjes voor het raam Happy Birthday en vader Andreas Gustafsson bedankt in een mix van Duits en Engels de aardige buren. “Berlijn laat zich van zijn beste kant zien, dezer dagen.”

“Na corona gaan we een groot feest geven”, zegt Simone Wahl. “Zonder buren zou ik me in deze tijd best eenzaam hebben gevoeld.”

Dan begint de film. Er vliegen duiven door het beeld, het geluid vervliegt grotendeels. En de buren van nummer 65 lijken elkaars silhouetten voor de verlichte ramen minstens zo vermakelijk te vinden als de schapen op de muur. Meer nog dan een coronabioscoop is het een soort Gesammtkunstwerk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234