Vrijdag 03/02/2023

'In België moet je constant tegen alles vechten'

De jonge vibrafoniste Els Vandeweyer speelde afgelopen zaterdag in Amuz, Antwerpen, solo als opwarmer voor de grote Anthony Braxton. 'Alleen, in België gebeurt te weinig.'

Els Vandeweyer (30) is een speciaal geval. Ze is geboren en getogen in Diest, deed drie jaar klassiek conservatorium in Antwerpen en volgde vijf jaar Jazz aan het Conservatorium van Brussel, maar ze keerde al snel ons land de rug toe om in Berlijn het muzikale geluk te zoeken. "Ik vond dat logisch", vertelt ze na afloop van de memorabele avond in de voormalige kloosterkerk van Amuz in Antwerpen.

"Hier in België gebeurt te weinig. Ik was al niet te spreken over beide conservatoria. Gelukkig heb ik van mijn Brusselse periode één jaar in Portugal kunnen doen en een jaar in Oslo. In Portugal stelden de lessen ook niets voor, dus heb ik gewoon gespijbeld. Maar er was wel een bloeiende scene in Lissabon. Ik bracht mijn tijd door in de repetitieruimte van het Portugese platenlabel Clean Feed. Daar heb ik kennisgemaakt met free jazz. Fantastisch was dat, ik leerde mensen kennen als Joachim Kühn, Jason Moran en Billy Hart. Dat had voor mij veel meer zin dan wat ik op school kon leren.

"In Oslo ontmoette ik mensen als Mats Gustaffson en via hem weer Ken Vandermark. Voor ik het wist speelde ik in Chicago. Zo kwam ik ook in Berlijn terecht, alles kwam spontaan. Maar zoiets gebeurt nu eenmaal niet als je in België blijft zitten. Hier lijkt het alsof je voortdurend tegen alles moet vechten. Kijk naar de opkomst vanavond: de zaal zat nog niet halfvol. In Berlijn is zo'n concert van Braxton al weken vooraf uitverkocht."

Typisch

In Berlijn heeft Vandeweyer al snel een hele reputatie opgebouwd. Ze speelt dan ook in de meest uiteenlopende groepen en is altijd te vinden voor een fris improvisatieavontuur. Bijvoorbeeld met de Antwerpse pionier van de vrije improvisatie, Fred Van Hove (75). "Toch ook weer typisch hoe ik met Fred in contact kwam", zegt ze.

"Hij heeft me gewoon een berichtje gestuurd via MySpace. Hij moet over mij gehoord hebben via zijn Berlijnse contacten. Of ik niet geïnteresseerd was om eens met hem te spelen. Geweldig is dat. Ik vind het ook prachtig om met mensen van die generatie te spelen. Ze dragen een hele geschiedenis mee en dat voel je. Dat vind ik ook zo mooi aan de muziekwereld: het gemak waarmee jong en oud met elkaar omgaan, zonder rang of stand. Die ongedwongenheid maak je in geen enkel milieu mee, behalve in de muziekwereld. Iedereen is gelijk in de muziekwereld, dat maakt het zo mooi. Man en vrouw, alle culturen, en rassen: ze zijn allemaal even welkom en even gerespecteerd. Ik geloof daar dus in."

Opmerkelijk aan haar soloconcert was ook de afsluiter die ze in petto had. Na een uur lang experimentele klankverkenningen vol technische hoogstandjes trok ze een paar handschoenen aan met verharde vingertoppen. "Nu ga ik een liedje spelen", zei ze knipogend, alsof ze wilde bewijzen dat ze ook 'echte muziek' in de vingers had. Ze speelde een briljante Monk, het nummer 'Pannonica'. Een knipoog, zo blijkt. "Thelonious Monk heeft dat nummer geschreven voor Pannonica de Koenigswarter, de barones die de bebopmuzikanten ondersteunde. Zij was een soort hoeder die over het welzijn van die jazzmuzikanten waakte, iemand die keihard in die muziek geloofde. En zulke mensen heb je nodig. Gelukkig kom je ook vandaag nog zulke mensen tegen. Ik heb in Berlijn ook zo enkele vrienden. En vaak denk ik dan: ik zal voor hen eens 'Pannonica' spelen, als een soort bedankje."

Els Vandeweyer speelt morgen met Fred Van Hove en Jason Adasiewicz op Follow the Sound. www.followthesound.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234