Woensdag 12/05/2021

'Immigratie, een bedreiging voor Amerika? Nee, noodzaak'

Immigratie is een van de grote vraagstukken van deze tijd. Het verdeelt ook de Amerikaanse kiezers. Volgens Robert Lang, socioloog uit Las Vegas, is Amerika's grootste kracht dat het mensen binnenhaalt, van wie de meesten integreren. 'We zijn het eerste gemondialiseerde land ter wereld.'

Over twintig jaar is Europa een verzorgingshuis voor ouderen met een opstandige, niet-geïntegreerde, voor het merendeel Arabische bevolkingsgroep als verzorgers. Zie ik dat verkeerd? Vraag het de Fransen, ze zijn bang. In de Verenigde Staten zien we het omgekeerde. Kijk hoe de bevolking is gegroeid de afgelopen twintig jaar. Met 62 miljoen mensen. We hebben er een heel Frankrijk of Venezuela bij gekregen. En als ze eenmaal binnen zijn, is het één grote integratiemachine."

Robert Lang is wat je zou kunnen noemen een anticyclisch denker. Een tegenspreker van nature. Immigratie, een bedreiging? Nee, noodzaak. Amerika in verval? Valt mee, Amerika is vitaal.

De directeur van Brookings Mountain West, het westelijk filiaal van de bekende progressieve Amerikaanse denktank, is een lange slungelachtige man, die moeiteloos de Texas twang (Texaanse tongval) van de door hem verafschuwde Bush jr. imiteert. Op de radio wordt hij uitgescholden voor 'commie', communist. In zijn kamer op de Universiteit van Nevada in Las Vegas dwaalt zijn blik geregeld af naar buiten, alsof de sociologieprofessor daar aan de rand van de woestijn de vergezichten ontwaart die hem helpen in te gaan tegen de bijziendheid van politiek en media.

Immigratie is een van de grote vraagstukken van deze tijd. Overal verdeelt zij de kiezers. De VS tellen nu 40 miljoen in het buitenland geboren inwoners; 11 miljoen van hen zijn illegale immigranten. De Republikeinen willen een harde aanpak van de illegalen. President Obama beloofde ooit een legalisering, maakte dat niet waar en zette in plaats daarvan een recordaantal illegalen het land uit. Het Hooggerechtshof hield pas een hoorzitting over een strenge anti-immigratiewet van de staat Arizona. Op de trappen van het Hof botsen de emoties van voor- en tegenstanders heftig.

Grenzen moeten open

Lang snuift. De grenzen moeten open, niet dicht. "Het belangrijkste wat dit land kan doen, is het terugdraaien van de onder Bush doorgevoerde verscherping van de visumregelingen. Als we onze spullen niet in het buitenland willen kopen, moeten we van buiten mensen hiernaartoe halen met vaardigheden waaraan we zelf een tekort hebben. Zo ging het vroeger. Onze nucleaire industrie is opgezet door Europeanen. De deur stond wijd open, alle Europese geleerden stroomden toe. Het gaf ons een enorm voordeel in de concurrentieslag met de rest van de wereld. De vader van Steve Jobs was een immigrant. De filmindustrie was het werk van Amerikaanse Joden."

De Amerikanen moeten hun zegeningen tellen. Lang: "Amerika's grootste kracht is dat het mensen binnenhaalt, van wie de meesten integreren. We zijn het eerste gemondialiseerde land ter wereld. We hebben een vitale, op integratie gerichte cultuur. Zij maakt mensen los van hun achtergrond. Een groot aantal van hen past zich aan. Zij hebben de films gezien en weten hoe het hier is. Het Engels is bekend over de hele wereld, het is de taal van de Pax Britannica en Pax Americana, twee rijken die hegemonistisch en wereldomspannend waren.'

Lang studeerde in 2008 aan de École Normale Supérieure in Parijs, een opleiding voor de Franse elite. Hij zag daar dat de integratie van immigranten minder soepel verliep dan in de VS. "Als je hier geboren bent, ben je binnen. Je krijgt er niet veel voor, ze zorgen niet voor je, vegen niet je neus af als je oud bent, het is niet zoals in de Europese verzorgingsstaat, maar je bent een volwaardig burger." Die er zelf iets van moet zien te maken - de motor achter de grote assimilatiemachine die Amerika is, meer dan Europa.

Op de universiteit draait die machine op volle toeren. Lang had het al gezegd: de bevolking van Las Vegas onder de achttien bestaat voor de meerderheid uit minderheden. Bij elkaar opgeteld zijn er meer Spaanstaligen, Aziaten en zwarten dan blanken. Dat is rond lunchtijd te zien in de kantine: de hele wereld lijkt hier samen te komen in een ongedwongen sfeer. Het is een vrolijke explosie van diversiteit en vitaliteit. Het voelt als een blik in de toekomst. De baby's van de oorspronkelijke blanke bevolking zijn sinds vorig jaar in de minderheid.

De tegenstanders in de VS van immigratie voeren een achterhoedegevecht, dat weet Lang zeker. "We moeten niet meegaan in de paniek en idiotie van de Tea Party. Het zijn de afstammelingen van de Noordwest-Europeanen die zich hier het eerst vestigden, de pioniers uit Groot-Brittannië, Duitsland, Nederland, Noord-Frankrijk en Scandinavië. Eerst probeerden zij de Ieren, Joden, Italianen, Polen, Russen en de Grieken buiten de deur te houden. En nu proberen ze hetzelfde met de Aziaten en de Spaanstaligen."

Lang heeft geen goed woord voor ze over. "New England, New York, New Jersey zijn gesticht door Nederlandse protestanten, Engelse puriteinen en Franse hugenoten. Allemaal religieuze fanaten. Dat zit nog steeds in onze cultuur. De onafhankelijkheidsoorlog ging al over belasting, maar zoveel belasting moesten we niet aan de Britten betalen."

Lang relativeert hun verzet, het is een probleem van voorbijgaande aard. "Ze bevinden zich in een doodlopende steeg. Hun aandeel in de bevolking wordt steeds kleiner. Het aantal gemengde huwelijken is hoog. Laten we een mis voor ze houden. Ze zijn allemaal oud", schampert de professor. Volgens hem is het reactionaire element in Amerika vrijwel nul. "We kozen een Afro-Amerikaan als president. Heeft Duitsland ooit een Turk gekozen? Frankrijk een Algerijn? Nederland een Marokkaan? Groot-Brittannië een Indiër? We werden aangevallen door een kerel die Osama bin Laden heette. Toch stuurden we iemand naar het Witte Huis wiens achternaam Obama is."

Amerikaanse identiteit

Lang gelooft heilig in de kracht van de Amerikaanse identiteit en is niet bang dat een toestroom van nieuwkomers uit vreemde culturen de nationale eigenheid aantast, een angst die Europa in zijn greep heeft. Hij bekijkt immigratie door het minder beladen prisma van de demografie: landen met een groeiende, niet vergrijzende bevolking staan er op termijn beter voor. Immigranten, mits zij zich aanpassen, zijn dan welkom. Want de immigranten van vandaag zijn de fabrieksarbeiders, verpleegsters, boekhouders, doktoren, belastingbetalers en consumenten van morgen.

Dat Amerika er in bevolkingsaantal een Frankrijk heeft bij gekregen, is voor Lang dan ook een bewijs van kracht. Bespiegelingen over Amerika's verval zijn aan hem niet besteed. "We beleven nu een relatieve achteruitgang. Een absoluut verval is veel minder waarschijnlijk. De bipolaire wereld (gedomineerd door de VS en de Sovjet-Unie, red) is voorbij, nieuwe mogendheden komen op. China, India en Brazilië hebben bij elkaar een hoger bruto binnenlands product."

Lang vindt dat alleen maar goed. "Er moeten meer machtscentra komen. Wie wil de enige supermogendheid zijn? Wie wil er nou een imperium hebben? Relatief gezien kan de positie van Amerika minder worden, maar dan nog kan het er materieel beter voor staan dan vijftig jaar geleden. De Britten zijn er nu beter aan toe dan in de tijd van het Britse rijk. Ik durf te wedden dat dit land na de crisis terugkomt. Over vijftien jaar heeft het misschien minder invloed en macht, maar zal het nog steeds een welvarend, fun-loving en swingend land zijn met veel vernieuwingsdrift." Lang lacht. "Als ik jou was zou ik daar mijn geld op zetten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234