Zaterdag 04/12/2021

'Illegale lijken' op expo Real Human Bodies

Waar komen de lijken in Real Human Bodies vandaan? Nederland, waar de Amerikaanse expo momenteel rondtoert, is in de ban van die vraag, nu blijkt dat de lichamen mogelijk door de Chinese overheid illegaal aan de anatomische tentoonstelling dooverkocht zijn.

Real Human Bodies is een rondreizende tentoonstelling met als doel "de anatomische wetenschap aan geïnteresseerde bezoekers door te geven", zo staat op de website van het project te lezen. De reizende tentoonstelling, die al in enkele Nederlandse steden te zien is geweest, doet dat door tweehonderd geconserveerde lijken, of delen ervan, te tonen aan zoveel mogelijk bezoekers. Op zich is daar niets mis mee, in Amsterdam doet het intussen bekende museum Körperwelten dat al jaren.

Maar aan wie behoorden deze lichamen oorspronkelijk, vroeg het Eindhovens dagblad zich af. Wanneer de krant het Amerikaanse bedrijf The American Plastination Company contacteerde, dat de lichamen zou hebben aangeleverd, kregen de journalisten een verrassend antwoord. "We lenen geen lichamen en lichaamsonderdelen uit voor exposities", schreef directeur Daniel Corcoran in een mail aan de redactie. "We hebben geen materiaal dat door Nederland toert, nu niet, nooit niet. De geplastineerde lichamen (een veelgebruikte techniek om de resten te conserveren, YV) die wij hebben zijn alleen voor medische opleidingen bestemd, niet voor het grote publiek."

Corcoran suggereerde ook dat de menselijke resten uit China komen, waar de lijken van zwervers vaak door de overheid "illegaal worden doorverkocht". Wanneer je de foto's van de geëxposeerde lichamen op de site even bekijkt, zie je ook Aziatische uiterlijke kenmerken. Betekent dat dan dat ze inderdaad uit China hierheen zijn gehaald?

Eddy Mareco, een Belg die de tentoonstelling namens het Amerikaanse bedrijf Primetime Exhibition Las Vegas organiseert, zegt niet te begrijpen waarom deze heisa plots ontstaan is. Ook snapt hij niet waarom de American Plastination Company ineens beweert dat ze niets met de tentoonstelling te maken hebben. "Zij hebben de lichamen geplastineerd en wij hebben ze van hen geleend", zegt Mareco. "Van de oorsprong van de resten zijn wij zelf niet op de hoogte."

Andere wetgeving

Dat een aantal lijken inderdaad uit China komen, sluit Mareco dus niet uit. "In China sterven dagelijks honderden mensen langs de weg", licht hij toe. "Hun lichamen worden door de overheid verzameld en, als niemand ze komt opeisen, worden ze aan de wetenschap geschonken. De overheid kan vervolgens beslissen om ze te verkopen, daar is niets illegaals aan."

Op de site van het Amerikaanse bedrijf staat dan weer dat hun 'specimens' afkomstig zijn van Amerikaanse Willed Body Programs, waarmee Amerikanen hun lichaam nalaten voor wetenschappelijk onderzoek. Het bedrijf leent de menselijke resten enkel uit aan medische instellingen voor het opleiden van hun personeel.

Het tentoonstellen van lichamen legt een verschil tussen de Amerikaanse en de Europese wetgeving bloot, stelt Paul Herijgers, professor Anatomie aan de KU Leuven. Het grote struikelblok, zegt Herijgers, is dat privébedrijven in Europa geen menselijke preparaten mogen gebruiken voor commercieel gewin. "Körperwelten is opgericht door de Duitse anatoom Günther von Hagens binnen het kader van een universiteit. Waarschijnlijk is hij er daardoor in geslaagd om tentoonstellingen voor het grote publiek op poten te zetten", zegt hij.

"In de Verenigde Staten ligt dat anders, daar kunnen bedrijven wel menselijke resten commercieel inzetten. Sowieso denk ik niet dat een Belgisch privébedrijf met een tentoonstelling zoals dit zou wegkomen."

Maar de vraag is vooral op welke manier je de lichamen tentoonstelt, meent de professor. "Binnen de EU is er een duidelijke wetgeving die stelt dat je jouw lichaam kunt schenken aan de wetenschap voor onderzoek en onderwijs.

Dus als bijvoorbeeld Körperwelten geplastineerde lichaamsresten toont met veel anatomische informatie, dan is daar niets op aan te merken. Al kun je je ook afvragen of Körperwelten hier zelf consequent in is."

Ondertussen gaan de geplande tentoonstellingen gewoon door. Vanaf donderdag is Real Human Bodies in het Amrath Hotel in Breda te zien en volgende maand in Eindhoven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234